18.02.2022 | 10:30

Хаҥкыны хайдах талабыт?

Хаҥкыны хайдах талабыт?
Ааптар: Киин Куорат

Саас буолан куораппытыгар катоктар үлэлэрэ саҕаланна. Хаҥкы уларсык ылыы сыаната 150 солкуобайтан саҕаланар. Биллэн турар, киһи бэйэтэ бас билэр хаҥкылааҕа ордук. Оттон хаҥкыны атыылаһарбытыгар туохха болҕомто ууруохтаахпытый?

Хаҥкы форматынан уонна бачыыҥката төһө кытаанаҕынан, биитин уһунунан, бачыыҥка кэтиллэр ньыматынан араастаһар. Ол иһин хаҥкыны атыылаһарга ким кэтэрэ, хас саастааҕа, ханна хатааһылыыра учуоттаныахтаах.

 

Икки биилээх

2-5 саастаах кырачааннарга аналлаах. Икки биилээх буолан, мууска турарга судургу, оҕо элбэхтик охтубат. Түргэнник сүүрэр сатаммат, бытааннык хаамарга эрэ барсар.

Биитэ тииһэ суох буолуохтаах, оччоҕо оҕо иҥнэн охтубат. Хаҥкыга хатааһылааһын бастакы хардыытын быһыытынан эрэ, оҕону мууска хаамарга үөрэтэргэ биир-икки сыл туһаныллыан сөп.

 

Улаатар хаҥкы

Алын кылаас үөрэнээччилэригэр ордук барсар. Орто саастаах оҕолор атахтара сыллата түргэнник улаатар, размердара уларыйа сылдьар буолан, улаатар хаҥкы атылаһар ордук барыстаах.

Улаатар хаҥкы биитэ үс араастаах буолар: көннөрү хатааһылыырга (прогулочные), фигурнай уонна хоккейдыырга аналлаах. Хоккей хаҥкытын биитэ кылгас, тииһэ суох. Фигурнай – тиистээх. Көннөрү кэтиллэр хаҥкыны “прогулочнай” диэн ааттыыбыт – биитэ эмиэ тииһэ суох буолар.

Улаатар хаҥкы бачыыҥката сымнаҕас уонна таһырдьа хатааһылыырга сөптөөх халыҥ буолар. Үксүн түөрт размер улаатыннарыахха сөп.

Маннык хаҥкыны таларга размерын улаатыннарар механизмын үчүгэйдик үөрэтиэхтээхпит. Бөҕө-таҕа буоларын курдук талабыт. Биир кнопканан улаатар хаҥкы ордук табыгастаах буолуоҕа.

 

Фигурнай хаҥкы

Үчүгэйдик хаҥкылыыр дьон маастарыстыбаларын чочуйалларыгар аналлаах. Үс араастаах буолар: “любительскай”, “полупрофессиональнай”, “профессиональнай”.

“Любительскай” саамай боростуой фигурнай элеменнэри оҥорорго барсар. Бачыыҥката сымнаҕас, ол иһин ыстанарга барсыбат.

“Полупрофессиональнай” – бачыыҥката              “любительскайдааҕар” кытаанах. Биирдиилээн ыстаныыга барсар.

“Профессиональнай” – биитэ уонна бачыыҥката туспа атыыланар. Фигурнай хатааһылааһын уонна мууска үҥкүү киэнэ диэн арахсар. Үксүн спортоскуолаҕа үөрэнэр оҕолор ылаллар. Оруобуна сөп түбэһэр, лип курдук олорор бачыыҥкалаах буолуохтаах.

 

Хоккей хаҥкыта

Эмиэ фигурнай курдук “любительскай”, “полупрофессиональнай”, “профессиональнай” диэҥҥэ арахсаллар.

Оҥоһуллар матырыйаалларынан, бачыыҥкаларын олоруутунан, биилэринэн ураты буолаллар.

Хоккейга ханнык таһымҥа оонньуургутунан көрөн талаҕыт. Таһырдьа оонньуур буоллаххытына, халыҥ наскылаан кэтэргэ сөптөөх размеры талаҕыт.

 

Хатааһылыырга ордук табыгастаах хаҥкы

“Прогулочнай” диэн ааттанар. Катокка хатааһылыырга, бириэмэни туһалаахтык атаарарга сөптөөх хаҥкы. Ичигэс, сымнаҕас бачыыҥкалаах буолуохтаах.

Биитэ тииһэ суох. Улахан дьоҥҥо да, кыра да оҕолорго барсар.

Көннөрү катокка хатааһылыырга, прокаттан ылбакка, ханнык баҕарар “ прогулочнай” хаҥкыны атыылаһыахха сөп.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.