24.12.2020 | 13:29

Пандемияҕа өйөбүл буолар волонтердар

Пандемияҕа өйөбүл буолар волонтердар
Ааптар: Киин Куорат

Омугуттан, итэҕэлиттэн, дьүһүнүттэн, хайдах саҥарарыттан, тутта-хапта сылдьарыттан киһини араарар, тэҥниир саамай куһаҕан хаачыстыба. Дьокуускайга элбэх омук олорор.

Бүгүн “Тэтим” балаһаҕа уустук кэмҥэ күүс-көмө буолбут Дьокуускай көхтөөх уонна үтүө санаалаах ыччатын, волонтердарын,  үөрэх кыһатын  билиһиннэрэбит.

Кинилэр Дьокуускай куорат ыччакка уонна дьиэ кэргэн политикатыгар управлениетын кытта биир сомоҕо буолан үлэлииллэр.

Кинилэр Дьокуускай куорат ыччакка уонна дьиэ кэргэн политикатыгар управлениетын кытта биир сомоҕо буолан үлэлииллэр.

ҮТҮӨ САНААНАН САЛАЙТАРАН

Нурудин Нурудинов, Дьокуускай куорат көхтөөх ыччата:

Мин Дьокуускайга балтараа сыл курдук олордум, 26 саастаахпын.Ыарыы өрө турбутугар үчүгэй үлэлээх, дьиэлээх-уоттаах да дьон сир, халлаан икки ардыгар туран хаалбыттара. Быһаччы эттэххэ, аһыыр аһа, таҥаһа суох буолбуттара. Уурунуу харчылара бүтэн, бүтэр уһукка волонтердарга тахсыбыттара. Ол иһин, балаһыанньаны өйдөөн, дьон аһа суох хаалбытыгар аахсыйа тэрийэн, кулун тутар ыйтан саҕалаан, күн бүгүҥҥэ диэри 10 туонна бородууктаны көмөҕө наадыйбыт дьоҥҥо тарҕаттыбыт. Холобур, бурдук, саахар, лапса, чэй, үүт, оҕуруот аһа, фрукта, о.д.а. Уопсайа 1500-тан тахса киһиэхэ көмөлөстүбүт.

Омугуттан, сааһыттан, итэҕэлиттэн тутулуга суох барыларыгар көмөлөстүбүт. Ким эрэ бородууктаҕа наадыйар, ким эрэ харчыга наадыйар, ким эрэ таҥаска-сапка. Сорох дьон, дистанционнай үөрэх киирэн, оҕолоругар сөптөөх усулуобуйаны тэрийэр кыахтара суох этэ. Хас даҕаны ыалга интэриниэт роутерын биэрбиппит.

Тэрилтэлэргэ, уопсастыбаннай түмсүүлэргэ бэйэбит тылланан, ким көмөҕө наадыйарын көрдөөбүппүт. Бүгүҥҥү күҥҥэ диэри аахсыйабыт үлэлии турар.

Волонтер – баҕа санаатынан, төһө кыаҕа тиийэринэн, дьоҥҥо-сэргэҕэ көмөлөһөр киһи. Ис сүрэҕиттэн тахсар буоллаҕына, бу волонтер буолар.

Сорохтор хайҕабыл иһин эрэ үлэлииллэр. Бу олох сыыһа быһыы дии саныыбын. Волонтер хайа да түгэҥҥэ, кыһалҕаҕа илиитин өрө уунар. Кини дьону кытта сатаан биир тылы булар, санаатын аһаҕастык этэр уонна дьон тылын сатаан истэр буолуохтаах.

Мин санаабар, волонтер ким баҕарар буолуон сөп.

ӨС ХОҺООНО ЭЛБЭҔИ ЭТЭР

Василий Галуза, 35 саастаах, «Металлторгтэрилтэ үлэһитэ:

Аҕыйах хонуктааҕыта Гагаринскай уокурукка оҕо сыырын туруордум.  Ким эрэ эппитинэн, өй укпутунан дии санаамаҥ. Баҕа өттүбүнэн, ис сүрэхпиттэн кыһаллан оҥордум. Бу уокурукка элбэх оҕо олорор. Хомойуох иһин, инфраструктурабыт сорох сиргэ толору эппиэттээбэт.

