10.11.2020 | 11:56

Тупсууна Куо судургу ырысыаптара

Тупсууна Куо судургу ырысыаптара
Ааптар: Киин Куорат

Анисия Шестакова Мэҥэ Хаҥалас Хорообутуттан төрүттээх, 25 саастаах эдэр ийэ. @_tupsuuna_kuo инстаграм страницатыгар судургу уонна түргэнник оҥоһуллар бүлүүдэлэри таһаарар блогер:

– 2017 сыллаахха ХИФУ Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттар тылларын уонна култуураларын үөрэтэр институтун бүтэрбитим, литературнай үлэһит идэлээхпин. Үөрэхпин бүтэрээт, ыал буолан баран, тута үөрэммит оскуолабар РЛИ-га тьюторынан үлэлии киирбитим. 6 ый курдук үлэлээн баран декреккэ барбытым уонна күн бүгүнүгэр диэри устунан иккис оҕолонон олоробун. Кэргэннээхпин, икки кырачаан оҕолордоохпут. Кэргэним Кэбээйи уола. Кыыспыт 2-лээх, уолбут 9 ыйдаах. Дьиэҕэ олорбутум быйыл 3-с сылыгар барда, ол иһин күннээҕи олохпун сэргэхситээри, бэйэм сайдаары, сөбүлүүр дьарыктаах буолаары инстаграмҥа ырысыаптардаах  страницабын үлэлэтэн саҕалаатым. Астыырбын оҕо эрдэхпиттэн наһаа сөбүлүүбүн. Кэргэним, дьонум астаабыт аспын хайҕаан тэптэрэн биэрэллэр. Атын ас астыыр, ырысыаптардаах страницалартан арыый уратым диэн устар видеоларым бүлүүдэ астааһынын хас биирдии хардыытын көрдөрөллөр, судургулар, түргэннэр.

Ас астааһыны устар эмиэ бэйэтэ туспа үлэ буолар эбит, аны ол кэннэ өссө монтажтааһына, тиэкиһин суруйуута баар.

Сыырдаах блины

Блиныга: 2 сымыыт, 0,5 л үүт, 0,5 ыст. уу, кыра туус, 2 ыст. бурдук. Начыыҥкатыгар: сыыр 300-350 г.

Хобордооххо блины ыһаарылыыбыт, эргитэн баран аҥаарыгар теркаламмыт сыыры таммалатабыт уонна ортотунан бүк тутабыт, кытыытын баттаан биэрэбит.

Барыанньалаах бөрүөк

2,5 ыст. бурдук, 200 г  ынах арыыта, 1 ыст. саахар, 2 уст. сымыыт, 1 ч.нь. ванильнай саахар, 1 ч.нь. разрыхлитель, 200-250 г  хойуу барыанньа.

Арыыбытын уулларабыт, сойута түһэбит. Саахары, сымыыты, ванильнай саахары арыыны кытта холбоон үчүгэйдик булкуйабыт. Кыра-кыралаан эрдэттэн разрыхлитель  эбиллибит бурдугун сиидэлээн кутабыт, тиэстэ мэһийэбит.

Тиэстэ улахан аҥаарын духуопка илииһигэр тэнитэбит. Барыанньаны тарҕата сыбыыбыт.

Хаалбыт тиэстэбит кыра аҥаарыгар бурдук эбэн кытаатыннаран биэрэбит. Бөрүөкпүт үрдүгэр теркалаан кэбиһэбит.

180 кыраадыска 25-30 мүнүүтэ буһарабыт.

.

Тэнитиллибэт медовик

Тиэстэтигэр: 300 г бурдук,  150 г ынах арыыта, 100 г мүөт, 100 г саахар, 2 сымыыт, 1 ч.нь. суода, туус. Кириэмигэр: 400-500 г 25-35%-наах сүөгэй, 130 г сахарнай пудра. Ынах арыытын уулларабыт. Саахар кутан булкуйабыт. Мүөт эбэбит уонна кыра уокка сылытабыт.

Оргуйан барда да суоданы эбэбит уонна дэлби булкуйан биэрэбит. Суоданы эптибит да күүгэннирэн барыаҕа. Биир мүнүүтэ сылыта түһэн баран уоттан ылабыт.

Атын иһиккэ кутан булкуйа туран сойутабыт. Сойо түспүтүн кэннэ 2 сымыыты эбэбит. Эмиэ мэһийэбит. Туус эбэбит.

Хаста да төхтүрүйэн бурдук сиидэлээн кутабыт. Тиэстэбит убаҕас соҕус буолар.

Тиэстэбитин аҥаардаан баран духуопка илииһигэр пергамеҥҥа тэнитэн 180 кыраадыска 7-8 мүнүүтэ буһарабыт. Буһан тахсыбытын кэннэ 4 тэҥ чааска араарабыт.

Тиэстэбит аҥаарын эмиэ итинник буһарабыт, 4 чааска араарабыт.

Кытыытын тэҥнээн биэрэбит. Тобоҕун сойутан, салапаан пакекка кутан баран бороһуок гына ньыһыйабыт.

Сүөгэйи сахарнай пудраны кытта ытыйан күөрчэх оҥоробут. Торпут дьапталҕаларын сыбыы-сыбыы сааһылаан уурабыт. Ньыһыллыбыт бороһуокпутунан бүрүйэбит. Түргэн медовик бэлэм буолла!

