14.01.2023 | 09:00

Бу барыта — оҕо туһугар

Дьокуускай куорат Пригороднай сэлиэнньэтигэр баар 12 №-дээх муниципальнай оскуола салҕааһына бу күннэргэ үөрүүлээхтик арыллаары турар. Хаһыаппыт тохсунньу 10 күнүгэр аныгы кэм бары ирдэбилигэр толору хоруйдуур үс мэндиэмэннээх саҥа оскуоланы баран көрдө.
Бу барыта — оҕо туһугар
Ааптар: Айталина Софронова
Бөлөххө киир

Саҥа таас оскуола киэҥ-куоҥ, сып-сырдык кэбиниэттэрдээх, үүнэр көлүөнэҕэ сөптөөх аныгылыы, үрдүк таһымнаах дизайннаах, тупсаҕай көстүүлээх бырайыактаах.

 

Үөрэхтээһин сайдыытыгар — «АРКТИК КАПИТАЛ»

Оскуолаҕа уопсайа 20-25 оҕоҕо сөптөөх отучча үөрэх кэбиниэтэ тэриллибит. Санатан эттэххэ, эбийиэги тутуу үлэтэ 2021 сыл ахсынньытыгар саҕаламмыта. Тутааччынан «АРКТИК КАПИТАЛ» хампаанньа (дириэктэр, Ил Тумэн дьокутаата Матвей Николаевич Евсеев) анаммыта, бэдэрээтчит тэрилтэнэн – «ГлавСтрой» хампаанньа. Икки сыл иһигэр тутар тэрилтэ үрдүк хаачыстыбалаах сылаас, киэҥ эбийиэги олоххо киллэрдэ.

Саҥа оскуола «Үөрэхтээһин» национальнай бырайыагынан судаарыстыбаннай уонна чааһынай партнерство бырагырааматынан үбүлэнэн тутуллубут.

Тарбахха баттанар бастыҥ оскуола

Михаил Уйгуров, оскуола дириэктэрэ:

— Иллэрээ сыл ахсынньы 10 күнүгэр оскуолабыт бастакы сыбаайата түспүтэ. Ол курдук, 2018 сыллаахха оскуолаларга эбии тутуу (пристрой) бырагырааматыгар киирсэммит, үп-харчы көрүллэн, бүгүн номнуо ааммытын арыйарга бэлэм олоробут. Бу ыра санаабыт олоххо киирбитинэн Ил Дархаммыт Айсен Сергеевич Николаевка, дьокутааттарбыт Надежда Константиновна Тимофееваҕа, Антонина Анатольевна Кычкинаҕа бүтүн оскуола кэлэктиибин, оҕолор, төрөппүттэр аатыттан махтанабыт. Кинилэр кэмигэр туруорсан, «Дорожнай картаҕа» киллэрэн, биһиги Пригороднайбытыгар бу курдук бэртээхэй эбийиэк эбилиннэ, ыччаттарбыт киэҥ-куоҥ, аныгылыы дьиэҕэ үөрэнэр, сайдар кыахтаннылар. Тоҕо диэтэххэ нэһилиэнньэ кэҥиирэ, оҕо элбиирэ куорат бары уокуруктарыгар курдук биһиэхэ эмиэ бэлиэтэнэр. Холобура, 2006 сыллаахха баара-суоҕа 60-ча үөрэнээччилээх саҕалаабыт буоллахпытына, билигин 669 оҕолоох олоробут. Ол иһигэр нуучча тыллаах оҕо ахсаана оннунан турар, оттон саха тыллаах оҕо ахсаана лаппа улаатта. Итини сэргэ 15 атын омук оҕото баар. Бэлиэтээн эттэххэ, Пригороднайга, куорат бары тыа нэһилиэктэрин курдук, улуустан көһөн кэлии сыллата үксүү турар.

Оптуобус тохтобула оскуолаттан чугас дуо?

