28.05.2022 | 11:59

Туругурдун, Ырыа күнэ!

Туругурдун, Ырыа күнэ!
Ааптар: Розалия ТОМСКАЯ
Бөлөххө киир

Ыам ыйын 21 күнүн Ырыа күнүнэн биллэрэр туһунан Ил Дархан дьаһала быйыл таҕыста. Дьиҥэ, Ырыа күнүн Алексей Калининскай көҕүлээһининэн, уопсастыбанньыктар өйөбүллэринэн бүттүүн Саха сиринэн бэлиэтээбиппит 10 төгүрүк сыл буолла. Урут кимиэхэ хайдах сатанарынан ыам ыйыгар бэлиэтэнэр, ылбаҕай ырыа түһүлгэлэрэ тэриллэр бырааһынньыктара аны официальнай таһымнанан, анал күнэ бигэргэммитэ олус үчүгэй.

Дьокуускайга быйыл хаһааҥҥытааҕар да тэрээһиннээхтик, олус элбэх кыттааччылаах, тоҕо анньан кэлбит сэргэх көрөөччүлээх бырааһынньык буолан ааста. Комсомуол болуоссатыгар күнүс 14.00 чаастан киэһээ хойукка диэри ылбаҕай ырыа дьиэрэйдэ.

Куорат олохтоохторун уонна ыалдьыттарын Ил Дархан Сүбэһитэ Андрей Борисов, Норуот дьокутаата Елена Голомарева, Култуура миниистирин бастакы солбуйааччыта Владислав Левочкин эҕэрдэлээтилэр. Сыанаҕа Алексей Кириллович Калининскай тахсан, ырыаны таптааччылар ааттарыттан, бу күн сүрүн көҕүлээччитин быһыытынан, Ил Дархан эҕэрдэтин тутта, Саха АССР 100 сыл бэлиэнэн наҕараадаланна.

Андрей Саввич Борисов – Ил Дархан Сүбэһитэ: “Икки сыл устата дьиэҕэ хаайтаран олорон онлайн эрэ ньыманан бырааһынньыктаан баран маннык мааны түһүлгэҕэ, маннык үтүө төрүөттээх көрсүбүппүт наһаа үчүгэй! Саха өрөспүүбүлүкэтин үрдүнэн бүгүн 50-тан тахса норуоттан тахсыбыт ырыа кэлэктииптэрэ сыанаҕа таҕыстылар. Ырыа күнэ номнуо уонча сыл устата ыытыллан кэллэ, сыл аайы кыттааччытын ахсаана хаҥаан иһэр”.

Владислав Левочкин – Култуура уонна духуобунай сайдыы миниистирин солбуйааччы: “Быйыл Саха АССР өрөгөйдөөх үбүлүөйүн бэлиэтиир сылбытыгар Арассыыйаҕа Норуоттар култуурунай нэһилиэстибэлэрин сыла биллэриллибитэ. Ырыа күнэ – норуот туруорсуутунан үөскээбит бырааһынньык, уопсайа 15 тыһыынчаттан тахса илии баттааһын хомулунна. Манна сүрүн кылааты киллэрбит киһинэн ырыа айааччылар сойуустарын чилиэнэ Алексей Калининскай буолар”.

 

Оттон Ил Түмэн дьокутаата Елена Христофоровна Голомарева мустубут дьону олус истиҥ тылларынан эҕэрдэлээн баран, Алексей Калининискай баяныгар доҕуһуоллатан, “Мутукчам сыта” ырыаны тардан кэбиһэн, көрөөччүлэри мааны куолаһынан, музыкальнайынан сөхтөрдө. Кэлбит дьон “Браво!”, “Бис!” хаһыынан, ытыс тыаһынан айхаллаатылар.

 

Алексей Кириллович Калининскай – Луҥха Өлөксөйө - Ырыа айааччылар сойуустарын чилиэнэ, Ырыа күнүн көҕүлээччи: “Бу үрдүк үөрүүлээх күҥҥэ эһиэхэ барыгытыгар, ырыаны таптааччыларга, ырыаны айааччыларга, ырыаны көҕүлээччилэргэ махтанан туран, сахабыт ырыата сатарыы дуорайдын, саргыбыт салалыннын, дойдубут тубустун диибин. Уруй-айхал!”

Кэнсиэргэ ырыа кэллэктииптэрэ, “Туймаада” вокальнай ансаамбыл, Судаарыстыбаннай филармония, Опера уонна балет тыйаатырын артыыстара, Култуура уонна искусство колледжын устудьуоннара, атын омуктар диаспораларын ырыаһыттара уонна да атыттар кытыннылар. Чахчы үрдүк таһымнаах, өрө күүрүүлээх, санаа көтөҕүллүүлээх олус сэргэх уонна истиҥ кэнсиэр көһүннэ.

Ырыа күнэ

Гимн

Христофор Горохов-Элгэстэй тыллара,

Алексей Калининскай-Луҥха Өлөксөйө матыыба

Хомуһунан дьүрүһүтэн

Ырыа күнэ уһугунна.

Кыһыл түөстээх ымыылардыын

Бииргэ тэҥҥэ ылласпыта.

Хос ырыата:

Үчүгэйиэн, Ырыа күнэ

Арахсыспат аргыс буолта,

Сахам сирин киирбэт күнэ

Буолан дьоҥҥо сырдаабыта,

Буолан сырдаан, сандаарбыта!

Аны, кустук суһуохтанан,

Алаас аайы ырыа хаамта.

Оһуор-үҥкүү сэлэлэнэн,

Ырыа-хоһоон күҥҥэ дайда. 

Өбүгэттэн өйтөн сүппэт

Үөрүү сиргэ олохсуйда.

Ыра санаа ситэн сиппэт

Абылаҥа дьону кууста.

Сарсыҥҥыбыт сыдьаайыгар

Ырыа ыллаан көтүтэбит,

Киһи аймах дьылҕатыгар

Өспөт уоту уматабыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Дьон | 03.02.2023 | 12:00
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Саха сирин дьоно-сэргэтэ төһө да тыһыынчанан килэмиэтиринэн ыраах олордоллор, өйдөрө-санаалара Кыайыы эрэ туһугар сытара. Биир дойдулаахтарбыт харчынан, облигациянан, үрүҥ көмүһүнэн, кыһыл көмүһүнэн, балыгынан, күндү түүлээҕинэн о.д.а. көмөнү хара көлөһүннэрин тоҕон туран фроҥҥа ыыппыттара. Ийэлэрбит, эбэлэрбит ыарахан үлэлэрин быыһыгар төһөлөөх кээнчэни, үтүлүгү тигэн ыыппыттарай! Дэлэҕэ сэрии...