14.01.2023 | 09:00

Бу барыта — оҕо туһугар

Дьокуускай куорат Пригороднай сэлиэнньэтигэр баар 12 №-дээх муниципальнай оскуола салҕааһына бу күннэргэ үөрүүлээхтик арыллаары турар. Хаһыаппыт тохсунньу 10 күнүгэр аныгы кэм бары ирдэбилигэр толору хоруйдуур үс мэндиэмэннээх саҥа оскуоланы баран көрдө.
Бу барыта — оҕо туһугар
Ааптар: Айталина Софронова
Бөлөххө киир

Саҥа таас оскуола киэҥ-куоҥ, сып-сырдык кэбиниэттэрдээх, үүнэр көлүөнэҕэ сөптөөх аныгылыы, үрдүк таһымнаах дизайннаах, тупсаҕай көстүүлээх бырайыактаах.

 

Үөрэхтээһин сайдыытыгар — «АРКТИК КАПИТАЛ»

Оскуолаҕа уопсайа 20-25 оҕоҕо сөптөөх отучча үөрэх кэбиниэтэ тэриллибит. Санатан эттэххэ, эбийиэги тутуу үлэтэ 2021 сыл ахсынньытыгар саҕаламмыта. Тутааччынан «АРКТИК КАПИТАЛ» хампаанньа (дириэктэр, Ил Тумэн дьокутаата Матвей Николаевич Евсеев) анаммыта, бэдэрээтчит тэрилтэнэн – «ГлавСтрой» хампаанньа. Икки сыл иһигэр тутар тэрилтэ үрдүк хаачыстыбалаах сылаас, киэҥ эбийиэги олоххо киллэрдэ.

Саҥа оскуола «Үөрэхтээһин» национальнай бырайыагынан судаарыстыбаннай уонна чааһынай партнерство бырагырааматынан үбүлэнэн тутуллубут.

Тарбахха баттанар бастыҥ оскуола

Михаил Уйгуров, оскуола дириэктэрэ:

— Иллэрээ сыл ахсынньы 10 күнүгэр оскуолабыт бастакы сыбаайата түспүтэ. Ол курдук, 2018 сыллаахха оскуолаларга эбии тутуу (пристрой) бырагырааматыгар киирсэммит, үп-харчы көрүллэн, бүгүн номнуо ааммытын арыйарга бэлэм олоробут. Бу ыра санаабыт олоххо киирбитинэн Ил Дархаммыт Айсен Сергеевич Николаевка, дьокутааттарбыт Надежда Константиновна Тимофееваҕа, Антонина Анатольевна Кычкинаҕа бүтүн оскуола кэлэктиибин, оҕолор, төрөппүттэр аатыттан махтанабыт. Кинилэр кэмигэр туруорсан, «Дорожнай картаҕа» киллэрэн, биһиги Пригороднайбытыгар бу курдук бэртээхэй эбийиэк эбилиннэ, ыччаттарбыт киэҥ-куоҥ, аныгылыы дьиэҕэ үөрэнэр, сайдар кыахтаннылар. Тоҕо диэтэххэ нэһилиэнньэ кэҥиирэ, оҕо элбиирэ куорат бары уокуруктарыгар курдук биһиэхэ эмиэ бэлиэтэнэр. Холобура, 2006 сыллаахха баара-суоҕа 60-ча үөрэнээччилээх саҕалаабыт буоллахпытына, билигин 669 оҕолоох олоробут. Ол иһигэр нуучча тыллаах оҕо ахсаана оннунан турар, оттон саха тыллаах оҕо ахсаана лаппа улаатта. Итини сэргэ 15 атын омук оҕото баар. Бэлиэтээн эттэххэ, Пригороднайга, куорат бары тыа нэһилиэктэрин курдук, улуустан көһөн кэлии сыллата үксүү турар.

Оптуобус тохтобула оскуолаттан чугас дуо?

— Оптуобус тохтобула чугас, сатыы биэс мүнүүтэнэн тиийэҕин. 103 №-дээх Хатас оптуобуһа ааһар, ону тэҥэ син тэйиччи куорат 18 №-дээх уонна Табаҕа 101 №-дээх оптуобустара тохтоон ааһаллар. Итини таһынан куораттан кэлэр оҕолорбутун таһарга “ЯПАК” муниципальнай тэрилтэ анал оптуобуһу анаабыта. Оттон Гимеин уонна Сайсары оройуоннарыгар олорор оҕолорбутун оскуола оптуобуһа таһар. Бу оптуобуһунан итини сэргэ тыйаатырга, музейдарга сылдьабыт.

Билигин элбэх төрөппүт видеонаблюдение баарын ирдиир , бу өттүнэн хааччыллыы хайдаҕый?

— Хас биирдии этээскэ, кирилиэскэ камера хонтуруола турар, барыта үлэлиир. Үөрэнэр кэбиниэттэргэ билигин тура илик, ол эрээри Биир кэлим эксээмэн ыытыллар кэбиниэттэригэр ирдэбил быһыытынан булгуччу туруоҕа.

Каадырынан хааччыллыы хайдаҕый?

