12.04.2023 | 14:27

Дьокуускайга — улуу Шишкин бэс чагдата

Муус устар 7 күнүттэн СӨ Национальнай художественнай музейыгар «Иван Шишкин. Живопись уонна графика» быыстапка үлэлиир.  Бу СӨ Национальнай художественнай музейа төрүттэммитэ 95 сылыгар аналлаах ураты бырайыак искусствоны таптааччыларга, Шишкин айар үлэтин сүгүрүйээччилэригэр дьоһун бэлэх буолла. 
Дьокуускайга — улуу Шишкин бэс чагдата
Ааптар: Айыына КСЕНОФОНТОВА
Бөлөххө киир

Мутукча сыттаах быыстапка

Манна Татарстан Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай ойуулуур-дьүһүннүүр искусствотын музейын баай коллекциятыттан улуу худуоһунньук 83 айымньыта туруорулунна. Экспозицияны балаҕан ыйын 30 күнүгэр диэри көрүөххэ сөп.

СӨ Национальнай художественнай музейын генеральнай дириэктэрэ Влада Тимофеева иһитиннэрбитинэн, худуоһунньук живописька 33 үлэтэ кэлбит, биир эрэ хартыыната, ону да ыраах айанныыр кыаҕа суох буолан, Татарстаҥҥа хаалбыт. Кэпсэтии үлэтэ икки сыл кэриҥэ ыытыллыбыт.

– Иван Иванович Шишкин Елабугаттан төрүттээх, онон кини олоҕо Казань куораты кытта быстыспат ситимнээх этэ. Дойду үрдүнэн Шишкин баай коллекциятын Третьяковскай галереяҕа, Нуучча музейыгар уонна Татарстан Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай ойуулуур-дьүһүннүүр искусствотын музейыгар көрүөххэ сөп.

Шишкин норуокка талааннаах живописеһынан, реалистическай пейзаж маастарынан киэҥник биллэр. Оттон бу быыстапкаттан дьон кинини гравёр-офортист быһыытынан эмиэ арыйыахтара, – диэтэ Влада Владиславовна.

Быыстапка биир сонун көстүүтүнэн аныгы технология көмөтүнэн интерактивнай эйгэ тэриллибитэ буолла. Ол курдук, саалаҕа киирээти кытта тыа мүөттээх салгына саба биэрэр, от-мас, мутукча сыта дыргыйар, айылҕа тыаһа-ууһа иһиллэр. Бу барыта көрөөччүнү ураты турукка киллэрэр. Ол курдук, Ботаническай саад үлэһиттэрэ сыл аҥаара худуоһунньук айымньыларыгар ханнык мастар, үүнээйилэр ойууламмыттарын үөрэтэн, экспозиция ис хоһоонун байытарга көмөлөспүттэр.

«Сумерки»
«Вечер в сосновом лесу»

Влада Тимофеева киһи эрэ барыта билбэт интэриэһинэй чахчытын кэпсээтэ. Ол курдук, биһиги музейбыт коллекциятыгар баар «Сумерки» хартыына, уобарастаан эттэххэ, «игирэтин аҥаарын» кытта («Вечер в сосновом лесу») аан бастакытын биир саалаҕа турда. Бу бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаһар (омос көрдөххө, үүт-үкчү курдуктар) үлэлэр худуоһунньук олоҕун борук-сорук кэмнэрин – кэргэнин, оҕолорун сүтэрбит ыар сылларын кэпсииллэр. Маастар үксүн күннээх айылҕаны дьүһүйэр эбит буоллаҕына, манна халлаан хараҥарыытын көрдөрөр.   

 

«Бачча ыраах айанныы илигэ...»

Марина Кутнова, Татарстан Өрөспүү-бүлүкэтин Судаарыстыбаннай ойуулуур-дьүһүннүүр искусствотын музейын дириэктэрин бастакы солбуйааччы:

– Киин регионнар олохтоохторугар маннык таһымнаах быыстапкалар үгүстүк ыытыллаллар. Бу экспозиция элбэх сиргэ турбута: холобур, Архангельскайга, Саратовка, Челябинскайга, Салехардка. Ол эрээри Шишкин коллекцията бачча ыраах айанныы илигэ. Хата, барыта этэҥҥэ тиийэн кэллэ.

Саха сирин дьоно-сэргэтэ астына-дуоһуйа көрүөҕэ, үрдүктүк сыаналыаҕа диэн эрэнэбин. Оскуола оҕолоругар бэртээхэй бырагыраама буолуо дии саныыбын.

