Тускар туһан | Страница 4 | EXO-YKT

Тускар туһан | 25.04.2025 | 16:00

Моркуоп

Моркуоп атын оҕуруот астарыттан саамай элбэх А битэмииннээҕинэн биллэр. Бу аата иммунитекка, харахха туһалаах, искэни утарар. Кини маны сэргэ С уонна Е битэмииннэринэн баай буолан, кырдьыыны утары «үлэлииринэн» аатырар. Калийа сүрэх-тымыр үлэтин тупсарар, кальций уонна фосфор састааптааҕа тиис, уҥуох бөҕө буоларыгар көмөлөһөр, оттон хлор организмҥа уу балансын тутар эбит. Оттон...

Тускар туһан | 25.04.2025 | 14:00

Саас айылҕаҕа тахсарга

Саас дьон үксэ айылҕаҕа талаһыыта күүһүрэр. Халлаан сылыйаатын кытта ким балыктыы, ким походтуу, сынньана, дьаарбайа хайаан да айылҕаҕа таҕыстахпытына эрэ эттиин-сиинниин, өйдүүн-санаалыын чэбдигирбиккэ дылы буолабыт. Ол эрээри бу дьыл кэмнэрэ хардарсар утааларыгар айылҕаҕа уһуннук сылдьарга кэккэ быраабылалары тутуһуллуохтааҕын өйдүүрбүт наада. Ойуурга, тыаҕа ыраата, уһуу барарга хомунарбытыгар тугу болҕойуохтаахпытый? Бастатан туран,...

Тускар туһан | 25.04.2025 | 12:00

Чэгиэн, сылдьыҥ, доруобай буолуҥ!

1. Калийдаах үүнээйилэр киһини радиация иҥэриттэн харыстыыллар, иҥэрбэккэ таһаараллар. Ол курдук – сүбүөкүлэ, курага, моонньоҕон, сыалаах мас эриэхэтэ, петрушка, муора хаппыыстата аһылыккытыгар баар буолуохтаах. 2. Дьиэтээҕи сымыыт хаҕын сууйан, хатаран, нуутака оҥорон, аска да булкуйан туттуҥ, ким хайдах сөбүлүүрүнэн биир чаайынай ньуосканы суоракка, сүөгэйгэ былаан ыйыстыҥ. Сымыыкка баар кремний, кальций,...

Тускар туһан | 24.04.2025 | 14:00

«Эдэр ыалы олорор дьиэнэн хааччыйыы» бырагыраамаҕа ким кыттыан сөбүй?

Бырагыраамаҕа толору да, толорута да суох дьиэ кэргэн кыттар бырааптаах. Сүрүн ирдэбил ыал дьон 35-рин туола илик буолуохтаахтар. Маны таһынан бырагырааманан дьиэ сыанатын сорҕотугар көрүллүбүттэн ордубут төлөбүрүн уйунар кыахтаах үлэлээх-хамнастаах буолаллара ирдэнэр. Дьокуускайга “Эдэр ыалы олорор дьиэнэн хааччыйыы” бырагыраамаҕа кыттарга туох ирдэнэрэ - Дьиэ кэргэн саахсаламмыт буолуохтаах, өскөтүн толорута суох...

Тускар туһан | 19.04.2025 | 16:00

Социальнай өҥө нобуоруттан аккаастаныы

Социальнай өҥө нобуоруттан (НСУ) аккаастанан баран ол сууматын харчынан ылыахха сөп. Өскөтүн сайабылыанньаны алтынньы 1 күнүгэр диэри биэрдэххитинэ, нобуору кэлэр сыл тохсунньу 1 күнүттэн харчынан солбуйаллар. Оттон хойутуу биэрдэххинэ – сыл эрэ буолан баран харчынан кэлэр. Бу кэннэ сыл аайы ону бигэргэтэр наадата суох – НСУ харчынан ыла сылдьаҕын, хаһан...

