10.07.2021 | 21:00

Кыыл да хомойор

Кыыл да хомойор
Ааптар: Киин Куорат

Оҕо сылдьан киһи өр, уһуну-киэҥи толкуйдуу барбакка, быһымахтык быһыыланан ылар түгэннэрэ баар буолар буоллаҕа. Биир киһи оҕо сылдьан дьонугар хотоҥҥо көмөлөһө сылдьыбыт түгэннэриттэн кэпсээбитин тиэрдэбин. Хотоҥҥо тахсарыгар атаҕар уп-улахан хайыһар курдук холуоһаны иилинэр эбит. Арай биирдэ, оҕо буолан сүрэҕилдьии-сүрэҕэлдьии, ынаҕын ыы олорбут. Аралдьыйан олорон ынаҕа холуоһатын үктээбитин өйдөөн көрөөхтөөбөтөх. Ынах ыан бүтэн баран туран эргиллэн иһэн охтон тиэрэ таһылла түспүт, буолаары буолан хотон саахтаах муостатыгар. Эбиитигэр ыабыт үүтүн тоҕо түһэрбит. Тустаахха кыһыы диэтэҕиҥ. Биһиги киһибит ойон туран, холуоһатынан ынаҕын туох түбэһиэх сырбаталаан барбыт. Арыый уоскуйан, тыын ылан баран көрбүтэ, ынаҕа барахсан муннун долборук туорайыгар анньан баран тыастаахтык тыына-тыына, хараҕын уута субуруччу сүүрэн ытыы тураахтыыр эбит. Киһи эрэ буоллар, оччону көрөөт, сүрэҕэ аһыс гыммыт. Ынаҕын моонньуттан кууһан имэрийэ-имэрийэ ааттаһан барбыт. Ынаҕа буоллаҕына, бырастыы гыммытын биллэрбиттии, оҕо диэки эргиллэн төбөтүттэн салаан ылбыт. Ол кэнниттэн ынахтарыгар киһилии сыһыаннаһар, кэпсэтэ сылдьар буолбутун этэр. 


Баҕар, ким эбит итини итэҕэйиэ суоҕун сөп буолуо. Ама, кыыл ытыыр үһү дуо диэн. Биир бэйэм эмиэ оҕо сылдьан итинниккэ түбэспит буолан билэбин. Кылгастык санаан ааһар буоллахха, биһиги колли ыт оҕолоох этибит. Бырааппар учуутала бэлэхтээбит ыта. Султан диэн ааттаах, үөрэтиини-уһуйууну наһаа түргэнник ылынар, өй хаата этэ барахсан. Дьиэҕэ кэллиҥ даҕаны таапкабытын аҕалан биэрэрэ. Хаһан да бутуйбат этэ, кимиэнэ ханнык буоларын билэрэ. 
Кинини  кытта буолбут түбэлтэни ахтан ааһыахпын баҕарабын. Биирдэ буруйу оҥорбутугар мөҕө-мөҕө ытыспынан оҕустум (санаатахпына билигин да хомойобун, буруйданабын). Ол иннинэ хаһан да илиибин көтөхпөт этим, наһаа иллээх буолааччыбыт. Оҕом сыыһа умса туттан баран оһоххо сыстан олордо. Ону көрөн наһаа аһынным, бичиэнньэ бэрсээри ыҥырдым, чугаһаабат. Оҕом улаханнык хомойбутум көрөн, буруйбун билинэн, тута көннөстөөрү чугаһаабытым хараҕын уута сүүрэн ытыы олороохтуур эбит. Сонно кууһан ыллым, сыллаатым, бырастыы гынарыгар көрдөстүм, бэйэм ытаһан ыллым. Оннук куустуһан олороохтообуппут... Ол түбэлтэ кэнниттэн чыычаахпын хомоппот буола сатыырым. 
Биллэн турар, кыыл барыта ытаабата буолуо. Ымыылаахтар итинник ураты уйан буолаллар быһылаах. Ол эрэн син-биир бары үөрэр-хомойор сүрэхтээхтэр. Сатаан саҥарар эрэ кыахтара суох.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ырыанан аата тилиннэ
Дьон | 05.05.2022 | 11:00
Ырыанан аата тилиннэ
Ааспыт үйэ 60-70 сыллара... Эдэркээн киһи бэйэтин хоһооҥҥо холонор... Тыа сирин муҥкук, сэмэй уола оччотооҕуга хантан билиэ, сэрэйиэ баарай, инники олоҕун оҥкулун...   Олох диэн дьикти. Өлбүт да кэннэ иккистээн тиллэр, олох олорор диэн баар буолар эбит. Кини орто дойду олоҕуттан арахсыбыта быданнаабытын кэннэ... ол хоһооннорун нөҥүө тилиннэ, бэйэтэ суруйан хаалларбытыныы,...
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьон | 06.05.2022 | 15:00
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьоҥҥо-сэргэҕэ үтүөнү оҥорор баҕа санааны олоххо киллэрэн, Ийэ айылҕабыт биэрэр сүдү күүһүн таба туһаныахха, онно эбии билиини-көрүүнү, сатабылы дьүөрэлээн, бизнес эйгэтигэр бэйэ суолун-ииһин булуохха сөп. Бүгүҥҥү дьоруойдарбыт тустарынан аҕыйах тылынан билиһиннэрдэххэ, итинник.      Дмитрий, Дайаана Саввиновтар 2013 сылтан дьиэ кэргэнинэн ыҥырыа иитиитинэн дьарыктаналлар. Бастаан ыал ийэтин дойдутугар – Сунтаарга үлэлээн саҕалаабыттар....
Манчыык куһу иитии кистэлэҥнэрэ
Дьон | 05.05.2022 | 17:00
Манчыык куһу иитии кистэлэҥнэрэ
Кус сезона саҕаланан, булчуттар халлааны кыҥыы сылдьар буоллулар. Дьиэ ис-тас үлэтин үмүрүтэ охсор, бултуу барарга дьиҥнээх көҥүл ылаары, кэрэ аҥаардарын иннигэр-кэннигэр илэмэ-салама түһэр уоттаах-күөстээх күннэрэ үүннүлэр.   Саха сиригэр былырыыҥҥыттан тыыннаах манчыык кустаах бултуур муода кэллэ. Дьиҥэ, нуучча сиригэр бу балачча тарҕаммыт ньыма эбит. Тыыннаах кустаах бултуур быдан астыгын, булт өлгөм...