01.03.2022 | 16:44

Таптал... дьол дуу, сор дуу?

Таптал... дьол дуу, сор дуу?
Ааптар: Тапталаана

Татьяна Поскачина “ТабыллыбАт (бЫт) таптал” диэн учуутал диниэбинньигин киэбинэн суруллубут дьикти сэһэнэ бу күннэргэ бэчээттэнэн таҕыста.

Сааскы бастакы бырааһынньык, Аан дойдутааҕы Дьахтар күнүн көрсө бу чахчы өйү эрчийэр, дууһаны аймыыр, сүрэҕи өрүкүтэр, кэнэҕэски кэскили саныырга бастыҥ түрүөт буолла.

Ис хоһооно, ылан да көрдөххө, судургу. Тыа сиригэр учууталлыы кэлбит эдэркээн үчүгэйкээн кыыс үөрэтэр уолун кытта бодоруспутун, устунан ол сыһыаннара иэйиигэ кубулуйуутун туһунан. Оннук айылаах чаастатык да буолбатар, итинник түгэн олоххо баар буолан хаалааччы. Дьон уоһуттан түһэрбэккэ мөҥүттэрэ, эмиэ да аһынара, ол быыһыгар сүөлүргүүрэ эҥин диэн кулгаахха охсуллан ааһааччы буолбаат?

Оттон бу табыллыбыт дуу, табыллыбатах дуу таптал туһунан сэһэн учуутал кыыс күннээҕи сонунун быыһыгар бэлиэтэниитин быһыытынан   суруллубут. Итэҕэтиилээх, кэрэхсэбиллээх уонна киһини умсугутар күүстээх.

Оччотугар, аахпыт кэнниттэн маннык толкуй киһини тумнарар. Билиҥҥи омуннаах үйэҕэ аан ийэ дойдуга айдаан эрэ кэмэ суох. Аҥаардас Алла Пугачева Максим Галкинныын (төрөппүт оҕотугар тэҥнээх саастаах киһиэхэ эргэ бардаҕа) олоҕун тиһэх омурҕаныгар дьол диэн тугун билбитэ, оннооҕор оҕолорун төрөппүттэрэ, ол иитиитинэн дьарыгыраллара үүнэр көлүөнэҕэ туох холобуру көрдөрөрүн тула мөккүөр үксүөх курдук. Билигин, үтүктүһэ-үтүктүһэ, киһи барыта сааһын да, сылларын да аахсыбакка “таптаатылар да тайахтаахтарга тайанар” идэлэммиттэрэ үксээбитэ иһиллэр. Ол тугуй, сиэрдээх? Кэнэҕэскилээх? Итинник буолуохтаах? Саха да дьоно онтон ырааппат түгэннэрдээх эбиппит.

Онон, бу “ТабыллыбАт таптал” тоҕотун быһаарар кэм кэллэ. Оттон “ТабыллыбЫт таптал” буолбут буоллаҕына, иитэр-үөрэтэр эйгэ салайааччылара, уһуйааннара туох санаалаахтарын истиэх баҕа баһаам.

Сотору саас өрөспүүбүлүкэҕэ Учуутал чымаан мунньаҕа буолуо дииллэр. Онно кыттыгаһа суох уонна соччо таарыйтарбаттар араҥаларыгар да туһаайдахха, бассаапка учууталлар бөлөхтөрө үгүс, кэпсэтии тахсара уолдьаспыт диэм этэ. Ким туох санаалааҕын манна, киһи бары ааҕар хаһыатыгар, саайтка сайгыччы этинэллэрэ буоллар, туһата-көмөтө үксүөх эбит.

Доҕоттор, киһи киһини кытта кэпсэтэн өйүн-санаатын байытынар эбит буоллаҕына, эчикийэ ыалдьыспатах ыраатта биир остуолга олорон, атах тэпсэн олорон куолулаабатах ыраатта. Оннооҕор дорҕоон таһааран төлөпүөнүнэн да сэлэспэтэхпит омуна суох үһүс сылыгар барда. Оччотугар, бассаапчыттар, кытаатан ылаҥҥыт бу этэр кинигэбин ааҕыҥ уонна бииргэ түһүлгэтэ оҥостон кэпсэтиэҕиҥ диэн ыҥырабын.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьон | 25.11.2022 | 16:00
Юрий Попов: «Барыта улахан үлэттэн тахсар»
Дьокуускайга Тупсарыы үс сыла биллэриллэн, бу диэн эттэххэ, киин куоракка, чахчы, үтүмэн үлэ ыытылынна, ону олохтоохтор даҕаны бэйэҕит көрө-истэ сылдьаҕыт.  Быйыл сайын «Уһук Илиҥҥэ 1000 тиэргэн» федеральнай бырайыагынан Дьокуускай куоракка 75 тиэргэн тупсаран оҥоһулунна. Саамай элбэх эбийиэккэ бэдэрээтчитинэн «Основа» ХЭТ үлэлээтэ. Онон бүгүҥҥү нүөмэрбитигэр бу тэрилтэ эдэр салайааччыта Юрий Поповы...