Тускар туһан | 19.04.2025 | 14:00

Инбэлиит буолууну оҥотторуу уонна уһатыы

Направление ылаҕыт Инбэлиит буоларга эбэтэр уһатарга медицинскэй экспертизаны ааһаллар. Онуоха №88/у пуормалаах направлениены бэйэҥ сыһыарыллыбыт медицинскэй тэрилтэҕиттэн ылыахха наада. Экспертиза ааһаҕыт Медицинскэй экспертиза түмүгүнэн инбэлиит буолуу туруоруллар эбэтэр уһатыллар уонна ИПРА бэриллэр. Медицинскэй экспертизаҕа направление ылыы Направлениены ханна ылаҕыт Бэйэҥ сыһыарыллыбыт сиргэр эмтиир эбэтэр кылаабынай быраастан. Быраас МСЭ ааһаргар сөбүлэҥҥэ...

Тускар туһан | 19.04.2025 | 12:00

Хомунаалынай кытаанах бөҕү тиэйиигэ төлөбүрү ханна оҥоруохха сөбүй?

— ЭНЕРГОСБЫТ каассаларыгар; — «Расчетно-кассовый центр ЖКХ» ХЭС каассаларыгар; — «РКЦ Жатай» каассаларыгар («Жатай» куораттааҕы уокурук нэһилиэнньэтэ); — «АТБ банк» АУо каассаларыгар. — «СБЕРБАНК РОССИИ» ПАО («Сбербанк Онлайн» мобильнай сыһыарыы нөҥүө); — «АЛМАЗЭРГИЭНБАНК» АКБ («АЭБ Онлайн» мобильнай сыһыарыы нөҥүө); — «Банк ВТБ» ПАО («ВТБ Онлайн» мобильнай сыһыарыы нөҥүө); — «Россельхозбанк»...

Тускар туһан | 19.04.2025 | 10:00

Эһиги өйөбүлгүт олус наада

Өскөтүн эн чугас киһиҥ, оҕоҥ, кэргэниҥ анал байыаннай дьайыыга баран эрэр буоллаҕына, бастатан туран, тугу гынабытый, ханна баран көмө көрдүүбүтүй. Бу туһунан киһи эрэ барыта билбэт, аан бастаан түбэһэн баран мунан-тэнэн хаалаллар, онно эбии барар кэмэ бу тирээн кэлэн ыксатар. Онуоха, бастатан туран, уоскуйуохха наада, ону тэҥэ билэр дьоҥҥутуттан сүбэ,...

Тускар туһан | 05.04.2025 | 10:00

Куруппа барыта туһалаах буолбатах

«Сарсыардааҥҥы аһылыкка хааһыттан ордук суох» диэн этиини кыра сааспытыттан истэбит. Билигин, төһө даҕаны лааппы аайы бэлэм ас дэлэйбитин иһин, күннэрин хааһыттан саҕалыыр дьон элбэх. Углеводунан баай ас, чахчы даҕаны, эрчими эбэр, тотоойута да сүрдээх. Оттон ханнык куруппаттан хааһы ордук туһалааҕын бары билэбит дуо? Мааннай Дьон-сэргэ сөбүлээн сиир хааһыта. Сатабыллаах хаһаайкалар...

Тускар туһан | 04.04.2025 | 10:00

Кууруссаттан сонун бүлүүдэлэр

Бүгүн ааҕааччыларбытыгар астыырга чэпчэки уонна судургу, ол эрээри олус минньигэс уонна тотоойу бүлүүдэлэр ырысыаптарын бэчээттиибит. Дьиэлээхтэргитин күндүлээҥ, үөрэ-көтө астааҥ! Ыыһаммыт кууруссалаах, кукурузалаах салаат Туох наадата: - сымыыт – 2 уст.; - ыыһаммыт куурусса буута – 250 г; - оҕурсу – 1 уст.; - кэнсиэрбэлэммит кукуруза – 150 г; - эриэппэ...