Үтүө санаа чэрчитинэн 14 сыл үлэлээтим. Бородууктанан, таҥаһынан, саастаах дьоҥҥо уонна оҕолорго, кыаммат ыалларга, оҕо дьиэтигэр көмөлөспүт элбэх уопуттаахпын.

Ис сүрэхпиттэн кыһаллан-мүһэллэн оҥорор дьыалабын соччо-бачча дьоҥҥо-сэргэҕэ кэпсэнээччим суох.

Волонтер уонна үтүөнү оҥоруу иккиэн бэйэ-бэйэлэригэр быстыспат ситимнээхтэр. Мин үтүө санаанан салайтарарбар баҕа санаам көмөлөһөр уонна дьон үөрбүт мичээрдэрэ. Хас биирдии киһиэхэ үтүө санаа хаачыстыбата син биир баар.

Дьон, норуот, куорат олохтоохторо бары үтүө санаанан салайтардахпытына биһиги олохпут быдан тупсуо этэ. Нэһилиэнньэ бэйэ-бэйэтигэр көмөлөстөҕүнэ, үтүө санааны олохтоотоҕуна, ама, олохпут тупсуо суоҕа дуо?

“Үтүө майгыҥ – көтөр кынатыҥ” диэн өс хоһооно этэринии, киһи киһиэхэ үтүөнү оҥордоҕуна, үтүө санааны баҕардаҕына, тулалыыр эйгэбит сырдыаҕа. Мин бэйэм бу өс хоһоону олус ытыктыыбын уонна сыаналыыбын.

УСТУДЬУОННАР КЫҺЫЛ ЗОНАҔА ҮЛЭЛИИЛЛЭР

Анна Андреева, медицина коллеһын тэрийээччи педагога:

Биһиги үөрэхпит кыһатыгар 1817 устудьуон үөрэнэр. Кинилэр бары волонтер буолаллар. Сыл устата араас хабааннаах тэрээһиннэргэ кыттабыт. Дириэктэрбит бэйэтин холобурунан сылга иккитэ хаан туттараллар, ону тэҥэ өрөспүүбүлүкэ уонна куорат бары балыыһаларыгар көмөлөһөллөр. Кэнсиэрдэри туруораллар, оҕолорго оонньуур хомуйаллар, аахсыйа тэрийэн үлэлэтэллэр. Быйылгыттан устудьуоннар сэбиэттэрин көҕүлээһининэн, 19 тыһ. тахса маасканы хомуйан, араас тэрилтэлэргэ, балыыһаларга, Дьокуускай куорат дьаһалтатын иһинэн үлэлиир ыччат управлениетыгар, коронавируһу утары үлэлии сылдьар быраастарга тиксэрдибит. Волонтер үлэтэ биһиги үөрэхпитигэр 20 сыл анараа өттүгэр тэриллибитэ. Бүтэһик уон  сыл М. Г. Константинова салайар.

Сүүрбэ сыллааҕыта волонтер үлэтэ кэпсэтиинэн барар эбит буоллаҕына, билигин уларыйда, үлэбит кэҥээтэ. Сыл устата онкология балыыһатын, оҕо сэллик диспансерын, кырдьаҕастар уонна инбэлииттэр дьиэлэрин, куорат оскуолаларын кытта вируһу утары үөрэх чаастарын, бэсиэдэлэрин ыытабыт. Устудьуоннар үөрэтэр, өйдөтөр сыаллаах роликтары оҥорон тарҕаталлар.

Түмүктээн эттэххэ, медицина эйгэтигэр үөрэнэ, үлэлии кэлэр устудьуоннар номнуо бэйэлэрин хайысхаларын быһаарынан, дьоҥҥо туһалаах буолалларын өйдүүллэр.

