04.08.2022 | 14:00

Радиацияттан ыраастанар сүбэлэр

Радиацияттан ыраастанар сүбэлэр
Ааптар: Киин Куорат

1. Калийдаах үүнээйилэр киһини радиацияттан харыстыыллар. Онон сүбүөкүлэ, курага, моонньоҕон, сыалаах мас эриэхэтэ, петрушка, муора хаппыыстата аһылыккытыгар куруук баар буолуохтаах.  

2. Дьиэтээҕи сымыыт хаҕын сууйан, хатаран, нуутака оҥорон, аска да булкуйан туттуҥ, ким хайдах сөбүлүүрүнэн биир кыра ньуосканы суоракка, сүөгэйгэ булкуйан сиэҥ. Сымыыкка баар кремний, кальций, молибден организм радиацияны утары охсуһарыгар көмөлөһөллөр.

3. Эбиэс уутун иһиҥ. Ыстакаан эбиэһи 2 лиитэрэ ууга чаас курдук оргутуҥ. Күҥҥэ түөртэ чааскы аҥаарынан иһиҥ, хааҥҥыт ыраастаныа. Табахсыттартан кадмийи сууйан таһаарар.  

4. Үүттэ иһиҥ, иэдьэгэйдэ сиэҥ. Стронций курдук ыарахан металлы суурайан таһаараллар.  

5. Отон, фрукта сиидэлэммэтэх, хойуу утаҕын иһиҥ. Ыарахан металлары таһаараллар.

6. Календула, дөлүһүөн, бобуонньа сибэккитин көөнньөрөн иһиҥ. Радиация киһи этин-хаанын клеткаларыгар өтөн киириитин тохтотоллор.

7. Мүөтүнэн аһааҥ. Араас оттор, сибэккилэр көөнньөрүүлэрин эбэтэр аһы кытта. Холобур:

а) Мүөт + мэлиллибит дөлүһүөн. Киилэ аҥаара отоҥҥо ыстакаан аҥаара мүөтү буккуйан, холодильникка уура сылдьан, күөх чэйгэ биир кыра ньуосканы кутан иһиҥ.

Б) Мүөт + кыһыл сарбынньах + дөлүһүөн отоно.  Биирдии остолобуой ньуоска отону биир ыстакаан ууга 5 мүнүүтэ курдук оргутаат, сылааска өссө икки чаас курдук көөнньөрүҥ. Сиидэлээн баран мүөккүтүн холбооҥ. Манныгы чааскы аҥаарынан күҥҥэ үстэ истэххэ, радиацияны таһаарар, иммунитеты бөҕөргөтөр.

В) Мүөт + өкөр төбө (пустырник). Аптекаҕа атыыланар испиирдээх өкөр төбөнү 30 хааппыланы ыстакаан аҥаара сылаас ууга суурайан баран, биир остолобуой ньуоска мүөтү кытта холбооҥ. Маны күҥҥэ иккитэ биирдии омурдууну иһиҥ.  

8. Аччыктааҥ! Ордук буруо кэнниттэн. Аччыктааһын кэмигэр киһи организмыгар клеткалар үөскээһиннэрэ бытаарар. Ол оннугар клетка чөлүгэр түһүүтэ саҕаланар.  

9. Онкологическай клеткалар өллөхтөрүнэ, күүстээх интоксикация барар. Онон химия кэнниттэн интоксикацияны ыраастана охсуллуохтаах. Аптекаларга «Семена льна» диэн тирбэҕэ от (лён) сиэмэтэ баар. Саамай күүстээх радионуклиды, токсины, химияны таһаарар от. Ыстакаан тирбэҕэ сиэмэтин 3 лиитирэ ууга кутан, иһиккитин уулаах иһит нөҥүө (водяной баня) 2 чаас оргутуҥ. Эт сылааһыгар диэри сойутан баран, икки нэдиэлэ курдук (уонча күн) күҥҥэ биирдии лиитирэни иһиллэр. Химия кэнниттэн радионуклидтар хайаан да тахсыахтаахтар.  

10. Ньыыкан эмчит ньыматын туттуҥ. Хатыҥ чоҕо + сүөгэй.  Чааскы аҥаара сүөгэйгэ соччо хатыҥ чоҕун мэлийэн буккуйуҥ уонна барытын биирдэ олордон кэбиһиҥ. Сүһүрүүнү, үөһү таһаарар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.