22.04.2020 | 15:54

Ойууру уоттан харыстааҥ!

Ойууру уоттан харыстааҥ!
Ааптар: Киин Куорат

Сыл аайы, муус устарга, халлаан биллэ сылыйда да, биһиги олохтоохторбут айылҕа туонатыгар сынньана тахсаллар. Саха сиринээҕи айылҕа харыстабылын прокуратурата, нэһилиэнньэ ойуурга тахсарыгар быраабылалары тутуһуохтааҕын санатар.

Ол курдук, РФ Бырабыыталыстыбатынан 24.12.2012 с. ылыллыбыт Баһаары утары эрэһиим 218 пууннаах 390 №-дээх быраабыла ирдииринэн, тыа хаһаайыстыбатыгар аналлаах сирдэргэ оту өртөөһүн, кутаа уоту оттуу бобуулаах. Быраабыла олоххо киириэҕиттэн, Саха сиригэр өртөөһүнтэн уонна кутаа оттууттан барбыт ойуур баһаара аҕыйаата (2017 с. – 15 ойуур баһаара, 2019 с. – 13 баһаар турбута).

Ыксаллаах быһыы-майгы министиэристибэтин 26.01.2016 с. 26 №-дээх бирикээһинэн, тыа хаһаайыстыбатын сирдэригэр кутаа уот оттуу анал бэлэмнэммит сирдэргэ эрэ көҥүллэнэр:

- уот оттуллар сирэ дьаама, котлован курдук аччаабыта 0,3 м. дириҥнээх уонна 1 м. диаметрдаах гына сиргэ иһирдьэ хаһыллыбыт буолуохтаах. Дьаамаҕа тимир эбэтэр атын уокка умайбат матырыйаалтан иһит (буочука, баах, мангал) туруоруллуохтаах. Уот  кыыма 1 куб. м. сиргэ түстэ да умуллар усулуобуйата тэриллиэхтээх.

- аһаҕас уот оттуллар сирэ араас тутууттан (дьиэттэн, сарайтан од.а.) 50 м., ойууртан 100 м., титирик мастартан 30 м. ыраах буолуохтаах,

- аһаҕас уот туттуллар сир тулата 10 м. хаппыт оттон-мастан ыраастанахтаах. 0,4 м. минерализованнай балаһа оҥоһуллуохтаах.

- уоту оттооччу уот барар түгэнигэр түргэнник саба тутар, баһаарынайдары ыҥырар сибээстэһэр тэриллээх буолуохтаах.

Аһаҕас уоту оттуу бобуллар:

  • Липпэ сирдэргэ (торф);
  • Күн-дьыл туругун сабаҕалааһфын тыал түһэрин сэрэттэҕинэ;
  • Үүнэн турар мас анныгар;
  • Уокка сиэммит иһит иһигэр;
  • Тыал 5 м/с түргэн буоллаҕына анал иһитэ суох кутаа оттуллубат;
  • Тыал 10 м/с түргэн буоллаҕына;

Баһаартан сэрэхтээх буолуу быраабылаларын кэспит киһи административнай эппиэтинэскэ тардыллар, ыстыраап  гражданнартан 4 тыһ. солк., дуоһунастаах сирэйтэн – 15 тыһ.солк., юридическэй сирэйтэн – 200 тыһ. солк.

Быраабыланы кэһэн туран уотунан туттуу түмүгэр, баайга-дуолга эбэтэр киһиэхэ чэпчэки уонна орто таһымнаах хоромньу оҥоһуллубут буоллаҕына – 400 тыһ. солк. административнай ыстыраап ууруллар.

Маннык быһыыланыыттан киһи эмсэҕэлээһинэ таҕыстаҕына, юридическэй сирэйтэн – 600 тыһ. солк. саҕалаан 1 мөл. солк.  тиийэ ыстыраап ууруллар. 90 хонук иһигэр төлөнүөхтээх. Физическэй сирэй ыстыраап таһынан 3 сылга диэри хаайыыга уураахтанан холуобунай эппиэтинэскэ тардыллыан сөп.

Маны таһынан, хаар ууллуоҕуттан ардахтаах кэм кэлиэр, эбэтэр кыстык хаар түһүөр дылы бобуулаах:

  1. Саҥа үөскээн эрэр ойуурдарга, мас кэрдиллибит дэлээнэтигэр, куурбут оттоох сиргэ, мас анныгар уот оттор.
  2.  Умайбыт испиискэ тымтыгын, табаҕы сиргэ быраҕар.
  3. Өстүөкүлэни  быраҕар. Тоҕо диэтэххэ, өстүөкүлэ күн сардаҥатын күүһүрдэн баһаар уота туруон сөп.
  4. Сааскы бултка умайар саа быыһын туттуу.
  5. Бензин, оҕунуох иҥмит матырыйаалларын сиргэ хаалларыы.
  6. Үлэлии турар мотуору саппыраапкалааһын, техника уонна уматык аттыгар табахтааһын.

