29.12.2023 | 12:00

Хас биирдии оҕоҕо үөрүүнү бэлэхтээҥ!

Киин куоракка саҥа дьыллааҕы бэлэҕи тутар кыаҕа суох оҕо ахсаана сыллата көҕүрүүр чинчитэ суох. Маныаха үгэс буолбут «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйа сүҥкэн суолталаах. Быйылгыттан бэлэх оҥорооччулар талбыт оҕолоругар бэлэхтэрин бэйэлэрэ илдьэн туттарар буолбуттара хайҕаллаах.
Хас биирдии оҕоҕо үөрүүнү бэлэхтээҥ!
Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ
Бөлөххө киир

«Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйаны «Ыччат лигата» уопсастыбаннай тэрилтэ Олохтоох дьаһалта Уопсастыбаннай сибээскэ уонна ыччат политикатыгар управлениетын өйөбүлүнэн тэрийэн ыыталлар.

Аахсыйа чэрчитинэн ким баҕалаах оҕо дьиэлэрин иитиллээччилэрин уонна коррекционнай оскуолалар үөрэнээччилэрин баҕа санааларын толоруон сөп. Тэрээһиҥҥэ кыттарга оҕо аата суруллубут аккырыыкканы талан баран, ол оҕоҕо саҥа дьыллааҕы бэлэх оҥоһуллар.

Сэтинньи 20 күнүгэр аахсыйаҕа бастакынан тэрийээччилэр – Олохтоох дьаһалта Уопсастыбаннай сибээскэ уонна ыччат политикатыгар управлениетын исписэлиистэрэ, «Ыччат лигата» уопсастыбаннай тэрилтэ бэрэстэбиитэллэрэ кыттан, оҕолорго саҥа дьыллааҕы бэлэхтэри оҥордулар.

«Ыччат лигата» уопсастыбаннай тэрилтэ бэрэссэдээтэлэ Анна Иванова иһитиннэрбитинэн, «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйа Дьокуускайга ахсыс төгүлүн ыытыллар, 2019 сылтан өрөспүүбүлүкэ таһымыгар таҕыста. «Быйыл «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйа Дьокуускайга «Бубль-Гум» маҕаһыын икки филиалыгар ыытыллар: Кальвица уул., 14/5 уонна Дзержинскэй уул., 71. Барыгытын аахсыйаҕа кыттаргытыгар, атыыласпыт бэлэххитин кытта хаартыскаҕа түһэн, «ЁлкаДобра2024» хэштэгтээх социальнай ситимнэргэ угаргытыгар ыҥырабыт», – диэтэ Анна Иванова. Манна даҕатан эттэххэ, күндү ааҕааччыларбыт, ким баҕалаах, көмөлөһөр кыахтаах, бүгүн-сарсын «Бубль-Гум» маҕаһыын икки филиалыгар тиийэн, оҕо аата суруллубут аккырыыкканы талан, ол оҕоҕо саҥа дьыллааҕы бэлэҕи оҥоруоххутун сөп. Кырачаан киһигэ кыра да наада, уустук усулуобуйаҕа олорор оҕоҕо бэлэх тутуу – икки бүк үөрүүлээх. Саҥа дьылга туппут бэлэҕин кини уһун кэмҥэ сылаастык, махтана саныаҕа.

«Ыччат лигата» уопсастыбаннай тэрилтэ көхтөөх бэрэстэбиитэлэ Екатерина Александрова бэлиэтээбитинэн, «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйаҕа быйыл коррекционнай оскуолалартан, оскуола-интэринээттэртэн уонна оҕо дьиэлэриттэн 2 тыһыынчаттан тахса оҕо кыттар.

Ахсынньы 11 күнүгэр аахсыйаҕа куорат баһылыга Евгений Григорьев кытынна.

«Бу аахсыйаҕа кыттар дьоҥҥо барыгытыгар махталбын тиэрдэбин. Мин саныахпар, хас биирдии улахан киһи оҕо баҕа санаатын толоруохтаах. Мин Сайаан диэн уолга уонна Юлиана диэн кыыска конструктордары атыыластым, оҕолор саҥа дьыллааҕы бырааһынньыкка хомуйуохтара диэн эрэнэбин», – диэтэ  Евгений Григорьев.

Ахсынньы 12 күнүгэр «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйаҕа Олохтоох дьаһалта тутууга салаата кытынна. Ол курдук, куорат баһылыгын солбуйааччы Антон Алексеенко, Дьиэ-уот сыһыаннаһыыларыгар департамент салайааччылара уонна исписэлиистэрэ, Куораты тутуу уонна тырааныспар инфраструктуратын департамена, «Главстрой» МХТ, «ЯПАК» МУТ бэрэстэбиитэллэрэ кэлэн оҕолорго саҥа дьыллааҕы бэлэхтэри оҥордулар.

