Саахымакка 1-кы лига чемпионатын кыайыылаахтара

Алтынньы 9-13 күннэригэр Дьокуускайга Саахымат-дуобат киинигэр классическай саахымакка 1-кы лига өрөспүүбүлүкэтээҕи чемпионата түмүктэннэ.

Тоҕус улуустан уонна Дьокуускай куораттан 43 кыттааччы утарыта олорон оонньоотулар, ким күүстээҕин быһаарыстылар. Күрэхтэһии кыттыылаахтарын Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култуураҕа уонна спорка миниистирин солбуйааччы Аида Антонова, Физическэй култуура уонна маассабай спорт управлениетын начаалынньыга Роман Оконешников, Саахымат-дуобат киинин дириэктэрэ, дуобат гроссмейстера Матрена Ноговицына эҕэрдэлээтилэр.

Кэлин сылларга саахымакка болҕомто күүһүрэн иһэрэ бэлиэтэннэ. Ол курдук, быйыл өрөспүүбүлүкэ саахымакка федерациятын Кубога, Өрөспүүбүлүкэ Аҕа баһылыгын Кубога, Арассыыйа Кубогын этаабыгар “Туймаада “Үрүҥ түүннэрэ” Бүтүн Арассыыйатааҕы турнирдара үрдүк таһымҥа ыытылыннылар. Бүтүн Арассыыйатааҕы турнирдарга Саха сирин саахымаччыттара үчүгэй көрдөрүүлээхтэр. Эдэр саахымаччыттар көлүөнэлэрэ тахсан иһэрэ, саахымакка хамсааһын баара биллэр.  

Чемпионат сүрүн судьуйата Гаврил Винокуров этэринэн, састаап күүстээх. Иккис разрядтан үрдүкү разрядтаахтар кытыннылар. Үрдүкү лигаҕа тахсар түөрт путевка оонньонно. Балаһыанньа быһыытынан үс миэстэ баар. Ол гынан баран былырыын иккис буолбут Айсен Местников армияҕа сылдьарынан, кини оннугар төрдүс миэстэ эбиллэн биэрдэ. Үрдүкү лига чемпионата сэтинньи ыйга ыытыллар. Былырыын Гумар Моисеев чөмпүйүөннээбитэ, Роман Ганжуров үһүс миэстэ буолбута. Төрдүс миэстэҕэ - Денис Назаров, бэһис миэстэҕэ Владислав Жирков тахсыбыттара. Сыллааҕы календарнай былаан быһыытынан Үрдүкү лигаҕа улахан күрэхтэһиилэр буолаллар. Олортон талыллан чулууттан чулуулар оонньууллар. Бастакынан, тохсунньу ыйга Е.К. Охотин мемориалын улахан күрэхтэһиитэ баар. Итиннэ кыайыылааҕынан Үрдүкү лигаҕа киирбит Чумаевскай Арсений путевка ылбыта. Онтон иккис түһүмэххэ куорат чемпионатыгар Альберт Постников Үрдүкү лигаҕа оонньуур чиэстэммитэ. Уонна саамай элбэх кыттааччылаах саахымат бэстибээлигэр кыайыылааҕынан Нариман Мустафин Үрдүкү лигаҕа кыттарга быраап ылбыта. Быйыл ахсынньыга ыытыллыахтаах финалга 12 эр киһи оонньуоҕа.

Кэнники кэмҥэ эдэр ыччаттар балаһыанньаны ылыах курдуктар. Ол гынан баран, үөрэтии бэрээдэгинэн, спорт маастардара көхтөөхтүк, үчүгэйдик үлэлэһэллэр. Роман Ганжуров эрчийбит оҕолоро Арассыыйа таһымыгар, элбэх көрдөрүүлэри ситистилэр. Өрөспүүбүлүкэ саахымакка федерациятын толорооччу дириэктэрэ Вячеслав Гаврильев судьуйалаһар. Эдэр киһи. Онон эдэр ыччаттар төһүү күүс буоланнар, саахымат сайдыыта биллэрдик күүһүрдэ. Инникитин эрэл баар.

Хас биирдии паартия 4-5 чаас оонньонно. Бары да сүрдээҕин тулуйдулар.

Биэс күн устата, 1-кы лига чемпионатын түмүгүнэн, Покровскайдааҕы оҕо спорт оскуолатын саахымакка тренерэ, маастарга хандьыдаат Семен Михайлов 7,5 очколаах бастаата:

- Саахыматынан оҕо эрдэхпиттэн дьарыктанабын. Өрөспүүбүлүкэ күүстээх саахымаччыта Егоров Захар Константиновичка дьарыктаммытым. Бу чемпионакка партияттан партияҕа очко аҥаарын ылан, хотторуута суох оонньоон, төрдүс тууртан инники күөҥҥэ тахсыбытым уонна ол балаһыанньабын тута сырыттым. Бүтэһик күннэргэ, күн аайы иккилии партияны оонньооммун, сылаарҕаабытым биллибитэ. Дьиэбэр тиийэммин күннээҕи партияларбын ырытабын, түүн 12 чааска утуйан, сарсыарда эрдэ тура сырыттым, күрэхтэһиигэ кэлэ охсорго тиэтэйэҕин. Ким да мэһэйдээбэт. Толкуйдуурга бириэмэ баар. Ол кыайыыны ситиһэрбэр көмөлөстүлэр. Үрдүкү лигаҕа, биллэн турар, бары күүстээхтэр, уустук буолуоҕа. Саахымат диэн ыарахан үлэ. Искусство, оонньуу уонна наука холбоммуттара буолар. Кумирбынан оонньуутун ис хоһоонунан Михаил Таль диэн аан дойду чөмпүйүөнүн ааҕабын. Сиэртибэлиирин сөбүлүүрэ, киһи үөйбэтэх арааһынай комбинациялары оҥортуура. Бэйэм атаакалыыр истииллээх оонньооччубун. Бу сырыыга кими кытта оонньуурбуттан көрөммүн дебюттары туһанным. Мөлтөх көмүскэллээхтэргэ атаакалаатым. Күүстээхтэргэ тугу да биэрбэт туһугар кыһалынным. Бэлэмнэнэрбэр хайдах кыайыыны ситиһэр туһугар дебюттары уонна оонньуу былаанын көрөөччүбүн. Үөрэтэр оҕолорум кэккэ ситиһиилэрдээхтэр. Ыччаттар бэстибээллэригэр 16 мэтээли ылбыттара. Саахыматы таптааҥ, дьарыктаныҥ!- диэн санаатын үллэһиннэ.

7-лии очколаах Дьокуускайтан Артур Васильев - иккис, Александр Иванов - үһүс, Чурапчыттан 6,5 очколаах Николай Капитонов төрдүс  миэстэлэннилэр. Төрдүөн сэтинньи 16-24 күннэригэр буолар Саха Өрөспүүбүлүкэтин Үрдүкү лигатын чемпионатыгар кыттыахтара. Эргиир систиэмэтинэн (круговой) оонньуохтара.

Бэтэрээннэргэ Николай Бурнашев, Анна Куприянова, дьахталларга Матрена Аржакова, уолаттарга Давид Местников, кыргыттарга Полина Пак, “Аарыма саастаах” Александр Жу анал бириистэринэн биһирэннилэр.