Хобордооххо буспут пицца

Тиэстэтигэр: 1 сымыыт, 2 ост.нь. сүөгэй, 2 ост.нь. майонез, 5 ыст. бурдук, 0,5 с.нь. туус.

Начыыҥкатыгар: 3 ост. нь. кетчуп, 150 г халбаһы, 150 г сыыр, 1 уст. помидор, күөх тума.

Сымыыты, сүөгэйи, майонеһы, тууһу холбуу мэһийэбит. Бурдугу сиидэлээн эбэбит. Хойуу сүөгэй курдук тиэстэни бэлэмниибит.

Хобордоохпутун сылытан баран тиэстэбитин кутабыт, тэҥниибит. Кетчубунан сыбаан баран халбаһы, сыыр уурабыт. Сыыры уонна күөх туманы таммалатабыт. Хаппахтаан сыыр ууллуор диэри 10-15 мүнүүтэ буһарабыт.

Бэйэ мороженайа

450 мл 33%-наах сүөгэй, 150 г сгущенка, 18-20 уст. бэчиэнньэ. Тымныы сүөгэйи миксеринэн ытыйабыт. Ким хайдах сөбүлүүрүнэн сгущенка эбэн минньитэбит.

Формабытыгар пищевой пленканы тэлгээн баран бэчиэнньэни сааһылыыбыт. Ытыйбыт сүөгэйбитин кутабыт, үрдүгэр эмиэ бэчиэнньэ уурабыт.

5-6 чаас морозильникка туруорабыт. Таһааран өлүүлэргэ арааран бысталыыбыт.

Быартан рулет

Блинытыгар: 500 г быар, 1 ыст. үүт, 1/2 ыст. бурдук, 1/2 ч.нь туус.

Начыыҥкатыгар: 3 уст. моркуоп, 2 уст эриэппэ луук, 2-3 ост.нь. майонез, ыһаарылыырга кыра мас арыыта.

Эриллибит быарга сымыыт, үүт, туус, бурдук эбэн убаҕас тиэстэ мэһийэбит. Арыылаах хобордооҕу сылытан блины буһарабыт. Начыыҥкабытын бэлэмниибит: луугу кыра гына кырбыыбыт, моркуобу теркалыыбыт. Ыһаарылыыбыт, онтон майонезтыыбыт.

Блиныбытын начыыҥканынан сыбыы-сыбыы рулет эрийэбит. 1-2 чаас холодильникка туруорабыт. Остуолга ууруох иннинэ бысталыыбыт.

Хаппыысталаах бөрүөк

Тиэстэтигэр: 3 уст. сымыыт, 500 мл кефир, 320-350 г бурдук, 50 г ынах арыыта,  1 ч.нь саахар, суода, туус.

Начыыҥкатыгар: 500 г хаппыыста, 1 уст. эриэппэ луук, 1 уст. моркуоп, 2 уст. буспут сымыыт, күөх тума. Начыыҥкабыт састаабын барытын кыра гына кырбыыбыт. Бастаан луугу ыһаарылыыбыт, онно моркуобу эбэбит, хаппыыстаны кутан ыһаарылыыбыт. Буһан бүтэригэр күөх тума уонна сымыыт эбэн булкуйабыт.

Бурдугу суоданы кытта холбуубут. Саахар, туус кутабыт. Кефиргэ арыыны уулларан кутабыт уонна бурдукпутун сиидэлээн эбэбит.

Формабытын арыынан сыбаан баран тиэстэбит аҥаарын кутабыт. Онтон начыынкабытын уурабыт. Үрдүгэр тиэстэбит аҥаарын кутан кэбиһэбит.

170 кыраадыска 1 чаас кэриҥэ буһар. Духуопкаттан тахсыбытын кэннэ ынах арыытынан сыбыыбыт.

Кэмбиэрдэр

Тиэстэтигэр: 1 ыс. үүт, 1/2 ыст. кефир, 3 сымыыт, 1/2 ыст. ынах арыыта, ¼ ыст. мас арыыта,  2 ост. нь. саахар, 1 ост. нь. доруоһа, 1 ч.нь. туус, бурдук (төһөнү ыларынан) Кэмбиэрдэри сыбыырга: 4 ост.нь. ынах арыыта уонна 1 сымыыт.

Начыыҥкатыгар: халбаһы, сыыр, помидор, оҕурсу, салаат сэбирдэҕэ.

Сылаас үүккэ кефири, саахары, доруоһаны кутан тилиннэрэ түһэбит.

Арыыны, сымыыты, тууһу бэлэмнээн баран доруоһалаах үүппүтүн кутабыт. Сымнаҕас тиэстэ мэһийэн 1,5-2 чаас үлүннэрэ уурабыт. Мэһийэн биэрэн баран өссө 30 мүнүүтэ сылаас сиргэ туруора түһэбит.

Тиэстэбитин шариктарга араарабыт. Лэппиэскэлэргэ тэнитэн баран арыынан сыбаан кэмбиэрдэри бүк түтабыт. Сымыытынан сыбаан баран, кунжут таммалатабыт. 5 мүнүүтэ туруора түһэн баран, 180 кыраадыска 30 мүнүүтэ буһарабыт.

Буһан тахсан сойбутун кэннэ начыыҥкабытын угабыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.