12.03.2021 | 12:26

Сүүрүүлэргэ, ыстаҥаҕа…

Сүүрүүлэргэ, ыстаҥаҕа…
Ааптар: Киин Куорат

Дьаҥ мэһэйдээн, “спорт королеватыгар” күрэхтэһии ыытыллыбатаҕа сылтан орто. Уһун тохтобул кэннэ ким хайдах турукка сылдьарын тургутуу “Өрөгөй” дыбарыаһыгар буолла. 

Манна кыһыҥҥы өрөспүүбүлүкэ чемпионатыгар 23 хамаандаттан 94 спортсмен 12 дьиссипилиинэҕэ көрөөччүтэ суох күрэхтэстилэр. Ол үрдүнэн тыҥааһыннаах киирсиилэр буоллулар.

60 миэтэрэҕэ быһыйдар сырсыыларыгар барыллааһын сүүрүү түмүгүнэн аҕыстыы буолан финалга таҕыстылар. Онуоха  Ленскэйтэн Ольга Белова, Дьокуускайтан Светлана Румянцева биэтэк быатын тэбис-тэҥҥэ таарыйдылар. Бириэмэлэрэ – 8,27. Онон иккиэн пьедестал оройугар кэккэлэһэ туран кыһыл көмүс мэтээли кэтэри ситистилэр. Светлана хамаандатыттан боруонсаҕа Анастасия Храмова тигистэ. Үһүөн куораттарыгар маҥнайгы нүөмэрдээх спорт оскуолаларын чиэһин көмүскээтилэр.

Абыйтан төрүттээх Чурапчы күтүөтэ, Кытаанах орто оскуолатын физкультураҕа учуутала Петр Бабиченко 7,21 сөк. инники таҕыста. Бу кылгас дистанцияҕа өрөспүүбүлүкэ урукку чемпионнарын Айаал Иванову (Бүлүү)  уонна Валентин Иванову (Ленскэй) кэннигэр хаалларда. Өссө ырааҕы ойууга 6 м 81 см түһэн эбии үрүҥ көмүс мэтээли кэттэ.

Кини – ыстаҥаҕа СӨ спордун маастара. Ыарыы туруоҕуттан олорор бөһүөлэгиттэн ханна да барбакка, Чурапчытааҕы физкультурнай институт тренерэ Иннокентий Посельскай  сорудаҕынан сүнньүнэн штанганан, ордук саҥа дьыл кэннэ күүскэ дьарыктаммыт. Уруккуттан ордук ситиһиилэммититтэн, дьарыга сөпкө баран иһэрин бэлиэтиир.

Орто уһуннаах сүүрүүлэргэ Үөһээ Бүлүүттэн төрүттээх Михаил Руфов, сэрэйиллибитин курдук, 400 уонна 800 м дистанцияларга кими да тутуһуннарбата. Кини оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар Иван Иванович Чирковка эрчиллибитэ. Сахалыы атах оонньууларыгар маастар. Олимпийскай чемпионка Мария Пинигина сүбэтинэн сүүрүүгэ көһөн, чэпчэки атлетика РФ спордун маастарыгар кандидат нуорматын толорбута, Саха сирин  норуоттарын спортивнай оонньууларын чемпиона буолбута. ЧГФКуоС институтун үһүс кууруһун устудьуона Михаил Руфов ааспыт сайын Арассыыйа сүүмэрдэммит хамаандатын түмсүүтүгэр эрчиллэ сырыттаҕына, дьаҥынан тарҕаспыттар. Уһук Илин күрэхтэһиитин оһоллонон көтүппүт. Ол кэннэ эрчиллиитин Дмитрий Васильевич Колесов сорудаҕынан алтынньыттан саҕалаабыт.  Аны сайыҥҥы Арассыыйа Кубогар диэри формаҕа киириитин ситэрэргэ дьулуһаллар.   Сотору устудьуоннар Арассыыйатааҕы күрэхтэһиилэригэр Ярославль куоракка барарга бэлэмнэнэр. Бу күрэхтэһиигэ харыстанан, оччо ыгыллыбакка сүүрэргэ оҥостубуттар. Ол үрдүнэн кыайыыга ордук  суоттанар 400 м дистанциятыгар 50,23 сөкүүндэнэн кэлэн, оччо куһаҕана суох бэлэмнээх сылдьарын көрдөрдө.

Бу күрэхтэһиигэ кыттыбыттартан соҕотох РФ  спордун маастара үрдүк ааттаах, СӨ норуоттарын спорка оонньууларын чемпиона Ленскэйтэн Максим Овчаренко 1500 м холкутук бастаата.

Урукку дзюдоист. Ханнык да көрүҥҥэ араас эрчиллиитэ суох эбиллибэккин. Кинини сүүрэрин көрөн, чэпчэки атлетика тренерэ Анатолий Семенович Юдин бэйэтин бөлөҕөр холонорго ыҥырбыт. Онтон ыла сүүрүүгэ сылдьар.  Иккис тренеринэн Омскайга устудьуоннуур сылларыттан   Андрей Андреевич Шмелев буолбут. Маастар нуорматын Уһук Илин чемпионатыгар Иркутскайга толорбут. Сүүрүүгэ итинник улахан ситиһиигэ киниэхэ туох көмөлөһөрүй? Маастар хоруйа: күүстээх эрчиллиигэ эбии чөл олоҕу кытаанахтык тутуһара,  элбэхтик уу иһэрэ,  оҕуруот, сад астарын сиирэ. 