— Оптуобус тохтобула чугас, сатыы биэс мүнүүтэнэн тиийэҕин. 103 №-дээх Хатас оптуобуһа ааһар, ону тэҥэ син тэйиччи куорат 18 №-дээх уонна Табаҕа 101 №-дээх оптуобустара тохтоон ааһаллар. Итини таһынан куораттан кэлэр оҕолорбутун таһарга “ЯПАК” муниципальнай тэрилтэ анал оптуобуһу анаабыта. Оттон Гимеин уонна Сайсары оройуоннарыгар олорор оҕолорбутун оскуола оптуобуһа таһар. Бу оптуобуһунан итини сэргэ тыйаатырга, музейдарга сылдьабыт.

Билигин элбэх төрөппүт видеонаблюдение баарын ирдиир , бу өттүнэн хааччыллыы хайдаҕый?

— Хас биирдии этээскэ, кирилиэскэ камера хонтуруола турар, барыта үлэлиир. Үөрэнэр кэбиниэттэргэ билигин тура илик, ол эрээри Биир кэлим эксээмэн ыытыллар кэбиниэттэригэр ирдэбил быһыытынан булгуччу туруоҕа.

Каадырынан хааччыллыы хайдаҕый?

— Оскуола 100% каадырынан хааччыллан олорор. Учуутал орто сааһа 45. Уопуттаах учууталлар даҕаны бааллар, эдэрдэр даҕаны сөбүлээн үлэлииллэр.

Саха тылын үөрэтэҕит дуо?

— Саха тылын уруок быһыытынан биэрэбит. 2016 сыллаахха алын сүһүөххэ сахалыы тыллаах кылаастары арыйбыппыт, олорбут билигин сэттис кылааска тиийдилэр. Ону таһынан 2014 сылтан 5-11 кылааска диэри физико-математическай хайысхалаах кылаастардаахпыт. 2021 сыллаахха  «Точка роста» научнай уонна технологическай хайысхалаах үөрэх киинэ аһыллыбыта.

Сайдыы суола – олох тэтимэ

Саҥа тутуу уопсай иэнэ 5000 кв. миэтэрэттэн тахса. Икки улахан лииптээх. Бастакы этээскэ аныгылыы хабааннаах библиотекалаах, 160 миэстэлээх остолобуойдаах, медицинскэй пуун, ону таһынан лингафоннай уонна лабораторнай кэбиниэттэрдээх.

Иккис этээскэ 300 миэстэлээх туох баар тиэхиньикэнэн толору хааччыллыылаах актовай саалалаах, спортивнай саала уонна хореография кылааһа бааллар.

Үһүс этээскэ компьютернай кылаас, музыкальнай саала уонна үөрэх предметтэрин кэбиниэттэрэ баар. Наушниктан саҕалаан уустук тиэхиньикэтигэр тиийэ барыта кыстанан, орун-оннугар турар. Хас биирдии үөрэх кэбиниэтэ аныгы оборудованиенан хааччыллыбыт. Ол курдук, химия, биология, ОБЖ курдук уруоктарга үөрэххэ ирдэниллэр туһааннаах тэрил барыта баар. Үлэ уруога иистэнэр массыынатыгар тиийэ хааччыллыбыт.

Аныгы үөрэх ирдэбилэ

Оскуола киэргэтиитин, аныгы тылынан истиилин, дизайнын туһунан кэпсээбэккэ буолар сатаммат. Дизайнер Ксения Николаева, чахчы да, киинэҕэ эрэ көстөр омук дойдуларын оскуолатын курдук оҥорбута хас биирдии оҕо, төрөппүт болҕомтотун тардыаҕа, оҕолор маннык кыраһыабай, тупсаҕай оскуолаҕа, бука, сөбүлээн дьарыктаныахтара. Ол курдук, хас биирдии көрүдүөр истиэнэтэ, олорор олбоҕо барыта ураты көстүүлээх.

 

Бу курдук бары өттүнэн табыгастаах оскуолалар үөрэх хаачыстыбата өссө тупсарыгар, саҥа соруктар туруоруллалларыгар тирэх буолаллар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сонуннар | 21.01.2023 | 17:00
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сахастат 2022 сыл түмүгэр 2021 сыллаахха ыытыллыбыт (2020 сыллаахха ковид ыарыынан сибээстээн көспүтэ) нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллааһын түмүгүн таһаарбыта.  Саха сирин нэһилиэнньэтин ахсаана: 995,7 тыһ. киһи  (2022 сыл тохсунньу 1 күнүгэр 992 115 киһи этэ)
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...