28.10.2022 | 16:00

Кыаллыбат диэн суох

Анастасия Угарова — Дьокуускай куорат дьаһалтатын ыччаты кытта үлэҕэ салаатын тутаах исписэлииһэ, маны сэргэ М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Инженернэй-техническэй институтун «Сири уонна кадастры оҥоруу» идэтин магистрана.
Кыаллыбат диэн суох
Ааптар: Айталина Софронова

– Дьокуускай куорат сойбот сонуннардаах хаһыатын ааҕааччылара, дорооболоруҥ!

Мин устудьуон буолуохпуттан ХИФУ уопсастыбаннай олоҕор актыбыыс этим. Балтараа сыл кэриҥэ көннөрү актыбыыһынан үлэлээн, “Актыып оскуолата” диэни ааһан, салгыы тугу сайыннарыахха сөбүн быһаарынан баран, Инженернэй-техническэй институт устудьуоннарын иһинэн үлэлиир профсоюзка бэрэссэдээтэлинэн кандидатурабын туруоруммутум. Устудьуоннар куоластааннар, эрэнэннэр, 2019-2022 сс. бэрэссэдээтэл быһыытынан үлэлээбитим.

Тыый! Бүтүн институт бэрэссэдээтэлэ буолар диэн улахан чиэс уонна эппиэтинэс буоллаҕа...

Оннук. Биһиги устудьуоннар араас кыһалҕаларын быһаарар этибит, холобура, уопсайга киирии, үрдүк истипиэндьийэҕэ докумуоннары тутуу о.д.а. Ону таһынан үөрэҕим тутар хамыыһыйатыгар үлэлээбитим. Бу сылдьан элбэх саҥа доҕордонон, биир санаалаахтарбын көрсөн, хамаанда тэриммитим, дьону кытта үлэлиир уопуту ылбытым уонна лидер хаачыстыбатын сайыннарбытым.

Анастасия, эн Дьокуускай куорат дьаһалтатыгар ыччат салаатыгар үлэлиигин, онно сүрүн хайысхаҥ ханныгый?

Билигин мин Дьокуускай куорат уокуруктааҕы дьаһалтатын уопсастыбаннай сибээскэ уонна ыччат политикатыгар управлениетыгар волонтерскай үлэ-хамнас исписэлииһэбин. Сүрүннээн волонтердары кытта үлэлиибит, куоракка ыытыллар улахан тэрээһиннэргэ көмөлөһөбүт, нэһилиэнньэ көрдөһүүтүгэр тирэх буолабыт. Билигин саҥа арыллыбыт Анал байыаннай эпэрээссийэ кыттыылаахтарын дьиэ кэргэттэригэр көмөлөһөбүт.

Управление иһинэн үс сүрүн отделлаахпыт, ол онно ыччат политиката, уопсастыбыннай сибээс уонна социальнай политика салаалара киирэллэр.

Сүрүн тэрээһиннэргитин ааттаталыаҥ дуо?

Култуурунай, патриотическай, айар, интеллектуальнай тэрээhиннэри ыытабыт. Ол курдук, «МЭР» дьыалабыай оонньуу, «Мамалыш», «Молодая семья», «Молодежный connect», «Поколение лидеров» уо.д.а. тэрээһиннэр нэһилиэнньэ биһирэбилин ылан, сыл аайы ыытыллар буоллулар.

“Волонтер” диэн кимий?

— Бэйэтин баҕа санаатынан дьоҥҥо үтүөнү оҥорор, көмөлөһөр киһи буоллаҕа. Дьокуускай куоракка волонтерскай хамсааһын күүскэ сайынна, аҕа көлүөнэҕэ көмөлөһүү, субуотунньуктары ыытыы, аадырыстаах көмөнү оҥоруу курдук үгэс буолбут тэрээһиннэри таһынан, холобура, медиаволонтерство диэн баар. Медиаволонтердар социальнай ситимнэргэ уонна СМИ-лэргэ волонтердуур дьаһаллары сырдаталлар, тарҕаталлар, ол дьаһаллар дьоҥҥо тиийимтиэ буолалларын туһугар тупсаҕай дизайнныыллар, макеттыыллар. Эковолонтерство, уопсастыбаннай куттал суох буолуутун волонтерствота уонна да атын элбэх хайысха баар. Мин санаабар, волонтерство ханнык баҕарар эйгэҕэ бэйэ кыаҕын холонон көрөр кыаҕы биэрэр. Волонтер учуутал, тутааччы, инженер, дизайнер оруолун барытын холонон көрүөн сөп.

Волонтердары кытта хайдах үлэлиигит?

