16.05.2021 | 09:59

Сүрэх сэрэйэр

Сүрэх сэрэйэр
Ааптар: Айыына Ксенофонтова

Кэм-кэрдии эмтиир дииллэр даҕаны, син биир сүрэх ытыыра тохтообот, ыарыыта чэпчээбэт эбит. Аҕам туруга ыараханын, куһаҕан ыарыы ытарчалыы ылбытын, метастаз барбытын истээт, күн-дьыл тохтоон хаалбыта. Быраастар эппиттэрин кэннэ саатар сыл курдук уһуо дии санаабыппыт. Суох. Хомойуох иһин, хойутаабыт эбиппит. Баҕар, кардиологияттан онкодиспансерга көстөҕүнэ, сыыһа эппиттэр диэхтэрэ диэн эрэнэ санаабытым. Куһаҕан сонун сымыйа буолбат. Күнэ-дьыла ааҕыллан сытар, кыайан дьиэтигэр тахсар кыаҕа суох, кэтэһэҕит эрэ диэбиттэрэ. Оннук балыыһаҕа икки нэдиэлэттэн ордук эрэ буолаахтаабыта.
Аҕам барыан аҕыйах хонук иннинэ түүн утуйа сытан, уһуктан кэлбитим. Утуйан да диэхтээн, ийэбин кытта уһукта-уһукта бэйэ-бэйэбитин маныырбыт. Баҕар, биир өттүгэр бастаннахпына утуйуом дуу дии санаан, аан диэки төбөлөнөн сыттым. Арай эмиэ нуктаан эрдэхпинэ, куһаҕан баҕайы сыт кэллэ. Хантан кэлбитэ биллибэт амырыын сыт. Уум көтөн хаалла. Хайдах эрэ сүрэҕим куһаҕаны сэрэйдэ. Ол эрээри бу туһунан кимиэхэ да кэпсээбэтим. 
Сарсыныгар көҥүллэтэн, аҕабытын көрсөр буоллубут. Айаннаан иһэн, сүрэҕим тэбиитэ сүтэн ылбыта, атаҕым баата курдук, тугу да билбэт буолан хаалбыта. Санаабар, балыыһам ыраатан иһэр, тиийиэхчэ тиийбэппин. Аҕабын көрсө киирээт, бу иннинэ кытаах саҕа эрэллээх эбит буоллахпына, онтум сүппүтэ. Бүтэһик көрсүһүүбүт диэн сэрэйбитим. Аҕам хайа охсор аҥаара эрэ хаалбыт, уҥуох-тирии буолбут этэ. Саҥата тахсыбат, бэйэтэ күп-күөх. 
Ол түүн олохпор хаһан да умнуллубат түүлү түһээбитим. Мин, уопсайынан, уруккуттан түүллээхпин, чугас дьонум билэллэр, удаҕан, ичээн курдуккун диэччилэр.
Арай түһээтэхпинэ, убайбын кытта  өрүс үрдүгэр турабыт. Саас. Муус барарын ыраахтан көрөбүт. Тыбыс-тымныы. Эмиэ да Бүлүү, эмиэ да Амма курдук. 
– Аҕабыт туох ааттаах өр буолла? Тоҕо наһаа ыраах барда? – диэн айманабын.
– Ээ, оҕонньор билэр, наһаа ырааппата ини, – диир убайым, холку баҕайытык.
Арай ол турдахпытына, улам тымныйар, тыалырар. Ыраах арыы диэкиттэн көмүөл тоҕо анньан иһэрэ көһүннэ! Мин хаһыы-ыһыы. Аҕаа! 
Убайым: "Уоскуй эрэ, кэлиэ, хаһыытаама", – диир. Мин истибэппин. Арай ол муус, уу быыһыттан аҕам маҥан массыынатын ыытан иһэрэ көһүннэ. Иккиэн хаһыытыыбыт, далбаатанабыт. Бу үөһэттэн көрөн турабыт, хайыыр да кыахпыт суох. Убайым илиибиттэн тардар, барыахха диир. Мин аҕабытын быраҕан барбаппын диибин. 
– Кини массыыналаах, кэлиэҕэ. Биһиги сатыы сылдьабыт, сүүрүөххэ, – диэн убайым кытаанахтык этэр. Онтон күүһүнэн илиибиттэн ылла уонна сүүрдүбүт. Көмүөл бу анньан иһэр. Мин кэннибин хайыһа сатыыбын, убайым ыксатар. Арай тулабыт барыта бадараан, уу буолла. Мин кыаммаппын, бытааммын, сүүрэ сатыыбын, туох эрэ кэннибиттэн тардар курдук. Онуоха убайым ботугураан баран, миигин сүктэ уонна сүүрдэ. Онтон уһуктан кэллим. Дэлби тоҥмуппун, ытаабыппын. Ийэм утуйбакка сытар эбит. «Түһээтим. Көмүөл илдьэ барда...” – диэтим. Ийэм элбэҕи ыйыппата, өйдөөтө быһыылаах. Онтон сарсыарда чэйдии олорон түүлбүн сиһилии кэпсээтим. Баҕар, туолуо суоҕа диэн. 
Сарсыҥҥы түүнүгэр ол көмүөл аҕабын бу орто дойдуттан букатыннаахтык илдьэ барбыта.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Дьон | 07.06.2021 | 18:45
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Хатас олохтооҕо Андрей Лукич Малышев-Толлуман – “Эр Бэрдэ” балаһабыт бүгүҥҥү ыалдьыта. Кини Горнай улууһуттан төрүттээх. СӨ култууратын туйгуна, “Уус – уран оҥоһуктар” бэлиэ хаһаайына, мас ууһа, столяр идэлээх. Хоһоон суруйар, ырыа айар, үҥкүүлүүр. Хатастааҕы норуодунай театр солбуллубат артыыһа. Барыга-бары дэгиттэр талааннаах эр бэрдэ. Кини тугу сатаабатаҕа баарай... Маһы ыллатар уус,...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...