12.07.2020 | 16:28

Мукучулар Амма өрүс көмүскэлигэр

Мукучулар Амма өрүс көмүскэлигэр
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

21-с үйэ сытыы кыһалҕата – Ийэ айылҕаны харыстааһын. Икки атахтаах дьалаҕайыттан тахсар бөх-сыыс, кир-хах, промышленнаска туттуллар дьаат тобоҕо сири-уоту, үрэхтэр, өрүстэр ууларын сүһүрдэн буортулуурун көрө-истэ сылдьабыт.

Биллэрин курдук, тулалыыр эйгэбит, төрөөбүт дойдубут чөл туруктаах буолара киһи тус бэйэтиттэн, ийэ айылҕаҕа сыһыаныттан улахан тутулуктаах. Айылҕа киртийдэҕинэ, тыынар тыыннаах, от-мас кэхтэр. Киһи аймах чээлэй күөх ойуурдаах, хойуу оттоох хочолордоох буолан, ыраас салгынынан сайа тыынар эбээт! Онон халыҥ тайҕабыт, баай хара тыабыт үүнэн силигилээн турар чиргэл маһын кэрдэри олохтоох дьон утарсыах кэриҥнээхпит. Сахалар, айылҕабытын көмүскүүр иһин биир сомоҕо буолар кэммит тосхойдо.  “Амманы көмүскүүбүт!” уопсастыбаннай бөлөх уонна Амма улууһун экологическай сэбиэтин чилиэннэрин көҕүлээһининэн ыытыллар «Помогите спасти Амгу!» диэн айылҕа харыстабылын аахсыйатыгар Кэбээйи улууһун Мукучу нэһилиэгиттэн кыттыыны ыллыбыт. Ол курдук:

  - Мукучу модельнай библиотекатын (сэб. И.Н. Им) “Ааҕар Мукучу” түмсүүтүн чилиэннэрэ “Кэрэ Амманы харыстыаҕыҥ!” диэн ис хоһоонноох өрөспүүбүлүкэтээҕи аахсыйаҕа кыттыыны ыларга нэһилиэккэ бастакынан холууптары оҥорон өйөөтүлэр. - И.Г. Левин аатынан Танара агро хайысхалаах орто оскуолатын 4-с кылааһын бүтэрбит үөрэнээччилэр (сал. СӨ үөрэҕириитин туйгуна, үлэ бэтэрээнэ А.И. Винокурова) Амма айылҕатын харыстыыр аахсыйаҕа кыттыыны ыланнар, оскуола оҕолорун көҕүлээтилэр. - Танара орто оскуолатын 4-с кылааһы бүтэрбит оҕолор бастыҥ холобурдарын батыһан, 3-с кылаас 18 үөрэнээччитэ (сал. И.И. Иванова) аахсыйаҕа көхтөөхтүк кытынна.

  • Төрөппүттэр оҕолорун өйүүллэрэ хайҕаллаах. Амма көмүскэлигэр Федоровтар дьиэ кэргэн ийэлэрэ Дария Николаевна, аҕалара Дмитрий Михайлович уолаттарын Сахамины (Танара орто оскуолата, 3 кылаас), Диманы (6 кылаас) кытта биир бастакынан холууптары оҥорон ыыппыттара.
  • “Амманы көмүскүүбүт!” аахсыйа көхтөөх кыттааччыларынан Григорьевтар дьиэ кэргэн буоллулар. Ол курдук СӨ үөрэҕириитин туйгуна, РФ уопсай орто үɵрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, “Педагогическая династия учителей Егоровых РС(Я)” бэлиэ хаһаайката, “Үөрэнээччилэр билиниилэрин ылбыт учуутал”,  Арассыыйа таһымнаах үлэ бэтэрээнэ, билигин сынньалаҥҥа олорор 70 саастаах эбээ Л.Н. Григорьева сиэннэрэ, ХИФУ устудьуоннара Матренаны уонна Марияны кытта Ийэ айылҕаны харыстыырга биир санаалаахтарын биллэрдилэр. - Аахсыйа кыра саастаах кыттааччыта А. Стрекаловская ийэтэ Саргылана Гаврильевнаны, эдьиийэ Ангелинаны, убайа Георгийы уонна Волков Сережаны кытта аар айылҕаны харыстыы улаатарга дьулуһар. Онон кыралыын-улаханныын Амма көмүскэлигэр кыттыспыттара олус үчүгэй. - Мукучу гимназиятын выпускниктара уонна 10-с кылаас үөрэнээччилэрэ (дир. солб. М.Н. Софронеева) Амма көмүскэлигэр туһуланар аахсыйаны биһирииллэрин биллэрдилэр. - И.Е. Левин аатынан Танара орто  оскуолатын выпускниктара ситии-хотуу аттестаты ылар бэлиэ күннэригэр холуубу тутаннар хаартыскаҕа түһэннэр, айылҕаны харыстааһыҥҥа биир сомоҕо буолалларын көрдөрдүлэр (сал. Л.А. Егорова). -  “Танара” үлэ-сынньалаҥ лааҕырын (нач. Д.И. Яковлева) 1-кы дистанционнай сезонун оҕолоро көхтөөхтүк кытыннылар. 16 оҕо холууптарын хаартыскаҕа түһэрэн ыыттылар. - Ийэ айылҕаҕа, күөх үүнээйигэ ис кутунан чугас, өрүү олох үөһүгэр сылдьар дьаныардаах учуутал, үлэ бэтэрээнэ, “Талбаана” хомусчуттар түмсүүлэрин чилиэнэ Е.В. Гоголева көҕүлээһининэн, тэлгэһэ оҕолоро түмсэн “Кэрэ Амманы харыстыаҕыҥ!” аахсыйаҕа көхтөөх кыттыыны ыллылар. Саамай кыра кыттааччылар 1 саастаах Эрсан Гоголев уонна Ариана Сметанина эдьиийдэрин, убайдарын кытары айылҕаны харыстыы улааталлар. Биэс саастаах Кира Сивцева, 3-с кылаас үөрэнээччитэ Юлиана Сметанина, 6 саастаах Даниил, Дарина (8 кыл.), Костя (10 кыл.) Михайловтар кырачааннарга үтүө холобур буолаллар. Маны көрөн, киһи сүргэтэ көтөҕүллэр, кэнчээри ыччат инники олоҕо сырдык, кэскиллээх буоларыгар эрэнэр.   «Помогите спасти Амгу!» диэн айылҕа харыстабылын аахсыйатыгар Кэбээйи улууһун Мукучу нэһилиэгиттэн 23 улахан киһи уонна 89 оҕо, барыта 112 киһи Амма көмүскэлигэр көхтөөх кыттыыны ыллылар.

                                                Светлана Самсонова, Кэбээйи, Мукучу

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сонуннар | 21.01.2023 | 17:00
Мөлүйүөҥҥэ тиийэ иликпит
Сахастат 2022 сыл түмүгэр 2021 сыллаахха ыытыллыбыт (2020 сыллаахха ковид ыарыынан сибээстээн көспүтэ) нэһилиэнньэ биэрэпиһин барыллааһын түмүгүн таһаарбыта.  Саха сирин нэһилиэнньэтин ахсаана: 995,7 тыһ. киһи  (2022 сыл тохсунньу 1 күнүгэр 992 115 киһи этэ)
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...