Куораттааҕы Үөрэҕирии управлениетын Иитии үлэтигэр салаатын салайааччыта Анна Семеновна Иванова иһитиннэрбитинэн, «Үтүө санаа харыйата» аахсыйаҕа үөрэҕирии тэрилтэлэрин салайааччылара уонна педагогтара көхтөөхтүк кытыннылар.

«Аахсыйа сүрүн сыалынан коррекционнай оскуолалар үөрэнээччилэрин, оскуола-интэринээттэргэ уонна оҕо дьиэлэригэр олорооччуларын саҥа дьыллааҕы баҕа санааларын толоруу буолар.

Үтүө үгэс быһыытынан ыарахан балаһыанньаҕа олорор дьиэ кэргэттэр оҕолоругар Олохтоох дьаһалта баһылыгын аатыттан минньигэс бэлэхтэрин туттарабыт. Киин куорат муниципальнай үөрэҕирии тэрилтэлэригэр итинник балаһыанньаҕа 552 оҕо иитиллэр. Быйыл ити оҕолор бары саҥа дьыллааҕы минньигэс бэлэхтэринэн хааччылыннылар.

Итини таһынан, ахсынньы 19 уонна 20 күннэригэр Ф.И. Авдеева аатынан Оҕо айымньытын дыбарыаһын баазатыгар анал байыаннай эпэрээссийэ кыттыылаахтарын оскуолаҕа үөрэнэр оҕолоругар саҥа дьыллааҕы бырааһынньык тэрилиннэ», – диэн сонунун үллэһиннэ  Үөрэҕирии управлениетын Иитии үлэтигэр салаатын салайааччыта Анна Иванова.

Үтүө үгэһи салҕаан, ахсынньы 15 күнүгэр аахсыйаҕа Олохтоох дьаһалта үпкэ-экономикаҕа блогун салааларын салайааччылара уонна үлэһиттэрэ кытыннылар. Амарах санааланыы делегациятын куорат баһылыгын бастакы солбуйааччыта Георгий Гаврильев салайан илдьэ сырытта.

Ахсынньы 18 күнүгэр «Үтүө санаа харыйата» аахсыйаҕа Строительнай уокурук Управатын үлэһиттэрэ көхтөөхтүк кытыннылар, оҕолор баҕа санааларын толороору бэлэх эгэлгэтин ылан бэлэмнээтилэр. Управа салайааччыта Андрей Петров бэлиэтээбитинэн, маннык оҕолорго үтүөнү, үөрүүнү-көтүүнү, саҥа дьыллааҕы настырыанньаны тиэрдэр аахсыйа наһаа наадалаах.

2021 сыллаахтан аһымал аахсыйа Дьокуускайдааҕы «Бубль-Гум» маҕаһыын икки филиалыгар ыытыллар. «Үтүө санаа харыйата» аахсыйанан «Ыччат лигата» уопсастыбаннай тэрилтэни кытта үһүс сылбытын үлэлэһэбит.  Тэрээһиҥҥэ амарах санаалаах, оҕолорго үтүөнү оҥорор санаалаах дьон кыттар. Бастакы сылы кытта тэҥнээтэххэ, итинник кыттар, көмөлөһөр киһи ахсаана сыллата элбээн иһэр. Мэлдьи кыттар тэрилтэлэргэ биирдиилээн дьон эбиллэрин бэлиэтээн этиэххэ наада. Холобур, маҕаһыыҥҥа оҕолоругар оонньуур атыылаһа кэлбит куорат олохтоохторо (ыалдьыттара да буолуон сөп), аахсыйа буола турарын көрөн, тута кытталлар, оҕолорго аадырыстаах бэлэҕи оҥороллор. Бэлэх оҥоруон баҕарар киһи элбэҕэ бэрт буолан, булгуччу күҥҥэ биирдэ-иккитэ харыйабытыгар оҕолор ааттарын эбэн биэрэбит.

Кэпсээн ааһыахпын баҕарар өссө биир түгэним – маҕаһыыммыт икки филиалын үлэһиттэрэ бары тутуспутунан сылын аайы оҕолорго араас оонньуурдары атыылаһан бэлэхтииллэр. Кинилэргэ ким даҕаны кыттыҥ диэн эппэт эрээри, бэйэлэрэ баҕа санааларынан бэлэх оҥороллор, итинтэн үөрэбит. Оонньуур элбэҕэ үчүгэй, оччоҕуна сороҕор оҕолорго иккилии бэлэх түбэһэр. Биллэрин курдук, харыйаҕа ааттара иилиллэн турар оҕолортон үгүстэрэ төрөппүт бэлэҕин туппаттар.

