17.08.2020 | 13:45

Оҕуруотчут Агафьяттан ырысыаптар

Оҕуруотчут Агафьяттан ырысыаптар
Ааптар: Киин Куорат

Агафья Афанасьевна Тарасова –  Ньурба улууһун Антоновка нэһилиэгин олохтооҕо. Кинини Саха сирин олохтоохторо оҕуруотчутунан билэллэр. Сир ийэ быйаҥыттан араас минньигэс бүлүүдэлэри бэлэмниир.

Тууһаммыт хаппыыстаттан кэтилиэт

– Саас туустаах хаппыыста ордон хааллаҕына эбэтэр харайар сир суох түбэлтэтигэр ириэрэн, оргуйбут тымныы уунан сайҕаан баран, эт эрийэринэн эрийиллэр. Ол кэнниттэн мааннай куруппаны кутан, аҕыйах мүнүүтэ сытыара түһүллэр. Икки сиикэй сымыыты эбэн кэтилиэт оҥорон, орто уокка ыһаарыланар. Итиилии да сиэххэ сөп, сойбутун кэннэ кэлэ-бара сии сылдьарга бэртээхэй ас.

Маринадтаах моркуоп

– Суон гына төгүрүктүү быһыллыбыт моркуобу көстүрүүлэҕэ кутан, оргуйбут ууга биэс мүнүүтэ сытыарабын. Эрдэ бэлэмнээбит бааҥкабар биэс дыргыл сыттаах гороҕу, икки гвоздиканы, биир лавр сэбирдэҕин, биир өлүү чочунааҕы кутан баран,  ол үрдүгэр моркуоппун туруору угабын, итии маринады кутан хаппахтыыбын.

Маринада: - Биир лиитэрэ ууга биирдии остолобуой ньуоска тууһу, саахары оргутуллар, икки остолобуой ньуоска 9 %-наах уксууһу кутуллар.

Арбуз хаҕынан мармелад

– Арбуз хаҕын дьоҕус гына бысталаан, саахардаан баран сытыара түһэбин. Симэһинин биэрдэҕинэ, сымныар диэри буһарабын, кыратык ванилинныыбын. Дьэҥкир дьүһүннэннэ да, таһааран духуопкаҕа хатара түһэбин уонна кумах  саахарга булкуйабын. Таһырдьа уура түһэн баран, уурабын. Бэрт минньигэс амтаннаах мармелад буолар.

Симии тыыкыба

– Биир кыра тыыкыбаны үрдүн буһарабын, иһиттэн сиэмэтин хостуубун уонна сытыы быһаҕынан сэрэнэн иһинээҕи начыыҥкатын хайа сотобун. Хобордооххо сибиинньэ этин ыһаарылыыбын, бөдөҥ гына кырбаммыт моркуобу, эриэппэ луугу кутан, тэптэрэ түһэбин. Сөп буолла диэтэхпинэ, хоторон, тыыкыбабар кутабын. Укуруоптаах, туустаах хортуоппуйу эбэтэр кабачогу эбэбин уонна били үрүт өттүн быспыппынан хаппахтаан кэбиһэбин. Таһын майонеһынан сотон баран, духуопкаҕа уган буһарабын. Балтараа чааһынан хоторобун. Ойоҕоһунан быһан, тэриэлкэҕэ ууран, остуолга аҕалабын.

Симии биэрэс

– Астыырга бэрт судургу бүлүүдэ. Көстүрүүлэҕэ биэрэстэрбин угабын, онно ынах этэ амтаннаах биир “Магги” кубигы бытарытабын уонна маҕаһыынтан ылан, натуральнай томат суогун кутабын. Оһоххо ууран, оргуйбутун кэннэ уоту кыччатабын, 45 мүнүүтэ устата бэйэтин симэһинигэр буһарабын. Минньигэс ас бэлэм. Гарнирга ириис буолуон сөп эбэтэр бэйэтинэн сиэниллэр.

Ассорти

– Үс лиитэрэлээх бааҥка түгэҕэр биир лавр сэбирдэҕин, икки устуука минньигэс биэрэһи, сэттэ устуука хара горошегы, биир гвоздиканы, үс чочунаах өлүүскэтин, биир укуруоп зонтигын, петрушканы уонна кыра хрен сэбирдэҕин угабын. Онно синньигэс гына кырбаммыт хаппыыстаны, моркуобу, оҕурсуну, помидору угабын. Үрдүгэр эмиэ укуруоп зонтигын уонна моонньоҕон сэбирдэҕин уурабын. Оҕурсуну тууһуурбар туттар маринадпын кутабын. Хаппахтаан, таҥнары ууран сойутабын. Үрдүнэн халыҥ таҥаһынан бүрүйэбин. Сарсыныгар сөрүүн сиргэ уурабын. Кыһын биир бааҥкаттан араас элбэх оҕуруот аһын ылабын.

