22.02.2022 | 20:00

Булчут ыты хайдах быһаарыахха сөбүй?

Булчут ыты хайдах быһаарыахха сөбүй?
Ааптар: Киин Куорат

Тайах ордук үрүҥ-хара эриэн дьүһүннээх ыкка тохтуур.

Булчут ыт кус уҥуоҕун сиэбэт, эһэ этин сиир, куттас ыт эһэ этин сиэбэт.

Эккэ ыт булчута суох буолар.

Киһини батыһа сылдьар ыт – мөлтөх ыт.

Улахан саҥалаах ыт – тайахха ордук.

Тот ыт кыайан бултаабат. Ыты күҥҥэ биирдэ-иккитэ аһатыллар.

Ыты 3 сааһыгар аттыыллар. Аттаммыт ыт 13-14 сыл устата бултуур, уһуннук олорор, оттон атыыр ыт булка 10 сыл сылдьар.

Ыты булка уһуйарга моҕотойу, тииҥи, андаатары өлөрөн, тириитин сүлэн баран этин эрэ биэриллэр.

Булчут ыты ыты кытта охсуһуннарбаттар, оҕоҕо үлбүрүттэрбэттэр.

 

Ыты үөрэтии

Кыылга илдьиэх иннинэ араас хамаанда тылы истэргэ үөрэтиллэр. Ыты үөрэтиигэ кылаабынайа – истигэн буолуутун ситиһии. Күргүйдээн, тэбэн-охсон буолбатах, кытаанахтык ирдииргин биллэрэн туран, эйэҕэстик сыһыаннаһан. Хамаанда тыллара чопчу кылгас, дорҕоонноох буолуохтаахтар. Ыт оҕотун 2-3 ыйыттан хамаанданы истэргэ үөрэтэн барыҥ. Бу кэмигэр кини тулалыыр эйгэни өйдүүр, аатын билэр, тылы истэр дьоҕурданар. Лаайканы үөрэтии сүрүн ньымата – кырдьаҕас ыты үтүгүннэрии. Бу ньыма үөрэтии болдьоҕун биллэрдик сарбыйар, ол эрэн эдэр лаайка кырдьаҕастан ол-бу куһаҕан майгытын ылыныан сөп. Соҕотохтуу үөрэттэххэ, бэйэтэ өйүттэн булугас буола улаатар, туһааннаах кыылыгар үчүгэйдик үлэлиир.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Сынньалаңңа | 12.05.2022 | 12:30
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Аныгы үйэ киһитэ ньургуһунан хайдах эмтэниэн сөбүй? Бу туһунан айылҕаттан айдарыылаах норуот эмчититтэн туоһуластыбыт. Юлия Юрьевна Николаева – норуот эмчитэ, “Арчы дьиэтин” иһинэн үлэлиир өбүгэ үгэһин, сиэрин-туомун дьоҥҥо тарҕатар,...
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Куорат олоҕо | 14.05.2022 | 15:00
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Кэлэр сэрэдэҕэ, ыам ыйын 18 күнүгэр, аан дойдуга Музей күнэ бэлиэтэнэр. Быйыл Таатта улууһугар кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 77 сыла.   Музей тэриллиитэ норуодунай худуоһунньук И.В. Попов аатын кытта ыкса ситимнээх. Дэгиттэр дьоҕурдаах, хас да экспедицияҕа сылдьыбыт (бастакы Сибиряковскай экспедиция 1894-96 сс.), баай матырыйаалы муспут буолан да буолуо, 1938 с. саҕалаан...
Похуоттуу бардыбыт!
Сынньалаңңа | 14.05.2022 | 15:33
Похуоттуу бардыбыт!
Бу күннэргэ дьиэ кэргэнинэн, кылааһынан похуоттар саҕаланыахтара. Үчүгэй сынньалаҥы көрдөөх бырагыраама киэргэтэр. Сөбүлэһэҕит? Оччоҕуна “Киин куорат” бэлэмнээбит оонньууларын сэргээҥ, сэҥээриҥ!    Хамсаныылаах оонньуулар «Светофор» Хонууга эбэтэр балаһааккаҕа оонньонор. Онно икки уһун сурааһыны тардаҕыт. Бастакы сурааһын кэннигэр кыттааччылар оонньуу саҕаланыытыгар тураллар. Оттон иккис сурааһыҥҥа диэри ыытааччыттан (эккирэтэр киһи) куотан тиийиэхтээхтэр. Бастаан ыытааччыны...