08.03.2024 | 18:00

Үлэ уонна үөрэх

Хайдах сөпкө дьүөрэлиибит?
Үлэ уонна үөрэх
Ааптар: Уйгулана БОЧОНИНА
Бөлөххө киир

Арассыыйа үөрэҕин министиэристибэтин чахчытынан, устудьуоннар 60 % үөрэҕи уонна үлэни тэҥҥэ дьүөрэлииллэр.

Биллэн турар, үгүстэрэ кэнэҕэски идэлэригэр сыһыана суох үлэлээхтэр. Үксүн официант, бариста эбэтэр атыыһыт-консультант быһыытынан харчылаһаллар. Ол эрээри харчы – харчынан, үөрэнэ-үөрэнэ үлэлиир дьоҥҥо бириэмэ тиийбэтэ, онтон сиэттэрэн стресскэ ыллараллара кистэл буолбатах. Маны хайдах суох гыныахха эбэтэр кыччатыахха сөбүй?

Үөрэнэр идэҕитигэр барсар үлэтэ була сатааҥ

Өскөтүн талбыт идэҕитин сөбүлээбит буоллаххытына, ону кытта сибээстээх вакансия буларгыт ордук. Эрдэ үлэҕэ киирдэххэ, карьераҕыт түргэнник тахсыаҕа, туһалаах дьону кытта билсиэххит уонна, саамай сүрүнэ – уопут ылыаххыт. Ону кытта үөрэххитигэр кыһалҕалардаах буоллаххытына (СРС иэстээххит эбэтэр пааралары көтүтэҕит), уһуйааччылар эһиэхэ утары барыахтарын сөп.

Бииргэ үөрэнэр оҕолоргутун кытта эйэлээх сыһыаны ыһыктымаҥ

Ордук пааралары көтүтэр буоллаххытына. Бииргэ үөрэнэр доҕотторгут  дьиэтээҕи сорудахтары этэн биэриэхтэрэ уонна ВУЗ сонуннарын үллэстиэхтэрэ. Ону таһынан кинилэри кытта бырайыактары, сорудахтары үллэстэн оҥорорго быдан чэпчэки. Ордук улаханнык көмөлөспүт дьоҥҥутугар махтанаргытын умнумаҥ!

Уонна бөлөххүт бассаап-чатын бэрэбиэркэлииргитин умнумаҥ! Туох баар сорудахтары, расписаниелары уонна сыаналаргытын кэтии сылдьыҥ. Арай бассаапка мээнэ-мээнэ кэпсэтии элбэх буоллаҕына, старостаҕытыгар сорудахтары ыытар туспа СРС-группаны тэрийэригэр этиитэ киллэриҥ.

Бэйэҕит кыаххытын учуоттааҥ

Бу ситиһиилээх соруктары туруорарга көмөлөһүөҕэ. Икки куобаҕы эккирэтэр хаһан баҕарар ыарахан, оттон эһиги саамай сүрүн соруккут – үөрэх. Онон быстах үлэҕэ тугу барытын уһулуччу үчүгэйдик оҥорорго дьулуһар, бэйэ иннигэр олус үрдүк таһымы туруорар наадата суох. Өссө биир сүбэ – дьоҥҥо аккаастыырга үөрэниҥ. Туохха барытыгар сөбүлэһэ сырыттахха, үлэттэн ордон, үөрэххит хаалар. Үгүс тэрилтэлэргэ толорута суох үлэ күнүгэр сылдьар кыах баар (ыстаапка аҥаара). Онон хара маҥнайгыттан үлэҕит графигын чопчулааҥ, холобура, өрөбүллэргэ эрэ үлэлиэххэ сөп.

Күннээҕи дьарыккытын испииһэктээҥ

Күн аайы тугу гыныахтааххытын уонна хас биирдии сорукка төһө бириэмэни ууруоххутун сөбүн сурунуҥ. Ити болдьохтору тутуһар уонна иэстэри мунньубат сыалтан оҥоһуллар. Ону тэҥэ күннээҕи эрэсиими тутуһарга кыһаллыҥ, чуолаан 23:00 чаастан хойутаабакка утуйа уонна биир кэмҥэ уһукта сатааҥ. Испииһэккэ сынньалаҥы киллэрэргитин умнумаҥ.

Уйулҕаҕыт туругун кэтии сылдьыҥ

Күүскэ сылайыы, апатия, депрессия туругар киирбэт туһугар кыһаныҥ. Маннык турукка киирбит киһини биир күннээх сынньалаҥ «эмтээбэт». Үлэ-үөрэх икки ардыгар сынньаныҥ, таһырдьа сибиэһэй салгыҥҥа күүлэйдээҥ, утуйуу, аһылык хаачыстыбатын тутуһуҥ.

Үөрэххэ үлэҕит, оттон үлэҕэ үөрэххит туһунан умнуҥ

Үөрэх кыһатын боруогун атыллаатыҥ эрэ, эн – устудьуоҥҥун; офис дьиэтигэр киирдиҥ, эн — тэрилтэ үлэһитэҕин. Бу бириэмэҕэ билигин баар соруктары оҥорорго дьулус. Оттон атын эйгэҕэр толорботох дьыалаларыҥ  туһунан толкуйдаама. Онуоха күннээҕи дьарыгыҥ испииһэгэ көмөлөһүөҕэ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Сири иилии эргийиэм!
Дьон | 12.04.2024 | 18:00
Сири иилии эргийиэм!
Кэбээйи Арыктааҕыттан төрүттээх Иннокентий Ноговицын бэлисипиэтинэн аан дойдуну биир гына айанныыр хоббилааҕын туһунан хас да сыллааҕыта суруйан турабыт. Иннокентий киһини кытта кэпсэтэригэр элбэх ууну-хаары эрдибэккэ, аҕыйах тылынан чуо ыйытыыга эрэ хоруйдуурун  билэр буоламмын, Кытайга тиийбититтэн саҕалаан, бассаабынан элбэх да элбэх ыйытыыларбынан көмөн туран, наадалаах информациябын хостоон ыллым. Кинини ыра санаатын...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Сонуннар | 11.04.2024 | 18:00
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэҕэ бастакынан тэриллибит “Доҕордоһуу” оҕо үҥкүү норуодунай ансаамбыла 55-с сылын бэлиэтээтэ. Өрөспүүбүлүкэ үҥкүүтүн эйгэтигэр суолу тэлбит ансаамбыл үөрүүлээх тэрээһинин туһунан санаа атастаһыыларын ааҕыҥ.
Нэһилиэстибэ тула
Тускар туһан | 11.04.2024 | 12:00
Нэһилиэстибэ тула
Киһи бу олохтон барыыта, ыал арахсыыта, төрөппүтэ суох хаалыы – орто дойду сокуоннара. Онуоха биһиги сорох ардыгар хойутаан нэһилиэстибэни оҥотторор түгэммит баар. Өскөтүн кэргэниҥ, ийэҥ, аҕаҥ, чугас киһиҥ суох буоллаҕына, кини нэһилиэстибэтин алта ыйынан сокуонунан оҥотторуохтааххын.   Билэр чугас дьонум аҕалара орто дойдуттан барбытын кэннэ хас да сыл буолан баран биирдэ...