28.10.2020 | 14:41

Этиҥ-сииниҥ тугу этэрин иһит

Этиҥ-сииниҥ тугу этэрин иһит
Ааптар: Киин Куорат

Биһиги испитигэр, эппитигэр-хааммытыгар туох буола турарын бэйэбит да билбэппит. Туох эрэ кэһиллии таҕыстаҕына биирдэ өйдүүбүт. Эбэтэр онно  кыһаллыбаппыт. Дьиҥэ, биһиэхэ араастаан “биллэрэ”, “сэрэтэ” сатыырын улахаҥҥа уурбаппыт.

Тирииҥ хатырар буоллаҕына

Эккэр-хааҥҥар Е битэмиин тиийбэт. Күннээҕи аһылыккар эриэхэ, эмис балык, үүнээйи арыыта наада.   

Баттаҕыҥ түһэр, тыҥыраҕыҥ тостор

В бөлөх битэмииннэрэ уонна кальций тиийбэт. Бу битэмииннэр туорахтаах аска, хааһы арааһыгар, килиэпкэ элбэх.

Миилэҥ хааннырар

С битэмиин кэмчитин кэрэһилиир. Луугу, чесногу, фруктаны уонна оҕуруот аһын дэлэйдик сиэ. Дөлүһүөн көөнньөһүнньүгүн эбэтэр бэс мутукчатын оргутан ис.

Үчүгэйдик утуйбаккын, кыраттан кыыһыраҕын

Магний уонна калий тиийбэт. Эйиэхэ курага, чернослив уонна сүбүөкүлэ абыраллаах буолуоҕа.

Түүн аайы иҥиириҥ тардар

Ол аата эккэр-хааҥҥар эмиэ магний уонна калий тиийбэт. 

Тоҕоноҕуҥ хаас тириитин курдук

С уонна А битэмиин тиийбэт. Саһархай өҥнөөх оҕуруот аһыгар уонна фруктаҕа элбэх: моркуоп, тыква, помидор, абрикос, курага.

Аны туран, киһи биир кэм сыалааҕы-арыылааҕы эбэтэр аһыы аһы сиэн баҕарар түгэннээх. Киһиэхэ туох тиийбэтин организм  бэйэтэ биллэрэр эбит. 

Туустааҕы сиэххин баҕараҕын

Инфекция эбэтэр тымныйыы бэлиэтэ. Чуолаан хабах, ууһатар уорган мөлтөөбүт буолуон сөп.

Минньигэһинэн үлүһүйэҕин

Сылайбыккын-элэйбиккин, ньиэрбэҥ бараммыт. Мүөт эбэтэр сакалаат сиириҥ ордук.

Ньулуун ас

Гастрит эбэтэр быар мөлтөөбүтүн кэпсиир “сигнал”. Тууһа суох ас куртаҕы уоскутар.

Ас барыта тууһа суох, сымсах курдук

Депрессия бэлиэтэ.

Сиэмэчикэ сиэххин баҕараҕын

Эккэр-хааҥҥар антиоксидант тиийбэт.

Аһыы ас

Организм быар уонна үөс үлэтин күүһүрдэн биэр диэн биллэрэрин быһыыта. Күннээҕи аскар лимону уонна күлүүкүбэни киллэр.

Муора бородууктата

Йод тиийбэт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.