Биһиги устудьуоннарбыт амарах сүрэхтээх, дьоҥҥо көмөлөһөр аналлаах буолан тахсаллара олус хайҕаллаах. Субу күҥҥэ 87 устудьуоммут кыһыл зонаҕа үлэлии сылдьар. Сайын устата элбэх оҕо обсерваторга волонтер быһыытынан үлэлээтэ. Аҕам саастаахтарга, кыаммат ыалларга аһынан көмөлөстүлэр. Ити курдук, көмө оҥоруу күн-түүн элбии турар.

Бар дьоммутугар чөл олоҕу тутуһуҥ, ыарыыттан харыстаныҥ диэн баҕа санаабын этэбин.

БАҔА ӨТТҮНЭН КӨМӨЛӨҺӨБҮТ

Галина Павлова, тыҥырах оҥорор маастар:

Муус устар ыйтан волонтер буолбутум. Маҥнай инстаграм ситимигэр «Суһаллык волонердарга наадыйабыт” диэн суругу аахпытым. Тута добро.ру сайтка киирэн, икки күннээх үөрэх кууруһун ааспытым.  Чугас дьонум, аймахтарым саастаах дьон буоланнар, волонтердуурга санаммытым. Бэйэм массыынабынан, уматыкпын куттан куорат бары муннугар, ону тэҥэ чугас сытар оройуоннарга аҕам саастаах дьоҥҥо бородуукта тиэрдээччи буолбутум. Ол курдук, бурдук, саахар, гречка, мас арыыта, үүт, о.д.а. сүрүн астары илдьибитим. Биир аадырыска сороҕор 4-5 киһи баар буолааччы. Бэйэм Хатаска олоробун. Кэлэ-бара таарыйа, саастаах дьоҥҥо ас киллэрэн ааһааччыбын. Ыам ыйыгар Кыайыы күнүн көрсө уокуруктарынан сылдьан бэтэрээннэри, кырдьаҕастары эҕэрдэлээбиппит.

Массыыналаах кыргыттар суохтар эрээри, уолаттар бааллар. Кинилэри кытта билсэн, көрсөн, биир санаанан саастаах дьоҥҥо төһүү күүс буоллубут.

“Үтүө үтүөнэн төннөр” дииллэр. Ыксаллаах кэмҥэ нэһилиэнньэҕэ, дьоҥҥо-сэргэҕэ харыстабыллаах буолуоҕуҥ диэн ыҥырабын.

ОБСЕРВАТОРГА ҮЛЭЛИИБИН

Наталья Данилова, М.К. Аммосов аатынан медицина институтун 3 кууруһун устудьуона:

Аан дойдуга коронавирус инфекцията тарҕанна. Дьокуускайга кулун тутар ыйга кэлбитэ. Бэнидиэнньик этэ. Ол күн биһиэхэ пандемия саҕаламмыта. Мин медик волонтердар ахсааннарыгар киирэбин. Ол иһин суһал көмө үлэтин оҥорор эбээһинэһим буолар.

Биир күн салайааччыбыт Алена Ивановна “Обсерватор тэриллэн эрэр, түргэнник дьон наада буолла” диэн суруйбута. Ырааҕы-киэҥи толкуйдуу барбакка, тута сөбүлэспитим. «Сосновый бор» обсерваторга биһигини Алексей Аммосович көрсүбүтэ, кини салалтатынан үлэбит саҕаламмыта. Муус устар ыйга  ыарыы элбээн барбыта, дьон бөҕө сутуллубута,  устудьуоннар үлэлииллэригэр олус кутталлаах буолбута. Бастаан бу ыарыы хайдах эмтэнэрин ким даҕаны билбэт этэ. Ол иһин устудьуоннар тохтообуппут, “корочкалаах” оҕолор үлэҕэ киирбиттэрэ.

Медицинаҕа сыстаҕас буолан, дойдубутугар турбут ыксаллаах кэмҥэ бэйэбит кылааппытын киллэрдибит.  Билигин даҕаны волонтерунан үлэлии сылдьабын.

Саха сирин олохтоохторун саҥа сыл чугаһаабытынан эҕэрдэлиибин, этэҥҥэ буолууну баҕарабын.

