22.02.2022 | 20:00

Булчут ыты хайдах быһаарыахха сөбүй?

Булчут ыты хайдах быһаарыахха сөбүй?
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Тайах ордук үрүҥ-хара эриэн дьүһүннээх ыкка тохтуур.

Булчут ыт кус уҥуоҕун сиэбэт, эһэ этин сиир, куттас ыт эһэ этин сиэбэт.

Эккэ ыт булчута суох буолар.

Киһини батыһа сылдьар ыт – мөлтөх ыт.

Улахан саҥалаах ыт – тайахха ордук.

Тот ыт кыайан бултаабат. Ыты күҥҥэ биирдэ-иккитэ аһатыллар.

Ыты 3 сааһыгар аттыыллар. Аттаммыт ыт 13-14 сыл устата бултуур, уһуннук олорор, оттон атыыр ыт булка 10 сыл сылдьар.

Ыты булка уһуйарга моҕотойу, тииҥи, андаатары өлөрөн, тириитин сүлэн баран этин эрэ биэриллэр.

Булчут ыты ыты кытта охсуһуннарбаттар, оҕоҕо үлбүрүттэрбэттэр.

 

Ыты үөрэтии

Кыылга илдьиэх иннинэ араас хамаанда тылы истэргэ үөрэтиллэр. Ыты үөрэтиигэ кылаабынайа – истигэн буолуутун ситиһии. Күргүйдээн, тэбэн-охсон буолбатах, кытаанахтык ирдииргин биллэрэн туран, эйэҕэстик сыһыаннаһан. Хамаанда тыллара чопчу кылгас, дорҕоонноох буолуохтаахтар. Ыт оҕотун 2-3 ыйыттан хамаанданы истэргэ үөрэтэн барыҥ. Бу кэмигэр кини тулалыыр эйгэни өйдүүр, аатын билэр, тылы истэр дьоҕурданар. Лаайканы үөрэтии сүрүн ньымата – кырдьаҕас ыты үтүгүннэрии. Бу ньыма үөрэтии болдьоҕун биллэрдик сарбыйар, ол эрэн эдэр лаайка кырдьаҕастан ол-бу куһаҕан майгытын ылыныан сөп. Соҕотохтуу үөрэттэххэ, бэйэтэ өйүттэн булугас буола улаатар, туһааннаах кыылыгар үчүгэйдик үлэлиир.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Дьон | 03.02.2023 | 12:00
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Саха сирин дьоно-сэргэтэ төһө да тыһыынчанан килэмиэтиринэн ыраах олордоллор, өйдөрө-санаалара Кыайыы эрэ туһугар сытара. Биир дойдулаахтарбыт харчынан, облигациянан, үрүҥ көмүһүнэн, кыһыл көмүһүнэн, балыгынан, күндү түүлээҕинэн о.д.а. көмөнү хара көлөһүннэрин тоҕон туран фроҥҥа ыыппыттара. Ийэлэрбит, эбэлэрбит ыарахан үлэлэрин быыһыгар төһөлөөх кээнчэни, үтүлүгү тигэн ыыппыттарай! Дэлэҕэ сэрии...