01.09.2022 | 16:00

Биир олох

Биир олох
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

– Доҕор, Доҕоор? Оо, дьэ, барахсаным кырдьаахтаабыат, күнү быһа утуйан эрэ тахсаахтыыр. Үчүгэйдик истибэт да, көрбөт да буолбут. Туораттан көрдөххө, бука, иккиэн ньаппаһан биир сирэй буолуохтаахпыт. "Кырдьар – кырыыс" диэн, арааһа, бу кэллэҕэ, хас күн аайы түөрт истиэнэ иһиттэн быкпат диэн. Кимиэхэ да, туохха да наадата суох буолуу. Уонча  сыллааҕыта, син сэнэх эрдэхпинэ, биирдэ эмит сиэттэрим ыарытыйдахтарына көрсөн, оҕолорбор туһалаах киһи этим. Билигин олбуорум иһигэр да нэһиилэ хаамабын. Бу сытар ыппар да аһын сатаан кутан биэрбэппин. Бэйэм манна кини курдук иитимньи, хос айах буолан кыбыллан олоробун. Оо, иккистээн эдэрбэр түстэрбиэн! Хотунан-соҕуруунан үрүҥ атым сиэлиттэн тутуһан, элэгэлдьитэ ыстаннарыам этэ! Сири-дойдуну эргийэ көтүтүөм этэ! Эдэрбэр мохсоҕол буоллаҕым, уол да уол! Хос ааппын дьон мээнэҕэ Манчаары диэн ааттаабыта буолуо дуо, һэ-һэ. Ити кыра хос сиэн уолум миэхэ маарыннаан төрөөбүт обургу. Үүт-үкчү бэйэм курдук, хаамардыын, күлэрдиин. Батар да буолар эбит. Оо, улаатарын көрбүт киһи ньии! Киһи бу дойдуга олоҕо кылгаан истэҕин аайы ордук күүскэ уһуннук олоруон баҕарар буолар эбит. Хайдах бачча сааспар диэри кэлэ охсубуппун өйдөөбөккө да хааллым. Дьыл-хонук түргэн да баҕайы. Былыргы кэмнэрбин ахтабын. Ордук күүскэ кэргэммин Даайаны. Барахсаным сыыһа түөрт оҕону миэхэ бэлэхтээбитэ, быр-бааччы олорон ааспыппыт. Анараа дойдуга барбыта сүүрбэ үс сыл буолла. Кини көмүс уҥуоҕун аттыгар көмүллүөм буоллаҕа, бэлиэ миэстэм күүтэн турар. Букатын кэлбит бу дойдуга суох. Мин эмиэ сотору барыам. Анараа дойдулар хайа  өттүттэн, хайдах гынан ылаллара буолла миигин? Хас сарсыарда аайы харахпын аһарбар тулабын көрөбүн уонна испэр саныыбын: "Ээ, хоһум иһигэр сытар эбиппин, ол аата өссө да тыыннаахпын".

– Эһээ, чэйдээн эрэбит, киириэххэ.

– Ньии, оҕом Стасик кэлэн турар эбит дии. Сыллыый, эһэҕэр эт эрэ, эн санааҕар бу орто дойдуга киһиэхэ саамай үрдүк дьол диэн тугуй?

– Кыахтаахтык олоруу.

– Ол аата?

– Элбэх харчылаах, крутой массыыналаах, куоракка таас дьиэлээх, инник курдук эһээ, элбэх буоллаҕа.

– Баай-дуол баара үчүгэй бөҕө буоллаҕа. Ол эрэн саамай үрдүк дьол диэҥҥэ киллэрбэппин.

– Тоҕо, эһээ? Мин бизнесмен буола охсор баҕа санаалаахпын.

– Киһини үтүө майгыта киэргэтэр, дьоҥҥо-сэргэҕэ сыһыана.

– Оо дьэ, эһээ, ол былыр буоллаҕа, билигин олох атын, дьон дьону аахайбат, ким да кимиэхэ да кыһаммат үйэтэ кэллэ. Бэл, уулуссаҕа ыалдьан охтон түстэххинэ да, аттыгынан ааһыахтара, итирбит диэхтэрэ. Киһи бэйэтэ-бэйэтигэр эрэ эрэнэн сылдьар үйэтэ.