Үстэ төхтүрүйэн ойууга Кэбээйиттэн атах оонньуутун маастара Яков Дмитриев 14 м 43 см түһэн инники таҕыста. Мэҥэ ыстаҥаһыттара  Игорь Скрябин уонна Сергей Захаров тэбис-тэҥ көрдөрүүлэннилэр – 14 м 29 см. Өрөспүүбүлүкэ элбэх төгүллээх чемпиона, кинилэр биир дойдулаахтара Александр Григорьев лоп-бааччы икки миэтэрэҕэ турар планканы үрдүнэн ойдо. Кини саҕа  “көтөр” киһи көстүбэтэ.

Уһуну ойууга 7 миэтэрэттэн ыраах түһээччини өрөспүүбүлүкэбитигэр дэҥҥэ көрбүппүт. Бастаан 70-с  сылларга Уус Алдан  Дыгдаалыттан  Владимир Готовцев бастаан ол чэрчини ааспыта. Эдэр сааһыгар былдьаммыт спортсмен ити рекорда балайда турбута. Дьааҥыттан дэгиттэр кыанар Иван Горохов уонна Бүлүүттэн аатырбыт  Василий Николаев эмиэ “сэттэни” ааһа түһэ сылдьыбыттара. Бүгүҥҥү күҥҥэ “Дыгын оонньууларын” түөрт төгүллээх чемпиона Егор Филиппов рекорда (7 м 30 см) эдэрдэри умсугута эрчиллиилэргэ, күрэхтэһиилэргэ көөчүктүү ыҥырар.

Майатааҕы спорт оскуола тренерэ Игорь Скрябин финалга түһүүлэригэр “сэттэни” иккитэ ааһа “көттө”. Уонна  7 м 02 см дьоһун түмүгүнэн маастарга кандидат нуорматын толордо.

Мантан ким  сөпкө, ким сыыһа эрчиллибитин билэн, Бэрдьигэстээххэ ыытыллыахтаах “Манчаары оонньууларыгар” бэлэмнэниигэ сорохтор уларытыылары киллэриилэрэ көрдөрүүлэрин тупсарыа. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Баһылык итирдэр утахтары атыылыыр быраабылаларга сыһыаннаах этии киллэрдэ
Сонуннар | 15.07.2021 | 13:00
Баһылык итирдэр утахтары атыылыыр быраабылаларга сыһыаннаах этии киллэрдэ
Куорат баһылыга Евгений Григорьев уопсастыбаннай аһыыр сирдэри кэҥэтэр уонна арыгы атыылыыр сирдэри социальнай эбийиэктэртэн тэйитэр туһунан этии киллэрдэ. Ол туһунан кини «Сахамедиа» медиа-кииҥҥэ ыытыллыбыт «Дополнительные ограничения времени, условий и мест розничной продажи алкоголя в Якутии» дискуссияҕа эттэ.  Баһылык ВОЗ дааннайдарынан арыгыттан сылтаан өлүү Арассыыйа 100 тыһыынча олохтооҕор ылан көрдөххө эр...
Дойдууна: «Сулус — халлааҥҥа, киһи — сиргэ»
Дьон | 17.07.2021 | 13:00
Дойдууна: «Сулус — халлааҥҥа, киһи — сиргэ»
Кинини  айылҕаттан ураты экстрасенс, сүппүт дьону булааччы быһыытынан сахалар эрэ буолбакка, өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр олорооччулар эмиэ билэллэр. Бүгүҥҥү кэпсиир дьоруойум “Саха сирин экстрасенстара – 2015” күрэххэ “Лучший экстрасенс Якутии” ааты сүкпүт ДОЙДУУНА. Дойдууна элбэх оҕолоох ыалга төрөөбүтэ, кинилэр бииргэ төрөөбүт тохсуолар. Хаҥалас улууһа киинэ түспүт, сиргэ үктэммит дойдута буолар. Ийэтэ...
Больничнай 100 бырыһыан төлөнөр буолла
Тускар туһан | 18.07.2021 | 11:30
Больничнай 100 бырыһыан төлөнөр буолла
8 саастарын туола илик оҕолор ыарыйдахтарына бэриллэр бүлүтүөн  төлөнүүтэ дьэ уларыйда.  Балаҕан ыйын 1 күнүттэн 8-тарыттан кыра саастаах оҕо ыарыйдаҕына, төрөппүтүгэр “больничнай илиис” төлөбүрэ хамнас 100%-гар тэҥнэһиэҕэ. Билигин бу төлөбүр үлэ ыстааһыттан эрэ тутулуктаах. Эдэр төрөппүттэр ыстаастара кыра буоллаҕына, «больничнай илиис» төлөбүрэ хамнастарынааҕар төһө эмэ кыра буолар.  “Больничнай” төлөбүрүн үрдээһинэ...
Аан дойду 2021 — чемпионката
Спорт | 22.07.2021 | 18:28
Аан дойду 2021 — чемпионката
Бу күннэргэ улаханнык үөрдүбүт Матрена Ноговицынаны кытта 100 харахтаах дуобакка аан дойду чемпионката буолбутунан төлөпүөнүнэн  эҕэрдэлээн интервью ыллым. Матрёна Ноговицына – 1991 с. сэтинньи 6 күнүгэр Чурапчы улууһугар Мугудайга төрөөбүтэ.  64-100 харахтаах дуобаттарга  араас саастаахтарга  аар-саарга кыайыыларын аахпакка, аҥаардас 100 харахтаах дуобакка дьахталларга эрэ ситиһиилэрэ маннык: 2004 сылтан  Арассыыйа дьахталларга...