Цифровой технология кэмигэр волонтердарбытын социальнай ситимнэринэн, мессенджеринэн булабыт. Билигин мин хамаандабар 20 тирэх киһи баар. Уопсастыбанньык быһыытынан тус бэйэм волонтердарбын өрүү өйүүбүн, Махтал суруктарынан, сылаас эбиэттэринэн эбэтэр өйдөбүнньүк сувенирдарынан бэлиэтиибин.

Дьэ, билигин волонтердар үлэҕит үгэнэ буоллаҕа.

Оннук. Бүгүҥҥү күҥҥэ мобилизацияҕа барбыт дьон дьиэ кэргэттэригэр көмөлөһөбүт – сайабылыанньаны толорууга, наадалаах докумуоннары сканныырга көмөлөһөбүт, туһааннаах исписэлиистэргэ ыытабыт о.д.а.

 

 

Ону тэҥэ билигин бу хайысхаларга волонтердары көрдүүбут:

Ыалларга аадырыстаах көмө оҥорор баҕалаах дьону;

PRO BONO волонтердар (юристар, психологтар, адвокаттар);

Автоволонтердар (массыыналаах дьон).

 

 

—Мобилизацияҕа барбыт дьоҥҥо дьаһалта өттүттэн өссө туох көмө оҥоһулларын ааҕааччыларбытыгар сырдатыахха эрэ.

Бастакытынан, куораттан барбыт дьон дьиэ кэргэттэригэр 30 000 солк. кээмэйдээх биир кэмнээх харчынан көмө оҥоһуллар. Бу күннэргэ оҕуруот аһынан көмө бара турар. Оскуола үөрэнээччитигэр оптуобуска босхо айан уонна эбиэт уо.д.а. курдук тустаахтарга балайда суолталаах өйөбүллэр эмиэ бааллар.

Эн, инженер идэлээх киһи, тоҕо идэҕинэн үлэлээбэккэ, волонтер буоллуҥ?  Туох санааттан?

Оскуола эрдэхтэн үтүө санаа аахсыйаларын сэргиирим, көхтөөх кыттыыны ыларым, ол эрээри оччолорго маны үлэ курдук өйдөөбөт этим. Устудьуоннуур сылларбар ити баҕам өссө күүһүрбүтэ. Оруобуна пандемия саҕаламмыта. Ол кэмҥэ ХИФУ устудьуоннарын идэлээх сойууһа бэйэтин волонтерскай киинин арыйбыта.

— Чэ, аны куорат ыччатыгар киириэххэ, эһиги ордук туохха болҕомтону уураҕыт?

Айар дьоҕурдаах ыччаттарга тирэх буолабыт, холобура, соторутааҕыта коммуникационнай сессия ыытан, ыччаппыт куораты тупсарыыга идеяларын хомуйбуппут. Биир саамай бастыҥ бырайыакпыт –  “МЭР” дьыалабыай оонньуу. Чуолаан бу оонньуу чэрчитинэн киин куоракка оптуобус сылаас тохтобуллара олоххо киирбиттэрин тоһоҕолоон бэлиэтиэххэ наада.

— Сылаас тохтобул – бэртээхэй идея! Атын туох бырайыак олоххо киирдэ?

2020 сыллааҕы оонньуу түмүгүнэн ХИФУ кылаабынай куорпуһун утары Теплай күөлгэ Ыччат скверэ тутуллубута.

— «Үтүө санаа” диэни хайдах өйдүүгүн?

Үтүө санаа хас биирдии киһиэхэ баар буолуохтаах. Бу эн олоххо сыһыаныҥ. Биир киһи бүтүн уопсастыба, норуот олоҕун тупсарыан, чэпчэтиэн сөп.

Үтүө дьыалалары улахан эбэтэр кыра диэн араарбакка үлэлиирбин ордоробун. Дьон махтала миэхэ үөрүүнү аҕалар. Киһиргээн эттэххэ, кыаллыбат дьыала диэн суох, «Киһи барытын кыайар» диэн тус толкуйдаахпын.

Кэпсэтииҥ  иһин махтанабын, ситиһиилэри баҕарабын!

Махтал!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Сытыы муннук | 01.12.2022 | 12:03
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Билиҥҥи балаһыанньаҕа, билиҥҥи судургута суох кэмҥэ оҕотун байыаннай дьайыыга атаарбыт ийэлэрдиин кэпсэтэртэн ордук ыарахан суох. Кинилэр куоластара титириирэ, харахтарын уутун кистээн туора соттоллоро, оҕолорун тустарыгар күүстээх, тулуурдаах буола сатыыллара киһини өссө уйадытар, уоскутар тылы булбакка мух-мах бараҕын. Бу сырыыга оҕолорун атаарбыт, кэтэһэр, эрэнэр икки ийэни кытта харах уулаах кэпсэтиибин ааҕааччыларбар...