28.10.2022 | 10:00

Оҕо саас көрүдьүөс түгэннэрэ

Оҕо саас көрүдьүөс түгэннэрэ
Ааптар: Киин Куорат

Төрдүс кылааска салайааччынан Екатерина Николаевна буолла. Остолобуой иннигэр кураанах турбут хоһу ылан, "Эстетика" кэбиниэтэ диэни тэрийдэ. Эдэригэр С. Зверев ансаамбылыгар сылдьыбыт буолан, ырыа-үҥкүү куттаах, онон буолуо, Саха тыйаатырын, филармония артыыстарын кытта суруйсар. Мария Варламова диэн тыйаатыр артыыһын кытары шефтэстибит. Артыыстарга анаммыт истиэндэлэр баар буоллулар, аны хантан эрэ пианино аҕалла, кылааспыт иһэ тупса, киэркэйэ түстэ. Ол кэмҥэ ити билиҥҥи "Дьөҥкүүдэ кыталыктарын" тэрийдэ, кыргыттарбыт бары кэриэтэ онно киирдилэр, аҕыйах уол эмиэ сылдьаллар.

Биһиги продленнай группабыт "Тропинка" диэн ааттанан, туох эрэ күрэххэ бастаан, "Бэлэм  буол" хаһыакка таҕыстыбыт.

Начаалынай кылааһы бүтэрбит дьон кылааспытын бэйэбит суунар буоллубут, дьуһуурустуба олохтонно. Инньэ гынан биир күн Аликтыын сууйар күммүт буолан, уруок кэннэ хааллыбыт, кылааспыт учительскай таһыттан чугас, кылгас көрүдүөргэ турар. Уйбаанчык биһигини кытта аргыстаһар буолан, "кучуһан" тэҥҥэ сылдьыһар. Аны муоста сууйар швабра оскуола үрдүнэн тиксибэт үлүгэрэ. Үлэ уруоктарыгар швабра бөҕөтө оҥоһуллара да, алдьаналлара элбэҕэ бэрт быһыылаах. Биир кэмҥэ "ыһар буор курдук" элбиир, онтон аны көстүбэт тэрил буолар. Ону ыйыталаһан-көрдөөн кылаастары кэрийэбит. Ол гынан билэрдии  Алиадаттан ылыах буоллубут да, кыргыттарбыт налыччылара, ыксаабаттара сүрдээх, аа-дьуо кэпсэтэ-кэпсэтэ сылдьаллар. Биһиги ыксаабыт-кэтэспит санаабытыгар биир мүнүүтэ да уһун.

Арай Аликпыт өй укта: "морскойдуу сууйуохха!" "Морскойдуу сууйуу" диэни Алик оҕо эрдэҕиттэн билэр, эһэтэ күүлэтин муостатын сууйарыгар солуурунан уу ыһар, онтун сытыара түһэн баран сууйан-сотон кэбиһэр.

Дьэ, оннук сууйууну "морскойдуу " диэн ааттыыллар этэ. Аны кулуупка киинэлэргэ да элбэхтэ көрдөхпүт, мотуруостар хараабылларын хайдах сууйалларын, көрөргө бэрт чэпчэкитик, үөрүүлээхтик, өссө ырыалаах буолар. Онон Алик "идеятын" наһаа сөбүлүү иһиттибит, ол мотуруостар курдук санана түстүбүт. Дьэ уонна үс уол үөрэ-көтө көрүдүөр устун кылааспытыгар солуурунан дьалкылдьыта-дьалкылдьыта уубутун таһааччы буоллубут. Күлсэ-күлсэ ууну халыччы ыстыбыт, сотору кылааспыт муостата килэччи уу буолла.

Үлэбитин бүтэрэн, астынан, ааммытын сабаары туран, мин хайдах эрэ ороһуйа көрдүм. Ону кытта тэҥҥэ Алик: "Понедельникка диэри кууруоҕа!"- диэтэ, ол мунаарбыт санаам "үрэл" гынан хаалла.

Санаабытыгар, бэрт үчүгэйдик, түргэнник үлэлээн, ааммытын "лип" гына сабан, хатаан халыгыратан кэбистибит. Арай, кэннибитин хайыспыппыт, Алиадалаах бүтэн, били көрүдүөргэ тохпут уубутун унтуулаах атахтарынан тумна хааман иһэллэр эбит. "Оо, бу уолаттар туох ааттаах уутун тохпуттарай?!" - диэн биһигини саҥараллар. Биһиги кыһалҕа суох, хаатыҥкалаах атахпытынан үрдүттэн тэпсэбит. Хаатыҥка тилэҕэ тоҥноҕуна, хата, бэлэм хаҥкы.

Бэнидиэнньиккэ кэлбиппит, били, субуотаҕа ыспыт уубут сорох сиринэн куурбакка инчэҕэй сытар эбит. Учууталбыт тугун-туоҕун быһаарсан  сэмэлээтэ.

Аан бастаан кылаас сууйуубут ити курдук этэ.ф

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.