19.01.2024 | 11:00

Үрдүк сололоох

Үрдүк сололоох
Ааптар: Сэмэн Батаакап, Ньурба улууһун Бочуоттаах гражданина, 2024 сыл, тохсунньу ый.
Бөлөххө киир

“Үрдүк сололоох” диэн дьон-сэргэ билиниитин, ытыктабылын көрдөрөр өйдөбүл.

Бу кэпсэнэр түгэҥҥэ “үрдүк сололоох” диэн олоххо буолар мөккүөрдэри тойоннуур, сыыһа-халты хайдаҕын, төһөтүн-хаччатын ырыҥалыыр дьүүллээччи (дьүүлдьүт) буолар. Тус олохпор “үрдүк сололоох дьүүлдьүт” кырдьыктаах, таба быһаарыытын элбэхтик билбитим, онон салайтаран тус алҕастарбын көннөрүммүт түгэннэрдээхпин. Бу туһунан кэпсиэхпин, санаабын үллэстиэхпин баҕарабын.

Мин биир тэрилтэ орто таһымнаах үлэһитэбин. Үлэбэр сэмэлэнэр да, хайҕанар да этим. “Арай биирдэ”,– диибин. Тэрилтэм муҥур тойонунуун, дириэктэрбиниин кыраттан мөккүһэн турдубут. “Саха ньоҕой, оҕото өссө ньоҕой” диэн өс хоһоонун оҥкулун тутуһаммыт, мөккүөрбүт кыра кыыһырсыыга тиийиэх чинчилэннэ. “Кыра-хара салайааччы тылын истибэт буоллаххына, иһитиннэрэр таһымнаах тойоннору булуом!”– диэн киһим суоһурҕанна. Дьэ, үҥсэлээн көр, мин даҕаны “үрдүк сололоох дьүүлдьүтү” булуом!»– диэн хардары анньыстым. Улахан дьоннуун билсэр буолан, олус көҥүллүк саҥарар-иҥэрэр, туттар-хаптар эбит диэн санааҕа кэлбитин сэрэйдим, ол иһин дьиҥнээх “үрдүк сололоох” ким буоларын чуолкайдыырга быһаарынным. “Үрдүк сололоох дьүүлдьүтүм” миэхэ кэргэним (ойоҕум) буолар, киниттэн атын үҥсэргиир тойонум-хотунум суох!”– диэн дьэбирдик, чиҥник эттим. Салайааччым соһуйда, бэркиһээтэ да быһыылаах, “мах бэрдэрэн” олорбохтоот, чэпчээбиттии күлэн кэчигирэттэ. Үөскээбит тыҥааһын өһүлүннэ, үөрүү сылаас ибир салгына кууста. Олоххо “үрдүк сололоох” диэн ытык ааты ыал ийэтэ сүгэр эбит диэн биир санааҕа кэллибит, илии тутустубут, өйдөстүбүт. Уонна бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыахпытыгар диэри кыра да мөккүөргэ, өйдөспөт буолууга тиийбэтэхпит. Били “үрдүк сололоох” диэн тылы хардарыта санатыһан, хаадьылаһар этибит. Бииргэ үлэлиир дьоммут өйдөөбөтөхтүү, мунаарбыттыы тутуннахтарына, харахпытынан имнэнсэн ыларбыт, испитигэр үөрэрбит.

Өбүгэлэрбититтэн кэлбит кэс тылларынан кылгас ыстатыйабар туймуу баайабын, түмүктүүбүн:

– Ыал ийэтэ дьиэ кэргэн харысхала, Айыыһыта буолар. Ол иһин оҕо: “Ийэбэр этиэм”,– диэн көмүскэнэр.

– Ийэтин сүтэрбит оҕону – төгүрүк тулаайах, аҕатын сүтэрбит оҕону тулаайах аҥаардаах дэнэр.

– “Ыал ийэтинэн” диэн мындыр, муударай толкуй тобула, санаа саргыта олус таба, сөптөөх быһаарыы.

    Ол иһин эр киһиэхэ, ыал аҕатыгар “үрдүк сололоох киһинэн” ойоҕо (кэргэнэ) буолар диэн ис куппунан (дууһабынан) ылынабын, билинэбин.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Истиҥник санаан
Дьон | 05.07.2024 | 20:38
Истиҥник санаан
(Учууталбар Раиса Реасовна Кулаковскаяҕа ананар)
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Дьон | 04.07.2024 | 16:00
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Быйылгы халаан Хатырык нэһилиэнньэлээх пуунун олох үөйбэтэх өттүттэн ылан, олохтоохтору ууга-уокка түһэрбитин ааһан, уйулҕаларыгар да охсуу ыллылар, күн бүгүн ол содулун туоратыыга күүскэ үлэлииллэр, кэлэн ааспыт иэдээни оһоруналлар.   Светлана Васильевна Дьяконова, Хатырык олохтооҕо, биэнсийэлээх, култуура эйгэтигэр 35 сыл үлэлээн, “Култуура туйгуна” бэлиэлээх үлэ бэтэрээнэ, бүгүн ааҕааччыларга халаан иэдээнин туһунан кэпсиир:...
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Сонуннар | 04.07.2024 | 14:00
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Туймаада ыһыаҕа ыһыллар Үс Хатыҥ сирэ-уота куорат кииниттэн төһө да ыраах турдар, норуот уустук айаны, араас мэһэйдэри аахсыбакка, бииргэ мустар үөрүүтүн билээри, алгыс баһын сыалаары, кэлэр сылга күүс эбинээри, быйыл номнуо үйэ чиэппэриттэн ордук саараабакка дьулуһар. Быйылгы ыһыах тэрээһинин туһунан норуот санаатын билсээри, ыйынньыктарынан сирдэтэн, түһүлгэлэринэн хаамтыбыт.   Бастатан туран, оптуобус....
НВК Саха бырагыраамата от ыйын 1-7 күннэригэр
Сонуннар | 30.06.2024 | 10:00
НВК Саха бырагыраамата от ыйын 1-7 күннэригэр
Понедельник, 1 июля  6:00 Сана кун 6+ 7:00 Международные дневники МСИ "Дети Азии" 6+ 7:05 Сана кун 6+ 8:00 Утро Якутии 6+ 9:00 "Якутия" информационная программа 12+ 9:15 Сана кун 6+ 10:00 Дневник Игр "Дети Азии" 6+ 10:15 Саха сатаабата суох 6+ 10:45 О5о саас ыллыыр 6+ 11:00 VIII  Игры...