27.03.2022 | 14:00 | Просмотров: 926

Дьиэҕэ-уокка бастыҥ көмөлөһөөччү

Ааптар: Айыына Ксенофонтова
Бөлөххө киир

Нашатырнай испиир сыта өйүн сүтэрбит киһини туруорарын үгүстэр билэҕит. Ол эрээри сириэстибэ дэлэй үйэтигэр дьиэҕэ-уокка, оҕуруокка туһатын сорохтор умуннаххыт. Билиҥҥи санкция кэмигэр норуот ньымаларыгар төннөрбүт ордук барыстаах буолуоҕа.
Нашатырнай испиир (аммиак) уу курдук эрээри, ураты хатан сыттаах. Элбэҕи тутуннахха, дьааттаах. Ол иһин сөбүн көрөн туттуллар. Бүгүн ааҕааччыларбытыгар нашатырнай испиир туһатын кэпсиэхпит.

Үөнү-көйүүрү суох оҥорорго

Дьиэ сибэккилэригэр, куукуна ыскаабыгар оҥоойу үөскээбит буоллаҕына, аммиак абырыаҕа. Онуоха 1 лиитирэ ууга 10-12 мл нашатыры таммалатыҥ уонна бу суурадаһынынан үүнээйигитин уонна ыксаап иһин ыстарыҥ.

Өссө бу суурадаһын сорох үүнээйилэргэ уоҕурдуу быһыытынан туттуллуон сөп. Холобур, герань, сардаана уонна клематис курдук сибэккилэри аһатыахха сөп. Ол эрээри ароиднайдар уонна суккуленнар сорох көрүҥнэригэр – каллаҕа, диффенбахияҕа, толстянкаҕа, литопска көҥүллэммэт. Сэбирдэхтэрэ сытыйан тахсыаҕа.

Ыраастыыр уонна килэбэчитэр

Аммиак – дьиэни-уоту, иһити-хомуоһу сууйарга-соторго бастыҥ көмөлөһөөччү. Холобур, түннүк сууйарга 1 лиитирэ ууга аҕыйах хааппыла нашатыры таммалатыҥ. Кири, быылы көрдөрбүтүнэн суох оҥоруоҕа, аны туран, туох да суолу-ииһи хаалларбат диэн хайҕыыллар. Сорох хаһаайкалар өстүөкүлэ уонна хурустаал иһити сууйарга, кыһыл көмүс уонна үрүҥ көмүс киэргэллэрин ыраастыырга тутталлар эбит. Ол эрээри күндү таастаах оҥоһуктаргытын харыстыыргыт ордук.

 

Кафельга

Ванна истиэнэтигэр иҥэн хаалбыт кири сууйарга, кафельга түүнүк үөскээбитин ыраастыырга аммиак көмөлөһүөҕэ. 1 лиитирэ ууга 10 мл испиири эбиҥ. Кафель икки ардынааҕы быыстарын үчүгэйдик сууйуҥ-сотуҥ уонна 5-10 мүн. туруора түһүҥ. Ол кэннэ мэлдьи туттар кафель сууйар анал сириэстибэҕитинэн сууйуҥ. 

Бээтинэни сүтэрэр, сыты суох оҥорор

Сырдык таҥаска көлөһүн суола уонна сыта иҥпит буоллаҕына: 1 ыстакаан ууга 50 мл испиири уонна 1 ч.нь. тууһу эбиҥ. Бу симиэһинэн таҥас ордук киртийбит сирин сотуҥ уонна икки чаас илитэ ууруҥ. Онтон сууйуҥ, сайҕааҥ.

Парфюм, арыы уонна дьуот сытын, бээтинэтин суох оҥорорго:  водород перекиһин уонна нашатыры 1:1 холбооҥ, бу симиэһинэн бээтинэни сотуҥ уонна 15 мүн. күүтүҥ. Онтон таҥаскытын сууйуҥ, сайҕааҥ.

Хаан сибиэһэй бээтинэтин сүтэрэргэ: 100 мл ууга 20 мл нашатырнай испиири кутуҥ. Таҥаскытын сөрүүн ууга сайҕыы түһүҥ, онтон бэлэмнээбит суурадаһыҥҥытын сотуҥ.  

 Тирии оҥоһуктарга

Тирии кумааһынньыккыт, бэрчээккилэргит, кургут, суумкаҕыт уонна атаххыт таҥаһа эргэрэн өҥө-дьүһүнэ өлбөөдүйдэҕинэ, таһааран бөххө быраҕарга тиэтэйимэҥ. Ол оннугар бу сүбэлэри туһаныҥ:

150 мл ууга 20 мл нашатыры, 10 г хаһаайыстыбаннай мыыланы түөркэлээн кутуҥ уонна булкуйуҥ. Бу суурадаһынынан тирии таҥаскытын (киэргэлгитин) сотуҥ уонна үчүгэйдик куурдуҥ.

Килэбэчитэргэ: касторовай арыыны, глицерини уонна вазелины булкуйан баран, тирии киэргэлгитин (кур, суумка уо.д.а.) сотуҥ.

