28.05.2022 | 11:59

Туругурдун, Ырыа күнэ!

Туругурдун, Ырыа күнэ!
Ааптар: Розалия ТОМСКАЯ
Бөлөххө киир

Ыам ыйын 21 күнүн Ырыа күнүнэн биллэрэр туһунан Ил Дархан дьаһала быйыл таҕыста. Дьиҥэ, Ырыа күнүн Алексей Калининскай көҕүлээһининэн, уопсастыбанньыктар өйөбүллэринэн бүттүүн Саха сиринэн бэлиэтээбиппит 10 төгүрүк сыл буолла. Урут кимиэхэ хайдах сатанарынан ыам ыйыгар бэлиэтэнэр, ылбаҕай ырыа түһүлгэлэрэ тэриллэр бырааһынньыктара аны официальнай таһымнанан, анал күнэ бигэргэммитэ олус үчүгэй.

Дьокуускайга быйыл хаһааҥҥытааҕар да тэрээһиннээхтик, олус элбэх кыттааччылаах, тоҕо анньан кэлбит сэргэх көрөөччүлээх бырааһынньык буолан ааста. Комсомуол болуоссатыгар күнүс 14.00 чаастан киэһээ хойукка диэри ылбаҕай ырыа дьиэрэйдэ.

Куорат олохтоохторун уонна ыалдьыттарын Ил Дархан Сүбэһитэ Андрей Борисов, Норуот дьокутаата Елена Голомарева, Култуура миниистирин бастакы солбуйааччыта Владислав Левочкин эҕэрдэлээтилэр. Сыанаҕа Алексей Кириллович Калининскай тахсан, ырыаны таптааччылар ааттарыттан, бу күн сүрүн көҕүлээччитин быһыытынан, Ил Дархан эҕэрдэтин тутта, Саха АССР 100 сыл бэлиэнэн наҕараадаланна.

Андрей Саввич Борисов – Ил Дархан Сүбэһитэ: “Икки сыл устата дьиэҕэ хаайтаран олорон онлайн эрэ ньыманан бырааһынньыктаан баран маннык мааны түһүлгэҕэ, маннык үтүө төрүөттээх көрсүбүппүт наһаа үчүгэй! Саха өрөспүүбүлүкэтин үрдүнэн бүгүн 50-тан тахса норуоттан тахсыбыт ырыа кэлэктииптэрэ сыанаҕа таҕыстылар. Ырыа күнэ номнуо уонча сыл устата ыытыллан кэллэ, сыл аайы кыттааччытын ахсаана хаҥаан иһэр”.

Владислав Левочкин – Култуура уонна духуобунай сайдыы миниистирин солбуйааччы: “Быйыл Саха АССР өрөгөйдөөх үбүлүөйүн бэлиэтиир сылбытыгар Арассыыйаҕа Норуоттар култуурунай нэһилиэстибэлэрин сыла биллэриллибитэ. Ырыа күнэ – норуот туруорсуутунан үөскээбит бырааһынньык, уопсайа 15 тыһыынчаттан тахса илии баттааһын хомулунна. Манна сүрүн кылааты киллэрбит киһинэн ырыа айааччылар сойуустарын чилиэнэ Алексей Калининскай буолар”.

 

Оттон Ил Түмэн дьокутаата Елена Христофоровна Голомарева мустубут дьону олус истиҥ тылларынан эҕэрдэлээн баран, Алексей Калининискай баяныгар доҕуһуоллатан, “Мутукчам сыта” ырыаны тардан кэбиһэн, көрөөччүлэри мааны куолаһынан, музыкальнайынан сөхтөрдө. Кэлбит дьон “Браво!”, “Бис!” хаһыынан, ытыс тыаһынан айхаллаатылар.

 

Алексей Кириллович Калининскай – Луҥха Өлөксөйө - Ырыа айааччылар сойуустарын чилиэнэ, Ырыа күнүн көҕүлээччи: “Бу үрдүк үөрүүлээх күҥҥэ эһиэхэ барыгытыгар, ырыаны таптааччыларга, ырыаны айааччыларга, ырыаны көҕүлээччилэргэ махтанан туран, сахабыт ырыата сатарыы дуорайдын, саргыбыт салалыннын, дойдубут тубустун диибин. Уруй-айхал!”

Кэнсиэргэ ырыа кэллэктииптэрэ, “Туймаада” вокальнай ансаамбыл, Судаарыстыбаннай филармония, Опера уонна балет тыйаатырын артыыстара, Култуура уонна искусство колледжын устудьуоннара, атын омуктар диаспораларын ырыаһыттара уонна да атыттар кытыннылар. Чахчы үрдүк таһымнаах, өрө күүрүүлээх, санаа көтөҕүллүүлээх олус сэргэх уонна истиҥ кэнсиэр көһүннэ.

