19.10.2022 | 19:00

«Ийэ кут» быыстапка көрөөччүлэри күүтэр

Алтынньы 12 күнүттэн Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай музейыгар Ийэ сылыгар анаммыт «Ийэ кут» быыстапка үлэлиир.
«Ийэ кут» быыстапка көрөөччүлэри күүтэр
Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ

Экспозицияҕа биллиилээх саха маастардара – Э.С. Сивцев, В.С. Карамзин, А.Л. Соргоева, М.Г. Старостин, Л.И. Гоголева, М.М. Лукина, Т.Е. Шапошникова  живопись уонна графика көрүҥнэринэн айымньылара бааллар. Саха сирин худуоһунньуктара хатыламмат, ураты суоллаах-иистээх үлэлэрэ ийэ буолууну уруйдууллар, хас биирдии киһи дууһатын сылааһынан илгийэллэр.

Ийэ буолуу тиэмэтэ, ийэ уобараһа – былыр-былыргыттан аан дойду култууратыгар уонна искусствотыгар сүрүн хайысха. Поэзия буоллун, ойуулуур-дьүһүннүүр искусство эбэтэр скульптура буоллун, барытыгар үөрбүт-көппүт эбэтэр санааҕа ылларбыт, хомойбут ийэ сырдык мөссүөнэ үйэтитиллэр. Ийэ уобараһа – кэрэ буолуу муҥутуур үтүө холобура. 

Саха култууратыгар ийэ диэн тыл, кини уобараһа киһи дууһатын (кутун) кытта ыкса ситимнээх. Саха итэҕэлинэн, хас биирдии үүнээйи, көтөр, кыыл куттаах буолар. Киһини үс куттаах дииллэр: буор кут, салгын, ийэ кут. Куттары киһиэхэ икки сүдү күүс – Үрүҥ Айыы Тойон уонна Айыыһыт иҥэрэллэр. Киһи үөскүүрүгэр уонна төрүүрүгэр ити икки күүс холбоһон арчылыыллар, араҥаччылыыллар. 

Саха итэҕэлинэн, ийэ кут уонна буор кут сүрүн суолталаахтар, кинилэри куһаҕан тыын “уордаҕына” киһи ыалдьар, өлүөн да сөп диэн өйдөбүл өбүгэлэрбититтэн хаалбыт. Салгын кут киһи утуйа сыттаҕына сири-дойдуну кэрийэр.

Киин куорат олохтоохторун уонна ыалдьыттарын «Ийэ кут» алаһа дьиэни араҥаччылыыр күн-күбэй ийэҕэ анаммыт быыстапка бу дьыл сэтинньи  27 күнүгэр диэри күүтэр. 

Быыстапка үлэлиир сирэ: Дьокуускай куорат, Киров уул., 9, Национальнай художественнай музей, 2 этээс фойета.

Музей үлэтин эрэсиимэ: сэрэдэ 12.00-20.00 (каасса 19.30 чааска диэри үлэлиир), чэппиэр-баскыһыанньа 10.00-18.00 (каасса 17.30 чааска диэри үлэлиир), бэнидиэнньик-оптуорунньук – өрөбүл күннэр.

Киирии билиэт сыаната: улахан дьоҥҥо – 150 солк.; 18 саастарын туола илик дьоҥҥо – босхо; устудьуоннарга – 80 солк., биэнсийэлээхтэргэ – 50 солк., элбэх оҕолоохторго – 75 солк., (туһааннаах докумуоннарын көрдөрөллөр). Экскурсиялары тэрийии сыаната туспа. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Сытыы муннук | 01.12.2022 | 12:03
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Билиҥҥи балаһыанньаҕа, билиҥҥи судургута суох кэмҥэ оҕотун байыаннай дьайыыга атаарбыт ийэлэрдиин кэпсэтэртэн ордук ыарахан суох. Кинилэр куоластара титириирэ, харахтарын уутун кистээн туора соттоллоро, оҕолорун тустарыгар күүстээх, тулуурдаах буола сатыыллара киһини өссө уйадытар, уоскутар тылы булбакка мух-мах бараҕын. Бу сырыыга оҕолорун атаарбыт, кэтэһэр, эрэнэр икки ийэни кытта харах уулаах кэпсэтиибин ааҕааччыларбар...
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...