10.07.2021 | 21:00

Кыыл да хомойор

Кыыл да хомойор
Ааптар: Киин Куорат

Оҕо сылдьан киһи өр, уһуну-киэҥи толкуйдуу барбакка, быһымахтык быһыыланан ылар түгэннэрэ баар буолар буоллаҕа. Биир киһи оҕо сылдьан дьонугар хотоҥҥо көмөлөһө сылдьыбыт түгэннэриттэн кэпсээбитин тиэрдэбин. Хотоҥҥо тахсарыгар атаҕар уп-улахан хайыһар курдук холуоһаны иилинэр эбит. Арай биирдэ, оҕо буолан сүрэҕилдьии-сүрэҕэлдьии, ынаҕын ыы олорбут. Аралдьыйан олорон ынаҕа холуоһатын үктээбитин өйдөөн көрөөхтөөбөтөх. Ынах ыан бүтэн баран туран эргиллэн иһэн охтон тиэрэ таһылла түспүт, буолаары буолан хотон саахтаах муостатыгар. Эбиитигэр ыабыт үүтүн тоҕо түһэрбит. Тустаахха кыһыы диэтэҕиҥ. Биһиги киһибит ойон туран, холуоһатынан ынаҕын туох түбэһиэх сырбаталаан барбыт. Арыый уоскуйан, тыын ылан баран көрбүтэ, ынаҕа барахсан муннун долборук туорайыгар анньан баран тыастаахтык тыына-тыына, хараҕын уута субуруччу сүүрэн ытыы тураахтыыр эбит. Киһи эрэ буоллар, оччону көрөөт, сүрэҕэ аһыс гыммыт. Ынаҕын моонньуттан кууһан имэрийэ-имэрийэ ааттаһан барбыт. Ынаҕа буоллаҕына, бырастыы гыммытын биллэрбиттии, оҕо диэки эргиллэн төбөтүттэн салаан ылбыт. Ол кэнниттэн ынахтарыгар киһилии сыһыаннаһар, кэпсэтэ сылдьар буолбутун этэр. 


Баҕар, ким эбит итини итэҕэйиэ суоҕун сөп буолуо. Ама, кыыл ытыыр үһү дуо диэн. Биир бэйэм эмиэ оҕо сылдьан итинниккэ түбэспит буолан билэбин. Кылгастык санаан ааһар буоллахха, биһиги колли ыт оҕолоох этибит. Бырааппар учуутала бэлэхтээбит ыта. Султан диэн ааттаах, үөрэтиини-уһуйууну наһаа түргэнник ылынар, өй хаата этэ барахсан. Дьиэҕэ кэллиҥ даҕаны таапкабытын аҕалан биэрэрэ. Хаһан да бутуйбат этэ, кимиэнэ ханнык буоларын билэрэ. 
Кинини  кытта буолбут түбэлтэни ахтан ааһыахпын баҕарабын. Биирдэ буруйу оҥорбутугар мөҕө-мөҕө ытыспынан оҕустум (санаатахпына билигин да хомойобун, буруйданабын). Ол иннинэ хаһан да илиибин көтөхпөт этим, наһаа иллээх буолааччыбыт. Оҕом сыыһа умса туттан баран оһоххо сыстан олордо. Ону көрөн наһаа аһынным, бичиэнньэ бэрсээри ыҥырдым, чугаһаабат. Оҕом улаханнык хомойбутум көрөн, буруйбун билинэн, тута көннөстөөрү чугаһаабытым хараҕын уута сүүрэн ытыы олороохтуур эбит. Сонно кууһан ыллым, сыллаатым, бырастыы гынарыгар көрдөстүм, бэйэм ытаһан ыллым. Оннук куустуһан олороохтообуппут... Ол түбэлтэ кэнниттэн чыычаахпын хомоппот буола сатыырым. 
Биллэн турар, кыыл барыта ытаабата буолуо. Ымыылаахтар итинник ураты уйан буолаллар быһылаах. Ол эрэн син-биир бары үөрэр-хомойор сүрэхтээхтэр. Сатаан саҥарар эрэ кыахтара суох.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Аар Саарынтан алгыстаммыт Күн Сандаара
Дьон | 04.12.2022 | 16:00
Аар Саарынтан алгыстаммыт Күн Сандаара
Кэлиҥҥи сылларга айылҕаттан айдарыылаах, олоххо ураты көрүүлээх, тарбахтарыгар талааннаах, илиилэринэн илбийэн эмтиир сахалыы эмчиттэри хаһыаппытыгар үгүстүк сырдатан кэллибит. Бүгүн мин биир дойдулаахпын, алгысчыт, сахалыы эмчит Саргылаана Винокурова-Күн Сандаараны билиһиннэриэхпин баҕарабын.  Күн Сандаара Нам улууһун Салбаҥ нэһилиэгиттэн төрүттээх. Ол гынан баран өр сылларга Сунтаарга олорбут буолан, Сунтаарын ордук чугастык саныыр.   Кулгаахпар...
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Сытыы муннук | 01.12.2022 | 12:03
Ийэ айманар сүрэҕин туох уоскутуой...
Билиҥҥи балаһыанньаҕа, билиҥҥи судургута суох кэмҥэ оҕотун байыаннай дьайыыга атаарбыт ийэлэрдиин кэпсэтэртэн ордук ыарахан суох. Кинилэр куоластара титириирэ, харахтарын уутун кистээн туора соттоллоро, оҕолорун тустарыгар күүстээх, тулуурдаах буола сатыыллара киһини өссө уйадытар, уоскутар тылы булбакка мух-мах бараҕын. Бу сырыыга оҕолорун атаарбыт, кэтэһэр, эрэнэр икки ийэни кытта харах уулаах кэпсэтиибин ааҕааччыларбар...
Ытаспакка, этиспэккэ,  үөрэ-көтө...
Тускар туһан | 25.11.2022 | 18:00
Ытаспакка, этиспэккэ, үөрэ-көтө...
Элбэх төрөппүт оҕотугар дьиэтээҕи үлэтин оҥороругар көмөлөһөрө кистэл буолбатах. Сорохтор “тэбис-тэҥҥэ үөрэнсэбит”, “киэһэ аайы ол айдаана”, “айа, стресс” диэн муҥатыйалларын үгүстүк истэбит. Чуолаан дистанционнай үөрэх кэмигэр дьиэтээҕи үлэни толоруу “сэриигэ” кубулуйа сыспыта.