Таҥаһы маҥхатар

Өскөтүн маҥан таҥаһы сууйарга анал сириэстибэ суох буоллаҕына, санааҕытын түһэримэҥ. Хлопок уонна лүөн таҥаһы сууйарга уугутугар 100-120 мл нашатырнай испиири эбиҥ. Итэҕэйиҥ-итэҕэйимэҥ, таҥаскыт саҥатыгар түһүөҕэ.

Оттон сиэрис эбэтэр солко курдук хаппырыыс матырыйаалтан таҥаһы сууйарга бу сүбэни туһаныҥ: 10-12 лиитирэ сылаас ууга 20 мл нашатыры булкуйуҥ, 8 ост.нь. тууһу, 50 г таҥас сууйар бороһуогу уонна 3 ост. нь. водород перекиһин эбиҥ. Итиэннэ таҥаскытын бу суурадаһыҥҥа 4-5 чаас сытыара түһүҥ. Онтон көннөрү сууйан, сайҕаан ыйыыгыт.  

Техническэй нашатырь диэн эмиэ баар. Наука тылынан аммоний хлорида дэнэр. Уратыта элбэх. Тиэхиньикэҕэ уонна химияҕа  туттуллар. Холобур, бу бороһуок дьэбинтэн харыстыыр аналлаах. Маны сэргэ, лааҕы, килиэйи кытаатыннарар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Любовь Татаринова: «Ытаабакка, тулуйуохпун наада диэн олоробун»
Дьон | 13.12.2025 | 16:00
Любовь Татаринова: «Ытаабакка, тулуйуохпун наада диэн олоробун»
Сүтүктээх ийэ сырҕан бааһын таарыйыы, кинини кытта тэҥҥэ айманыы, оҕотун туһунан кэпсииригэр, ахтарыгар иһийэн кэтэһии, уоскуйбутун кэннэ эмиэ ыйытыылары биэрии, төбөҥ куугунуур, хараҕыҥ ууланар... Бу суруналыыс буолбут дьылҕабар саамай ыарахан тиэмэм диэтэхпинэ, сыыспаппын. Барыга бары дэгиттэр этэ... Оҕом Айсен 2005 сыллаахха балаҕан ыйын 7 күнүгэр Дьокуускай куоракка төрөөбүтэ. Бииргэ төрөөбүт...
Оҕо саас баҕа санаатыгар...
Сонуннар | 12.12.2025 | 11:30
Оҕо саас баҕа санаатыгар...
Медицинскэй колледж устудьуоннара олорор уопсайдарынын бастакы этээһигэр баар лабораторнай куорпуска үрүҥ халааттаах уоллаах кыыс сытар ыарыһаҕы көрүү туһунан быһааран биэрэ-биэрэ көрдөрөллөрүн мустубут дьон олус сэргээн истэллэр, көрөллөр. Бу – медколледж маҥнайгы кууруһун устудьуоннара Анна Павлова уонна Сандал Дьячковскай. Сандал Дьячковскай, Дьокуускай-дааҕы медицинскэй колледж бастакы кууруһун устудьуона: – Чурапчы улууһун Мугудай...
70 саастарын туолуохтаах дьон болҕомтотугар
Сонуннар | 07.12.2025 | 10:00
70 саастарын туолуохтаах дьон болҕомтотугар
Кыбартыыралаах хаһаайын 70 сааһын туолла да, хапытаалынай өрөмүөн иһин төлүүр усунуоһугар 50% компенсацияны туһанар бырааптанар. О.э. 70-80 саастаах кырдьаҕастар төлөөбүт төлөбүрдэрин аҥаара бэйэлэригэр төннөр. Оттон 80 саастарын аастылар да, хапытаалынай өрөмүөҥҥэ төлөбүрдэрэ олоччу 100 бырыһыан компенсацияланар. *Сүрүнэ, бу быраабы туһанар гына, хапытаалынай өрөмүөн төлөбүрүн кэмигэр оҥорор буолуохтаахтар. Ону сэргэ: Кыбартыыра...
2026 сылга биэнсийэ хаһан, кимиэхэ, төһөнөн үрдүүрэ
Сонуннар | 13.12.2025 | 14:00
2026 сылга биэнсийэ хаһан, кимиэхэ, төһөнөн үрдүүрэ
Страховой биэнсийэ РФ страховой биэнсийэ 2026 с. тохсунньу 1 күнүттэн 7,6 % индексацияланар. Бу индексация үлэлиир, үлэлээбэт да биэнсийэлээххэ барытыгар дьайар. *Биэнсийэ ааҕыллыытыгар туттуллар биэнсийэ 1 коэффициена (баала) 2026 сылга 156 солк. 76 харчыга тэҥнэһиэ (Быйылгы баал 145 солк.69 харчы этэ). *Оттон биэнсийэ фиксированнай төлөбүрэ 9 тыһ. 584 солк. тэҥнэһиэ...