Тускар туһан | 21.03.2025 | 12:00

Эт барахсан

Сааскы кэмҥэ саха киһитин уһун кыһыннааҕы хасааһа биллэ чарааһыыр. Айылҕа тымныытыгар харайа таһаарбыт аспытыттан-үөлбүтүттэн ордон хаалбыта, күн көрүүтэ уһаан, салгыҥҥа былдьатар кутталланар. Инньэ гынан элбэх хаһаастаах этин-аһын морозильникка харайар түбүккэ түһэр. Эти хайдах сөпкө уһуннук харайыахха сөбүй? Бу туһунан уонна бэрт сотору халлаан сылыйда да шашлыктыы тахсаары уйуһуйа сылдьааччыларга эти...

Тускар туһан | 15.03.2025 | 10:00

Өрөбүллэргэ ханна барабыт?

Уһун унньуктаах кыһын кэнниттэн Саха сирин олохтоохторо таһырдьа талаһабыт. Күн уһаан, халлаан сылыйан, киһи эрэ салгыҥҥа сылдьыан, оонньуон-көрүлүөн, өрөбүллэрин уратытык атаарыан баҕарар. Бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр дьыл бу кэмигэр киин куорат олохтоохторо сөбүлээн сынньанар сирдэрин испииһэктээтибит. Онно хайдах тиийиллэрин, ханнык өҥөлөр баалларын, сыаналарын, кимиэхэ чэпчэтии көрүллэрин үөрэттибит. Эрдэ быһа түһэн эттэххэ, бу...

Тускар туһан | 14.03.2025 | 18:00

Атын киһи кирэдьиит ылара бобулунна

Хас күн, нэдиэлэ аайы ИДьМ иһитиннэриитигэр дьон түөкүттэргэ, массыанньыктарга албыннатан, киирэн биэрэн, кирэдьиит ылан ыыппыттарын туһунан субуокканы, хомойуох иһин, ааҕабыт, истэ олоробут. Суумалара да аҕыйаҕа суох, ботуччу, мөлүйүөнүнэн! Дьэ бу сыл кулун тутар 1 күнүттэн дьон-сэргэ кэтэспит, кирэдьиити бэйэ бобор (самозапрет) саҥа сокуонунан, дистанционнай да буоллун, бааҥҥа да баран ылыы...

Тускар туһан | 07.03.2025 | 14:00

Сааспытын саҥа бүлүүдэлэринэн көрсүөххэ!

Үгэспинэн, күндү ааҕааччыларбар бэйэм муспут, астаабыт (сороҕун астыы да илик) сонун ырысыаптарбын бэлэх уунабын. Сааскы бырааһынньыккытыгар, көннөрү да күннэргэ астааҥ, өссө эр дьоҥҥутугар көрдөрөргүт ордук этэ. «Датский» салаат Биһиэхэ наада: • Селедка — 200 г; • дьаабылыка — 0,5 уст.; • хортуоппуй — 2 уст.; • луук – аҥаара; •...

Тускар туһан | 07.03.2025 | 10:00

Ырарга турунуохха!

Уһун кыһыҥҥы күннэргэ, саҥа дьыллааҕы өрөбүллэргэ хаһааммыт сыабытын, хаһабытын аччатар туһунан толкуйдуур кэм оруобуна баччаларга саҕаланар. Сааскы чараас таҥаһы кэтээри, муодунай кууркаларга батаары, ону баттаспытынан сайыммыт да чугаһаан ырар туһунан толкуйдуур кэммит кэллэ ээ, кыргыттар! 10.000 хардыы туһунан киһи аймах бары да билэбит, ол гынан ону күн аайы хаамар киһи...

Тускар туһан | 06.03.2025 | 18:00

Тапталы көрсөр хаһан да хойут буолбатах...

Билигин биэс уонун ааспыт дьахтары киһи кырдьыбыт, буорайбыт диэн көрбөт. Сорохтор этэллэринэн, бу – көмүс саас, олоҕуҥ дьэ саҕаланар, бэйэҥ тускар олороруҥ кэлэр. Оннук эрэ буоллун! Бүгүн ааҕааччыларбытыгар, кэрэ аҥаардарга уйулҕа үөрэхтээхтэрэ 50 саас кэннэ тапталы көрсүөххэ сөбүн, онуоха наадалаах сүбэлэрин бэчээттиибит. Таптал киһини соһуччу ханна эрэ буолбакка, соһуччу кэмҥэ...