Биир сонун сүүрээн туһунан эмиэ ахтан ааһыахпын баҕарабын. Ол курдук, урут тэрилтэлэр атыыласпыт бэлэхтэрин харыйаҕа хаалларар буоллахтарына, быйылгыттан аадырыстаммыт оҕоҕо бэйэлэрэ илдьэн туттаран эрэллэр. Инньэ гынан үөрүүлээх туттарыыга биһиги кэлэктииппит эмиэ барыахпыт диэн былааннанан сылдьабыт», – диэн «Бубль-Гум» маҕаһыын ситимин территориальнай менеджера Ирина Анатольевна Степанова үөрэ-көтө кэпсээтэ.

Ахсынньы 21 күнүгэр аахсыйаҕа Олохтоох дьаһалта аппараатын салайааччытын блога кытынна. Куорат баһылыгын солбуйааччыта – аппараат салайааччыта Руслан Тимофеев «Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйа өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн үгэс буолан ыытыллар буолбута үөрүүлээх диэн бэлиэтээтэ.

«Саҥа дьыллааҕы түбүгү-садьыгы аахсыбакка, бириэмэ булан, саҥа дьыл иннинээҕи аптаах түгэни оҥорон, оҕоҕо бэлэх уунуохха сөп дии саныыбын. Барыгытын аахсыйаҕа кыттаргытыгар ыҥырабын», – диэтэ Руслан Тимофеев.

Ахсынньы 23 күнүгэр аһымал аахсыйаҕа Оҕо искусствотын оскуолаларын кэлэктииптэрэ кытыннылар.

«Үтүө санаа харыйата» аһымал аахсыйа чэрчитинэн саҥа дьыллааҕы бэлэхтэри коррекционнай оскуолалар үөрэнээччилэрин, оскуола-интэринээттэргэ уонна оҕо дьиэлэригэр олорооччулары сэргэ дьиэлэригэр, ол эрэн социальнай кутталлаах уонна ыарахан балаһыанньаҕа олорор оҕолор эмиэ ылаллар. Хомойуох иһин, куорат уокуругар итинник балаһыанньалаах дьиэ кэргэн ахсаана аҕыйаабат чинчилээх. Туһааннаах уорганнартан социальнай кутталлаах уонна ыарахан балаһыанньалаах дьиэ кэргэттэр тустарынан статистика дааннайдарын ыйытан көрбүппүтүгэр, конфиденциальнай информация, киэҥ араҥаҕа таһаарыллыбат диэн биэрбэтилэр. Сокуоннай саастарын туола илик оҕолор хамыыһыйаларыгар иһитиннэрбиттэринэн, билиҥҥи туругунан ыарахан балаһыанньаҕа олорор дьиэ кэргэн ахсаана – 466, итиннэ 1136 оҕо иитиллэр. Ити оҕолору кытта СӨ Үлэҕэ министиэристибэтэ үлэлэһэрин эбэн эттилэр.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ким? Төһө? Туохха?
Сонуннар | 17.02.2024 | 12:00
Ким? Төһө? Туохха?
Ааҕааччыларбытын кытта Сахастат ааспыт 2023 сыл түмүгүнэн таһаарбыт өрөспүүбүлүкэбит социальнай-экономическай туругун кэккэ чахчыларын кытта үллэстэбит.
Ийэлиин кэпсэтии...
Сонуннар | 16.02.2024 | 18:30
Ийэлиин кэпсэтии...
Анал байыаннай дьайыы тиэмэтин суруйарбар төрөппүтү, ийэни, аҕаны кытта кэпсэтэр ордук ыарахан. Кэпсэтэ олорон бөтө бэрдэрэн, оҕотун санаан, аһынан тохтоон, хараҕын уутун соттон, ол быыһыгар, кини туһунан кэпсиэхтээҕин, кини дьоруойун бар дьон билиэхтээҕин санаан, күүстээх санаатын, тулуурун киллэрэн эмиэ саҥарбытынан барар. Биир сөҕөрүм диэн, маннык кэпсэтиилэргэ биир да төрөппүт, уолаттар...
Ыар сүтүк
Дьон | 17.02.2024 | 16:00
Ыар сүтүк
Үүммүт саҥа сылга Баатара нэһилиэгэ уонна Мэҥэ Хаҥалас улууһа эрэ буолбакка, бүттүүн өрөспүүбүлүкэ ыар сүтүктэннэ.
Сүүтүк саҕа сүбэлэр
Тускар туһан | 17.02.2024 | 10:00
Сүүтүк саҕа сүбэлэр
Бүгүҥҥү нүөмэрбэр хаалбыт 25 сүбэни бэчээттиибин. Ааҕан туһаныаххыт диэн эрэнэбин, олоххут куруук күөх хонуунан аастын, күҥҥүт чэмэлийэ тыктын, дьоллоох-соргулаах буолуҥ!