Марина Николаевна кэпсээбитинэн, экспозицияҕа графиканы өр туруоруллубат буолан, 50 үлэ кэлбититтэн бастаан 25-һин көрдөрүүгэ таһаарыахтара, оттон аҥаарын – аны үс ыйынан.  

Икки өрөспүүбүлүкэ – доҕордуу сыһыан

Татарстан Өрөспүү-бүлүкэтин култуураҕа миниистирин солбуйааччы Дамир Данилович Натфуллин үс сылтан бэттэх Саха сирин кытта ыкса сибээс олохтоммутун кэпсээтэ, инники былааннары сырдатта. Кини Татарстаҥҥа быйыл Национальнай култуура уонна норуот үгэстэрин сылынан биллэриллибитин этэн туран: «Биһиги саха олоҥхотун, хомуһун, ыһыаҕын төрүт култуураны, норуот үгэстэрин тыыннаах хаалларар бастыҥ холобур оҥостуохпутун сөп. Биһиги өрөспүүбүлүкэлэрбит икки ардыларыгар маннык бырайыактар салгыы ыытыллыахтара диэн эрэллээхпин», – диэтэ.

СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Юрий Куприянов Татарстаны кытта доҕордуу сыһыан бөҕөргүү турарын бигэргэттэ. Маны сэргэ, кини былырыын Третьяковскай галерея быыстапкатыгар 16 тыһыынчаттан тахса көрөөччү сылдьыбытын, онно анаан музей быыстапкалыыр балаһаакката аан дойду ирдэбилигэр эппиэттиир гына тупсаҕайдык оҥоһуллубутун тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Юрий Степанович сүрүн кистэлэҥи арыйда – Шишкин бу коллекцията 1,5 млрд дуолларга страховкаламмыт.

 

Саха сирин киин куоратын олохтоохторо, ыалдьыттара! Улуу живописец айымньыларын көрөр көмүс түгэни мүччү тутумаҥ. Бэс чагда, мутукча сыттаах кэрэ эйгэни сүрэххитигэр иҥэриниҥ!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Замполит Александр:  «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Дьон | 12.07.2024 | 12:00
Замполит Александр: «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Бу сурук кэлбитин туһунан миэхэ Уус Алдан улууһун социальнай политика салаатын үлэһитэ, хаһыаппар сырдаппыт, анал байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан үлэлии сылдьар Наталья Охлопкова от ыйын 3 күнүгэр эрийэн, хаһыаккар таһаарыаҥ дуо диэбитин тута сөбүлэспитим. Онон, сурук хайдах баарынан тылбаастаан, ааҕааччыларбар тиэрдиэм, Саха сирэ дьоруойдарын билиэхтээх!   “Наталья, дорообо! Мин аатым Александр. Мин...
Истиҥник санаан
Дьон | 05.07.2024 | 20:38
Истиҥник санаан
(Учууталбар Раиса Реасовна Кулаковскаяҕа ананар)
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Дьон | 04.07.2024 | 16:00
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Быйылгы халаан Хатырык нэһилиэнньэлээх пуунун олох үөйбэтэх өттүттэн ылан, олохтоохтору ууга-уокка түһэрбитин ааһан, уйулҕаларыгар да охсуу ыллылар, күн бүгүн ол содулун туоратыыга күүскэ үлэлииллэр, кэлэн ааспыт иэдээни оһоруналлар.   Светлана Васильевна Дьяконова, Хатырык олохтооҕо, биэнсийэлээх, култуура эйгэтигэр 35 сыл үлэлээн, “Култуура туйгуна” бэлиэлээх үлэ бэтэрээнэ, бүгүн ааҕааччыларга халаан иэдээнин туһунан кэпсиир:...
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Сонуннар | 04.07.2024 | 14:00
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Туймаада ыһыаҕа ыһыллар Үс Хатыҥ сирэ-уота куорат кииниттэн төһө да ыраах турдар, норуот уустук айаны, араас мэһэйдэри аахсыбакка, бииргэ мустар үөрүүтүн билээри, алгыс баһын сыалаары, кэлэр сылга күүс эбинээри, быйыл номнуо үйэ чиэппэриттэн ордук саараабакка дьулуһар. Быйылгы ыһыах тэрээһинин туһунан норуот санаатын билсээри, ыйынньыктарынан сирдэтэн, түһүлгэлэринэн хаамтыбыт.   Бастатан туран, оптуобус....