– Хайа да кэмҥэ сиэр-майгы диэн өйдөбүл киһиэхэ син биир баар. Ама хайдах дьон барыта оннук тоҥуй буолуой. Олохтон, тулалыыр дьонтон тугу күүтэҕин да, оннугу ылаҕын эбит этэ. Мин билигин бу ырыҥалаан көрөбүн. Эдэрбэр үгүс күннэрбин халтайга бараабыт эбиппин. Сыаналаабакка, махтаммакка.

– Ол туохха махтаныахтааххыный, кимиэхэ?

– Олохпор, чугас дьоммор уонна, бастатан туран, бэйэбэр.

– Аата интэриэһинэйин, бэйэҥ бэйэҕэр туохха махтаныахха сөбүй?

– Харахпынан хайҕаан, сүрэхпинэн таптаан, таба таайан, талан ылбыт киһибинээн оҕо-уруу төрөтөн, сөптөөх суолу тутуһан, аһыы утаҕы амсайбакка, дьонум, дьиэ кэргэним туһугар үлэлээн, барыларын атахтарыгар туруортаан, билигин кырыа бытыкпын торуоскабынан үктээн олорон, ааспыт олохпуттан кэмсиммэппиттэн бэйэм бэйэбэр махтанабын.

– Дьикти эбит эһээ, толкуйдаттыҥ. Ол аата мин хас биирдии күммэр махтаныахтаах эбиппин. Онтон мин кэргэним, оҕом суох, оскуоланы саҥа бүтэрээри сылдьар киһибин, оччоҕо туохха махтаныахпын сөбүй?

– Доруобай сылдьаргар.

– Кырдьык даҕаны! Сөпкө да эттиҥ эһээ! Мин илиим-атаҕым баар, өйүм сытыы – бу барыта доруобуйам буоллаҕа! Махтал эһээ, сүбэҕэр! Ол аата бу орто дойдуга киһиэхэ саамай үрдүк дьоло – кини доруобуйата эбит! Доруобуйам баар буоллаҕына, тугу барытын ситиһиэм!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Замполит Александр:  «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Дьон | 12.07.2024 | 12:00
Замполит Александр: «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Бу сурук кэлбитин туһунан миэхэ Уус Алдан улууһун социальнай политика салаатын үлэһитэ, хаһыаппар сырдаппыт, анал байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан үлэлии сылдьар Наталья Охлопкова от ыйын 3 күнүгэр эрийэн, хаһыаккар таһаарыаҥ дуо диэбитин тута сөбүлэспитим. Онон, сурук хайдах баарынан тылбаастаан, ааҕааччыларбар тиэрдиэм, Саха сирэ дьоруойдарын билиэхтээх!   “Наталья, дорообо! Мин аатым Александр. Мин...
Истиҥник санаан
Дьон | 05.07.2024 | 20:38
Истиҥник санаан
(Учууталбар Раиса Реасовна Кулаковскаяҕа ананар)
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Дьон | 04.07.2024 | 16:00
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Быйылгы халаан Хатырык нэһилиэнньэлээх пуунун олох үөйбэтэх өттүттэн ылан, олохтоохтору ууга-уокка түһэрбитин ааһан, уйулҕаларыгар да охсуу ыллылар, күн бүгүн ол содулун туоратыыга күүскэ үлэлииллэр, кэлэн ааспыт иэдээни оһоруналлар.   Светлана Васильевна Дьяконова, Хатырык олохтооҕо, биэнсийэлээх, култуура эйгэтигэр 35 сыл үлэлээн, “Култуура туйгуна” бэлиэлээх үлэ бэтэрээнэ, бүгүн ааҕааччыларга халаан иэдээнин туһунан кэпсиир:...
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Сонуннар | 04.07.2024 | 14:00
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Туймаада ыһыаҕа ыһыллар Үс Хатыҥ сирэ-уота куорат кииниттэн төһө да ыраах турдар, норуот уустук айаны, араас мэһэйдэри аахсыбакка, бииргэ мустар үөрүүтүн билээри, алгыс баһын сыалаары, кэлэр сылга күүс эбинээри, быйыл номнуо үйэ чиэппэриттэн ордук саараабакка дьулуһар. Быйылгы ыһыах тэрээһинин туһунан норуот санаатын билсээри, ыйынньыктарынан сирдэтэн, түһүлгэлэринэн хаамтыбыт.   Бастатан туран, оптуобус....