Ырыа күнэ

Гимн

Христофор Горохов-Элгэстэй тыллара,

Алексей Калининскай-Луҥха Өлөксөйө матыыба

Хомуһунан дьүрүһүтэн

Ырыа күнэ уһугунна.

Кыһыл түөстээх ымыылардыын

Бииргэ тэҥҥэ ылласпыта.

Хос ырыата:

Үчүгэйиэн, Ырыа күнэ

Арахсыспат аргыс буолта,

Сахам сирин киирбэт күнэ

Буолан дьоҥҥо сырдаабыта,

Буолан сырдаан, сандаарбыта!

Аны, кустук суһуохтанан,

Алаас аайы ырыа хаамта.

Оһуор-үҥкүү сэлэлэнэн,

Ырыа-хоһоон күҥҥэ дайда. 

Өбүгэттэн өйтөн сүппэт

Үөрүү сиргэ олохсуйда.

Ыра санаа ситэн сиппэт

Абылаҥа дьону кууста.

Сарсыҥҥыбыт сыдьаайыгар

Ырыа ыллаан көтүтэбит,

Киһи аймах дьылҕатыгар

Өспөт уоту уматабыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Замполит Александр:  «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Дьон | 12.07.2024 | 12:00
Замполит Александр: «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Бу сурук кэлбитин туһунан миэхэ Уус Алдан улууһун социальнай политика салаатын үлэһитэ, хаһыаппар сырдаппыт, анал байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан үлэлии сылдьар Наталья Охлопкова от ыйын 3 күнүгэр эрийэн, хаһыаккар таһаарыаҥ дуо диэбитин тута сөбүлэспитим. Онон, сурук хайдах баарынан тылбаастаан, ааҕааччыларбар тиэрдиэм, Саха сирэ дьоруойдарын билиэхтээх!   “Наталья, дорообо! Мин аатым Александр. Мин...
Мария Мигалкина:   «Кэлии сиэмэлэринэн үлүһүйүмэҥ»
Дьон | 19.07.2024 | 10:00
Мария Мигалкина: «Кэлии сиэмэлэринэн үлүһүйүмэҥ»
Мин бүгүн ааҕааччыларбар, ордук хаһаайкаларга, 35 сыл үлэлээбит уопуттаах агроном, билигин биэнсийэлээх, дойдутугар сайылыы сылдьар Мария Семеновна Мигалкинаны кытта тэлгэһэтигэр тиийэн, үүнээйитин, сибэккитин көрө-көрө, дуоһуйа, астына кэпсэттим.   Сибэккигэ уоҕурдууну хото туттабын Бастатан туран ааҕааччыларга циния диэн сибэкки туһунан кэпсиэҕим. Урут биһиги “Циния обыкновенная” диэни олордор этибит, билигин “Циния кустовая” диэн...
Дьулустаан Ноговицын: ДЬУЛУС! ТУЛУС! КЫАЙ!
Дьон | 11.07.2024 | 10:00
Дьулустаан Ноговицын: ДЬУЛУС! ТУЛУС! КЫАЙ!
«Киин куорат» хаһыат бүгүҥҥү ыалдьыта – Туймаада туонатын Үрүҥ Тунах ыһыаҕын «Дыгын оонньуулара» күөн-күрэһин Таас Боотура, быйылгы күрэх муҥутуур кыайыылааҕа Дьулустаан Ноговицын.   Дьулустаан Ноговицын: – Дьокуускай куорат 1№-дээх баһаарынай чааһын байыаһа, төрөппүттэригэр соҕотох уол, эдьиийигэр быраат, тапталлаах кэргэн, үс оҕо амарах аҕата; – Мас тардыһыытыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин, Арассыыйа уонна аан...
Изабелла Попова: Сүрэхпэр сөҥөрбүт дьүөгэлэрим
Дьон | 19.07.2024 | 12:00
Изабелла Попова: Сүрэхпэр сөҥөрбүт дьүөгэлэрим
Арассыыйа үөрэҕириитин туйгуна, Саха сирин үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, хас да кинигэ ааптара Изабелла Ильинична Попова бүгүн өрөгөйдөөх үбүлүөйүн көрсө өссө биир кинигэтин сүрэхтиир. Дьэ, кырдьык, сүрэхтиир... Сүрэҕин сылааһын иҥэрбит кинигэтин!   Ахтар-саныыр дьүөгэлэрим, Аламаҕай сэгэрдэрим, Саһарҕалаах сарсыардабын Сандаарытар куоларым!   Сүр... Сүрэх, сүрдээх, сүрэхтиир... Сахабыт тыла барахсан тугун бэрдэй! Биир тылтан силистэнэн-мутуктанан...