Тускар туһан | 02.03.2025 | 12:00

Хапытаалынай өрөмүөн

РФ Дьиэ-уот кодексатын 169 ыст. 1 ч. элбэх кыбартыыралаах дьиэҕэ киһи олорор уонна олорбот помещениеларын бас билээччилэр уопсай баай-дуол хапытаалынай өрөмүөнүгэр ый аайы усунуос төлүүллэр. Киирбит харчы хаарбах уонна саахалланар туруктаах дьиэттэн көһөрүү бырагырааматынан дьиэни көтүрүүгэ туһаҕа тахсар. Онон, уопсай уонна элбэх кыбартыыралаах дьиэҕэ олорооччулар, ол дьиэбит өрөмүөнэ сотору дуу,...

Тускар туһан | 01.03.2025 | 10:00

Тимир көлөлөөхтөргө

Эрдэ төлөһөөччүгэ – чэпчэтии Суол быраабылатын (ПДД) кэһэн ыстарааптаннахха, эрдэ төлөһөр ордук. Ыстыраап анаммытын кэнниттэн 30 күн иһинэн төлөөччү 25% чэпчэтиинэн туһанар. Ол эрээри итинник чэпчэтии бары көрүҥ кэһиигэ дьайбат. Холобур, арыгы иһэн баран түбэһиигэ уонна сорох көрүҥҥэ быраабыланы иккистээн кэһэн түбэстэххэ, дьайбат. Ыстыраап анаммытын кытта сөпсөспөт буоллахха Суолга турар...

Тускар туһан | 21.02.2025 | 10:00

Минньигэстик аһааҥ

Минньигэстик астаммыт ас диэн эр киһи тутан-хабан буһарбыта буоларын уонна саха эр киһитин сүрэҕин-быарын ортотунан ордук булт аһа киирэрин үгүс кэрэ аҥаар билинэр. Онон бүгүн, Аҕа дойдуну көмүскээччи күнүн көрсө, икки куобаҕы биирдэ «астаан», повар идэтигэр эҥкилэ суох үлэлээн кэлбит Иннокентий Тарбахов айан-тутан таһаарбыт бүлүүдэлэрин билиһиннэрэбит. Хаас соркуойа Ханнык баҕарар...

Тускар туһан | 19.02.2025 | 10:00

Каартанан эбэтэр QR-куодунан төлүүр туох уратылааҕый?

Бу туһунан Арассыыйа Үпкэ министиэристибэтин Үп научнай-чинчийэр институтун «Моифинансы.рф» бырайыагын эксперэ Николай Дмитриев сиһилии кэпсиир. QR-куодунан төлүүргэ баан каартата ирдэммэт. Баан сыһыарыыта эбэтэр каартаны терминалга уурбакка төлүүр сыһыарыы (СБПэй уонна да атыттар) ити куод иһигэр кистэммит иһитиннэриини ааҕаллар, онон төлөбүрү каартата да суох оҥоруохха сөп. QR-куод уруһуйугар элбэх иһитиннэрии кистэнэр...

Тускар туһан | 15.02.2025 | 12:00

Үбү-харчыны мунньунуу сүрүн быраабылалара

Аныгы үйэҕэ харчы уурунар уустук соҕус. Кирэдьиит, ипотека хабалатыгар киирбит дьон хамнастара үксүн утары бара турар. Оттон быыкаа биэнсийэ туохха да тиийбэт курдук. Арай чопчу сыалы-соругу ситиһэргэ тус үп былаанынан сирдэтиннэххэ, син кыаллыан сөп эбит. Онуоха идэлээх дьон сүбэлэрин тускутугар туһаныҥ. Бастакы хардыы – сыал-сорук туруорунуу Бастаан сыалгын-соруккун чопчу быһаарын....