Сири туһанааччылар уонна бас билээччилэр ойуурдарын, сирдэрин таһынааҕы тыаны хаппыт оттон-мастан ыраастыыр үлэни ыытыахтаахтар. Эбэтэр 05. м. кэтиттээх ойууру баһаартан харыстыыр хаһыылары оҥоруотаахтар. 

Мас кэрдээччилэр мутугу уматаллара баһаартан сэрэхтээх буолуу кэмин кэнниттэн биирдэ көҥүллэнэр. Мутугу хомуйан умаппыт сирдэрин кумаҕынан, буорунан көмүөхтээхтэр.

Ойуур баһаарын төрүөтэ буолбут киһи, өскөтүн 50 тыһ. солк. элбэх хоромньуну оҥорбут буоллаҕына, 500 тыһ. солк. ыстыраабы таһынан 10 сылга диэри хаайыыга уурахтаныан сөп.

Баһаары ыыппыт дьоҥҥо хоромньу таһынан, баһаарынайдар үлэлэрин, ойууру чөлүгэр түһэрии ороскуота барыта эбиллэр.

Ойуур баһаарын бэлиэтии көрдөххүтүнэ, маннык нүөмэрдэргэ  эрийэн биллэриҥ:

ЫБМС:  01 эбэтэр 112

ФБУ «Авиалесоохрана»: 8-800-100-94-00

Саха сиринээҕи диспетчердэр сулууспалара: 44-74-76

Бэйэҕит улуускут лесничествотыгар.

Туһааннаах уорганнар кэмигэр үлэлээбэтэхтэринэ Айылҕа харыстабылын прокуратуратыгар биллэриҥ: Дьокуускай к.,. Каландаришвили уул., 5, сайт: http://proksakha.ru, дьуһуурунай прокурор 8 (4112) 44-58-98.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Спорт | 14.01.2022 | 20:42
«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Ханна да тиийдэххэ, физкультуранан уонна спордунан утумнаахтык дьарыктанааччылар бааллар.  Хамсык ыарыы өрө турбут кэмигэр дьарыктанааччылар ахсааннара эбиллэ турара үөрдэр. Онлайн ситимин нөҥүө көхтөөхтүк дьарыктыыллар. Балтараа сыллааҕыта тэриллибит “Финанс” РИК гендириэктэрэ Дмитрий Захаров салайааччылаах “Sakhalifting”-турникка тардыныы бассаап-бөлөх ааспыт сылы дьоһуннук түмүктээтэ. Кэккэлэрэ да хаҥаан иһэр, көрдөрүүлэр да тупсаллар. 13 саастаах оҕотуттан...
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Сонуннар | 11.01.2022 | 12:00
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Тохсунньу 8 күнүгэр «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция үөрүүлээхтик арылынна. Манна 34 оройуонтан 1 700 тахса үөрэнээччи бэйэлэрин научнай-чинчийэр  үлэлэрин түмүгүн билиһиннэрэллэр.  «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция куораттааҕы түһүмэҕэр 2021 сыл сэтинньи 10 күнүттэн ахсынньы 16 күнүгэр диэри дистанционнай форматынан...
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Сонуннар | 11.01.2022 | 16:00
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Олохтоох дьаһалта «Быдан Эргиир» ХЭТ киин куоракка колумбарийдаах крематорий тутарыгар көҥүлү биэрдэ. Ити туһунан куорат баһылыгын нэдиэлэтээҕи планеркатыгар этиллиннэ диэн иһитиннэрдэ  Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата.  Куораты тутууга уонна тырааныспар инфраструктуратыгар Департамент информациятынан, 2021 сыл кулун тутар ыйыгар «Национальная мемориальная компания» ХЭТ диэн Арассыыйа территориятыгар кремациялыыр комплекстары тутуу операторыттан коммерческай этии киирбит....
Люба Готовцева:  «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Дьон | 14.01.2022 | 20:54
Люба Готовцева: «Киһи биир сиргэ тэпсэҥнии туруо суохтаах»
Киһи олорорун тухары төһөлөөх элбэх киһини кытта билсэрэ, алтыһан ааһара буолуой?! Оттон суруналыыс буоллаххына, өссө элбэх киһини кытта көрсөҕүн, кэпсэтэҕин. Олоххор алтыспыт дьоҥҥун аны туран барыларын кытта сибээс туппаккын, ол эрэн искэр киллэрэн, олус үчүгэйдик саныы сылдьаҕын. Мин Любалыын, таптаан ааттыырбынан Любушкалыын, 2000 сыллар саҥаларыгар билсибитим. Онтон ыла хайдах эрэ...