— Оскуола 100% каадырынан хааччыллан олорор. Учуутал орто сааһа 45. Уопуттаах учууталлар даҕаны бааллар, эдэрдэр даҕаны сөбүлээн үлэлииллэр.

Саха тылын үөрэтэҕит дуо?

— Саха тылын уруок быһыытынан биэрэбит. 2016 сыллаахха алын сүһүөххэ сахалыы тыллаах кылаастары арыйбыппыт, олорбут билигин сэттис кылааска тиийдилэр. Ону таһынан 2014 сылтан 5-11 кылааска диэри физико-математическай хайысхалаах кылаастардаахпыт. 2021 сыллаахха  «Точка роста» научнай уонна технологическай хайысхалаах үөрэх киинэ аһыллыбыта.

Сайдыы суола – олох тэтимэ

Саҥа тутуу уопсай иэнэ 5000 кв. миэтэрэттэн тахса. Икки улахан лииптээх. Бастакы этээскэ аныгылыы хабааннаах библиотекалаах, 160 миэстэлээх остолобуойдаах, медицинскэй пуун, ону таһынан лингафоннай уонна лабораторнай кэбиниэттэрдээх.

Иккис этээскэ 300 миэстэлээх туох баар тиэхиньикэнэн толору хааччыллыылаах актовай саалалаах, спортивнай саала уонна хореография кылааһа бааллар.

Үһүс этээскэ компьютернай кылаас, музыкальнай саала уонна үөрэх предметтэрин кэбиниэттэрэ баар. Наушниктан саҕалаан уустук тиэхиньикэтигэр тиийэ барыта кыстанан, орун-оннугар турар. Хас биирдии үөрэх кэбиниэтэ аныгы оборудованиенан хааччыллыбыт. Ол курдук, химия, биология, ОБЖ курдук уруоктарга үөрэххэ ирдэниллэр туһааннаах тэрил барыта баар. Үлэ уруога иистэнэр массыынатыгар тиийэ хааччыллыбыт.

Аныгы үөрэх ирдэбилэ

Оскуола киэргэтиитин, аныгы тылынан истиилин, дизайнын туһунан кэпсээбэккэ буолар сатаммат. Дизайнер Ксения Николаева, чахчы да, киинэҕэ эрэ көстөр омук дойдуларын оскуолатын курдук оҥорбута хас биирдии оҕо, төрөппүт болҕомтотун тардыаҕа, оҕолор маннык кыраһыабай, тупсаҕай оскуолаҕа, бука, сөбүлээн дьарыктаныахтара. Ол курдук, хас биирдии көрүдүөр истиэнэтэ, олорор олбоҕо барыта ураты көстүүлээх.

 

Бу курдук бары өттүнэн табыгастаах оскуолалар үөрэх хаачыстыбата өссө тупсарыгар, саҥа соруктар туруоруллалларыгар тирэх буолаллар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Сонуннар | 08.06.2024 | 11:51
Арыгы атыытын бобуутун полиция үлэһиттэрэ хонтуруоллуохтара
Куорат баһылыга Евгений Григорьев дьаһалынан VIII-с «Азия оҕолоро» Оонньуулар ыытыллар кэмнэригэр бэс ыйын 25 күнүттэн  от ыйын 8 күнүгэр диэри Дьокуускай куоракка арыгылаах утах атыыта бобуллар. Ол эбэтэр бу күннэргэ арыгылаах утах атыытыгар идэтийэр эргиэн туочукалара сабыллаллар, атын маҕаһыыннарга арыгы атыылыыр отделлар үлэлээбэттэр.  Бу хаарчах арыгынан эргинэр кафе, ресторан, бар...
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт | 18.06.2024 | 14:15
“Сүүрэр суолга – Владимир Слепцов!”
Спорт көрүҥнэриттэн биир бастыҥнара уһун сиргэ сүүрүү. Ырааҕы сүүрүүнэн ылбычча киһи дьарыктаммат. Бэйэтин кэмин аатырбыт сүүрүгэ-быһыйа, Саха АССР рекордсмена, стайер уонна марафонец Владимир Слепцову ааспыт үйэ 60-80 сылларын дьоно үчүгэйдик өйдүүр-билэр. Быйыл рекорд олохтообута лоп-курдук 50 сыла. Аҕаларын, эһэлэрин кэриэстээннэр оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ төрөөбүт балта  Людмила Пантелеймоновна, быраата Артем Пантелеймонович...
ЭкоБизнес —  Айылҕаҕа харыстабыллаах  сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьон | 14.06.2024 | 14:00
ЭкоБизнес — Айылҕаҕа харыстабыллаах сыһыаҥҥа тирэҕирэн
Дьокуускайга бизнес араас хайысхата сайдар. Олохтоох бородууксуйаны оҥорон атыыга таһаарыы ордук элбэх эбит буоллаҕына, туризм курдук өҥөнү оҥорор предпринимателлэр тарбахха баттаналлар. Юлиана уонна Захар Алексеевтар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн Дьокуускай таһынааҕы Капитоновка сэлиэнньэтигэр туристическай бизнеһи сайыннаран эрэллэр.   Оҕолор улааттылар диэн саҕалаабыппыт – Биһиги үс уоллаахпыт. Улахаттарбыт 14 саастарын туолбуттарын кэннэ,...