27.03.2022 | 16:00

Уопуттаах оҕуруотчуттар сүбэлииллэр

Уопуттаах оҕуруотчуттар сүбэлииллэр
Ааптар: Айыына Ксенофонтова
Бөлөххө киир

Үөн-көйүүр нашатырнай испиир сытын сөбүлээбэт, тыына хаайтарар. Сатабыллаах хаһаайкалар, уопуттаах оҕуруотчуттар ону бэркэ билэллэр, быыкаа өстөөхтөрү аммиагынан кыайаллар.   
Суурадаһыны туттуох эрэ иннинэ бэлэмниир ордук. Эрдэ оҥорон уурдахха, аммиак паар буолан көтөр, онон туһалыа суоҕун сөп. Аны олус элбэҕи бэлэмнээн баран, ситэри туһаммакка, “чэ, сарсын ыстарыам” диир сатаммат. Оннооҕор биир чаас турдаҕына, туһатын сүтэрэр дииллэр.   
Сотору кэминэн оҕуруот үлэтэ саҕаланыаҕа. Онон бу сүбэлэри кырынан ылыҥ!

 Кирээдэ «олохтоохторун» куттуур

Уопуттаах оҕуруотчуттар медведка диэн үөнү түргэнник үүрэр ньыманы кыайа-хото тутталлар эбит. Ол ыҥырыыта суох “ыалдьыт” нашатырнай испиир сытын сөбүлээбэт буолан, кирээдэни ырааҕынан тумнар үһү. Аммиак суурадаһынын ууга (1:2 эбэтэр 1:3) суурайаҕыт уонна өрбөҕү инчэтэн, үөн сылдьар сирдэригэр уурталааҥ. Медведка тута куотуоҕа, ол эрээри аммиак көттөҕүнэ, син биир төннүөҕэ. Онон субу-субу куттуур ордук диэн суруйаллар.

Кымырдаҕаһы кыйдыыр

Дьиҥэр, кымырдаҕас үгүс үүнээйигэ уонна маска туох да буортута суох, ол эрээри өтүөнэни (тля) таһар. Ол иһин суох оҥорор ордук. Бастаан даачаҕытыгар (тиэргэҥҥитигэр) баар кымырдаҕас уйаларын булуҥ. 10 лиитирэ ууга 100 мл нашатырнай испиири (төһө элбэх уйа баарыттан көрөн оҥоруҥ) булкуйуҥ уонна кэрийэ сылдьан уйаларыгар кутуҥ.

Бу суурадаһынынан дьиэҕэ үөскүүр кымырдаҕастары эмиэ кыйдыахха сөп. Муостаҕытын уонна плинтустаргытын сотуҥ. Хараххытын уонна тыынар уоргаҥҥытын харыстааҥ. Хайаан да түннүгү, ааны аһан дьиэҕитин салгылатыҥ. Аммиак сыта чаас аҥаарынан ааһыаҕа, ол эрээри быыкаа кымырдаҕастары син биир куоттарыаҕа. 

 Астаах мастарга өтүөнэ (тля) үөскээтэҕинэ

Биир биэдэрэ ууга 1 ост.нь. нашатырнай испиири уонна хаһаайыстыбаннай мыыланы түөркэлээн кутуҥ. Үчүгэйдик суураллыар диэри булкуйуҥ. Киэһэ эбэтэр былыттаах күҥҥэ ыстарар ордук. Мас сэбирдэхтэригэр уонна лабааларыгар хаалбыт суурадаһын кымырдаҕастары куоттарыаҕа. Олор – маска уонна сэппэрээккэ өтүөнэни таһааччылар. 

Моркуоп сахсырҕатын үүрэр

10 лиитирэ ууга 2,5 мл нашатырнай испиири суурайыҥ уонна тута кирээккэлэргэ кутуҥ. Төһө кыалларынан биир да үүнээйини арыылаан хаалларбат буола сатааҥ. Маннык обработканы икки нэдиэлэҕэ биирдэ оҥоруоххутун сөп. Дуозатын элбэппэт ордук. Арай сахсырҕа олох наһаалаатаҕына, 10 лиитирэ ууга 5 мл нашатырнай испиири эбэн кутуоххутун сөп. Туһалаабатаҕына, анал препараты атыылаһарга күһэллэҕит.

 

Личинкэ өстөөҕө

Проволочник диэн ааттаах личинкэ биэрэс уонна помидор арассаадата кытаата илик силиһигэр кутталлаах. Ол иһин бу ньыманы тэпилииссэҕэ көһөрөр кэмҥэ туһаныҥ диэн сүбэлииллэр. Суурадаһыны оҥорорго наада: 10 лиитирэ ууга 10 мл аммоний моногидратын кутуҥ уонна 30 мүн. туруоруҥ. Тоҕо диэтэххэ аммиага көтө түһүөхтээх. Онтон биирдэ үүнээйи силиһигэр кутаҕыт.   

 

Клубниканы быыһыыр

Уһун тумуһу (долгоносик) куоттарар сүбэни туһаныҥ. 10 лиитирэ ууга 2 ост.нь. нашатырнай испиири булкуйуҥ. Бу суурадаһынынан кирээдэни саас эрдэ, өстөөхтөр төлөһүйэ иликтэринэ ыстарар ордук.  Клубника сибэккилэнэр кэмигэр туттар табыллыбат.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Сири иилии эргийиэм!
Дьон | 12.04.2024 | 18:00
Сири иилии эргийиэм!
Кэбээйи Арыктааҕыттан төрүттээх Иннокентий Ноговицын бэлисипиэтинэн аан дойдуну биир гына айанныыр хоббилааҕын туһунан хас да сыллааҕыта суруйан турабыт. Иннокентий киһини кытта кэпсэтэригэр элбэх ууну-хаары эрдибэккэ, аҕыйах тылынан чуо ыйытыыга эрэ хоруйдуурун  билэр буоламмын, Кытайга тиийбититтэн саҕалаан, бассаабынан элбэх да элбэх ыйытыыларбынан көмөн туран, наадалаах информациябын хостоон ыллым. Кинини ыра санаатын...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Сонуннар | 11.04.2024 | 18:00
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэҕэ бастакынан тэриллибит “Доҕордоһуу” оҕо үҥкүү норуодунай ансаамбыла 55-с сылын бэлиэтээтэ. Өрөспүүбүлүкэ үҥкүүтүн эйгэтигэр суолу тэлбит ансаамбыл үөрүүлээх тэрээһинин туһунан санаа атастаһыыларын ааҕыҥ.
Нэһилиэстибэ тула
Тускар туһан | 11.04.2024 | 12:00
Нэһилиэстибэ тула
Киһи бу олохтон барыыта, ыал арахсыыта, төрөппүтэ суох хаалыы – орто дойду сокуоннара. Онуоха биһиги сорох ардыгар хойутаан нэһилиэстибэни оҥотторор түгэммит баар. Өскөтүн кэргэниҥ, ийэҥ, аҕаҥ, чугас киһиҥ суох буоллаҕына, кини нэһилиэстибэтин алта ыйынан сокуонунан оҥотторуохтааххын.   Билэр чугас дьонум аҕалара орто дойдуттан барбытын кэннэ хас да сыл буолан баран биирдэ...