Маринуйдаммыт помидор

– Икки лиитэрэлээх бааҥкаҕа помидордары кытары алта устуука биэрэс гороҕун, биирдии лавр сэбирдэҕин, петрушканы, укуруоп дьөрбөтүн, төгүрүктүү быһыллыбыт минньигэс болгарскай биэрэһи, чочунааҕы уонна икки гвоздиканы угабын. Итии маринады кутан хаппахтыыбын. Помидору наһаа буспуту буолбакка, ортолуу кытарбыты ылабын, аллараа өттүнэн түөрт сиринэн дьөлөбүн. Оччоҕуна илдьирийбэт, хайа  барбат.

Маринада:

- Биир лиитэрэ ууга 1.5 десертнэй ньуоска туус, икки десертнэй ньуоска саахар оргутуллар.

Тыыкыбаттан мүөт

– Орто тыыкыбаны төбөтүн быһан, улахан ньуосканан иһин хостоон, ортотугар диэри саахар кутан хаппахтыыбын уонна миискэҕэ ууран, холодильникка туруорабын. Икки нэдиэлэ кэриҥэ туран, саахара ууллан сироп буоларын иҥэринэр. Ол эрээри саахара аһара ууллан, тыыкыбатын симэһинин оборон, таһынан барыан сөп. Ол иһин мэлдьи көрө сылдьыахха наада. Мүөт бэлэм. Кыралаан иһэ сырыттахха, доруобуйаҕа туһата баһаам.

Санберри барыанньата

- Саҥа хаардыырын кытта хомуйдахха, санберри отоно иһэ сиикэй, амтана хабаххай, оттон угар туруоран, улахан тоҥоруу кэнниттэн хомуйдахха, бэрт минньигэс буолар. Санберри отонун төһө да хараарбытын иннигэр ылгыырга тиэтэйбэт ордук, угар өр туран ситэри бустун. Улахан тымныы кэнниттэн хомуйуллубут санберри киһи  сии эрэ туруон курдук минньигэс амтаннанар. Өскөтүн ыксыыр буоллахха, холобур, даачаттан көһөр эбэтэр ханна эмит барар наада тирээтэҕинэ, хараарбыт отону хомуйан, морозильникка уган тоҥорон, минньитэн баран, тэҥ өлүүскэнэн саахардаан буһарыллар. Хоп-хойуу джем буолар.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Сонуннар | 17.06.2021 | 18:30
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Дьокуускайга бэс ыйын 16-17 күннэригэр коррупцияны утары судаарыстыбаннай политика тыын боппуруостарыгар научнай-практическай конференция буола турар.  Конференция онлайн көрүҥүнүнэн барар. Дискуссионнай балаһааккаҕа судаарыстыбаннай былааска уонна олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарыгар коррупцияны уонна сокуону кэһиини сэрэтэр сыаллаах салаалар бэрэстэбиитэллэрэ Уһук Илин регионнарыттан кытталлар. Конференцияҕа кыттаары Дьокуускайга РФ Президенин Управлениетын уонна РФ Президенин Уһук...
Рекорд үөһэ рекорд!
Спорт | 11.06.2021 | 10:29
Рекорд үөһэ рекорд!
Аатырбыт дэгиттэр спортсмен  Василий Николаев кэриэһигэр атах оонньууларыгар өрөспүүбүлүкэ чемпионата элбэх саҥа рекордааҕынан историяҕа киирдэ. Өрөбүллэргэ  «Туймаада» стадиоҥҥа 13 улуус,   Дьокуускай, ХИФУ,   АГАТУ ааттарыттан 40 спортсмен  кытынна. Биир  ыйынан  Манчаары оонньуулара буолаары турарынан, спортсменнар эрчиллиилэрин күүһүрдүбүттэрэ ырааттаҕа.   ЯПК 1 кууруһун устудьуона, сабыылаах сиргэ күрэхтэһиигэ өрөспүүбүлүкэ рекордсмена  Валерия Олесова үс көрүҥ...