Ити курдук, Саха сирин ыччата ыарахантан чаҕыйбатын, ханнык да кэмҥэ туора хайыспатын көрдөрдө. Кинилэр өссө даҕаны көмө оҥорор санаалаахтара олус үөрдэр.

Волонтер үлэтэ ыарахан. Дьон-дьон араас майгылаах, ону ол диэбэккэ, омугунан арахсыбакка, үтүө санаанан салайтарар ыччаттаахпытынан киэн туттуохтаахпыт.

Ылсыбыт дьыалалара сөптөөхтүк сыаналанарыгар уонна тус олохторугар дьолу, табыллыыны баҕарабын.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Эссетэ суруй – смартфонна сүүй!
Сонуннар | 13.05.2021 | 10:59
Эссетэ суруй – смартфонна сүүй!
1991-1992 сылларга бүттүүн норуот өйө-санаата уһуктуутунан кынаттанан тахсыбыт национальнай оскуолалары саҥардыы Концепцията бигэргэтиллэн олоххо киирэн барбыта. Оччотооҕу Национальнай Концепция быйыл 30 сылын туолла. Концепцияттан үгүс чаҕылхай ыччат, сайдам санаалаах дьон үүннүлэр. Национальнай Концепция үбүлүөйдээх сылын көрсө, “Киин куорат” хаһыат уонна “Ийэ тыл кэскилэ” түмсүү ЭССЕ КҮРЭҔИН биллэрэллэр.  Концепция аҕалбыт туһатын,...
Оҕону сахалыы иитэр ньыма — алтыһыы уонна эйгэтин тэрийии
Дьон | 10.05.2021 | 20:34
Оҕону сахалыы иитэр ньыма — алтыһыы уонна эйгэтин тэрийии
Виталий Архипович Слепцов “Ийэ тыл кэскилэ” түмсүү быйыл Төрөөбүт тыл күнүгэр ыыппыт сэргэх тэрээһинигэр дьиэ кэргэниниин кэлэн кыттыбыттарын олус хайгыы көрбүтүм. Онно Виталий “Аҕа биһигэ” диэн бэйэтин ийэтэ айбыт олус истиҥ ырыатын киһини уйадытардыы толорбутун көрөөччү бары сэҥээрбитэ. Түмүгэр өссө “Аҕалар оҕо иитиититтэн туора турумуоҕуҥ!” диэн ис хоһоонноох ыҥырыытын, оруннаах...
Уус идэтэ киһини тардар ураты күүстээх
Дьон | 10.05.2021 | 09:26
Уус идэтэ киһини тардар ураты күүстээх
Ютубка кэргэннии Сыромятниковтар “Сардаана: сахалыы канал” диэн дьоҥҥо-сэргэҕэ олус туһалаах биэриилэрин көрбүт буолуохтааххыт. Бүгүн “Эр бэрдэ”  балаһабытыгар, сайдам санаалаах сайаҕас ыал аҕа баһылыга Иван Сыромятников ыалдьыттыыр. Сытыы харахтаах, сымса туттуулаах Кини Анаабыр улууһуттан төрүттээх, хоту дойду хоһуун уолана. Омугунан эбэҥки. – Иван Алексеевич, үтүө күнүнэн! Кэпсэтиибитин төрүттэргиттэн саҕалыах. – Аҕам...
Ырыа күнэ киэҥ далааһыннаахтык бэлиэтэниэҕэ
Сонуннар | 12.05.2021 | 21:55
Ырыа күнэ киэҥ далааһыннаахтык бэлиэтэниэҕэ
Бүгүн, ыам ыйын 12 күнүгэр, СӨ Мелодистарын ассоциацията тэриллибитэ 30 сылынан Ырыа күнүн ыытыы туһунан СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Ю.С. Куприянов 229-ОД №-дээх бирикээһэ таҕыста.  Онно олоҕуран, 2021 сыл ыам ыйын 21 күнүгэр СӨ Мелодистарын ассоциацията тэриллибитэ 30 сылынан Ырыа күнэ онлайн көрүҥүнэн ыытыллыаҕа. Бу күнү үрдүк таһымҥа...