30.08.2020 | 17:19

Кыһыҥҥыга хаһааныҥ

Кыһыҥҥыга хаһааныҥ
Ааптар: Киин Куорат

Күһүммүт чугаһаата. Мантан хаалбыт күҥҥэ-дьылга дьиэ хаһаайкалара, аны оҕуруоттарын үүнүүтүн кэнсиэрбэлиир түбүккэ түстүлэр. Ааһан эрэр сайыммыт быйаҥнаах буолла. Сир аһа да дэлэйдик үүннэ. Бүгүҥҥү балаһабытыгар бэйэтин сүбэтин тиэрдэр Ньурба куоратын олохтооҕо Изабелла Николаевна Андреева.

Түргэнник тууһанар хаппыыста  

2,5 киилэ хаппыыста, 2 моркуоп, 0,5 л оргуйбут уу, 3 остолобуой ньуоска үрдэ суох туус, 1 остолобуой ньуоска толору саахар.

Хаппыыстаны кырбыыгыт, моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, холбоон баран булкуйаҕыт, үс лиитэрэлээх бааҥкаҕа ыга угаҕыт. Уугутун туустуугут, хаппыыстаҕытыгар кутаҕыт. Суукка буолан баран ороһуолун сүөкээн, саахар кутаҕыт, төттөрү бааҥкаҕытыгар хаппыыстаҕытын симэҕит. Бааҥкаҕыт анныгар уута остуолга тохтубатын диэн улахан тэриэлкэтэ ууруҥ. Бириэмэтин көрөн уһун испииссэнэн анньан биэриҥ. Ороһуола тахсыбат буоллаҕына, хаппыыстаҕыт бэлэм буолбут. Холодильникка ууран баран биэс суукканан сиэххитин сөп.

Биэрэстэн сокууска

- 5 кг болгарскай биэрэс, 2 ыстакаан уу, 2 ыстакаан 6 %-наах уксус, 15 лавр сэбирдэҕэ, 15 устуука төгүрүк хара биэрэс, 2 тутум петрушка,1 ыстакаан саахар, 300 гр. чеснок, туус бэйэ сөбүлүүрүнэн.

Чесногу уонна биэрэһи бытархай гына кырбыыгыт. Ууттан, уксустан, саахартан уонна туустан ороһуолу оргутаҕыт, онно төгүрүк биэрэскитин, лавр сэбирдэҕин кутаҕыт. Биэрэһи төгүрүктүү кырбаан баран 4 мүнүүтэ ороһуолга оргутан ылаҕыт. Ол кэннэ ороон баран мас арыытын, чесногу уонна петрушканы кытары булкуйан баран бааҥкаларга угуталыыгыт уонна ыга хаппахтыыгыт. Бааҥкаҕыт стерилизацияламмыт буолуохтаах.

Нууччалыы сокууска

- 1 кг помидор,1 кг моркуоп, 1 кг луук, 5-7 устуука минньигэс биэрэс,1/2 л. мас арыыта, 1 ыстакаан саахар,бэйэ сөбүлүүрүнэн туус.

Моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, луугу уонна помидору бытархай гына кырбыыгыт. Барытын холбоон баран икки чаас устата бытаан уокка булкуйа-булкуйа оргутаҕыт. Бэлэм сокуусканы бааҥкаларга уган хаппахтаан уурталыыгыт.

Оҕуруот астардаах хаппыыста

- 2 кг хаппыыста, 1 кг күөх минньигэс биэрэс,2 кг күөх помидор,1 кг моркуоп,600 г күөх петрушка.

Ороһуола:3,5 л. уу, 1 ыстакаан туус.

Хаппыыстаны уһун синньигэс гына кырбыыгыт, биэрэһи 3 сиринэн дьөлүтэ анньаҕыт, моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, петрушканы бытархай гына кырбыыгыт. Хаппыыстаны, моркуобу уонна петрушканы холбоон баран бэлэмнээбит иһиккитигэр ыга угаҕыт, быыһыгар күөх помидордары уонна биэрэһи араҥанан уурталыыгыт. Үрдүн баттатаҕыт, ороһуолу үрдүгэр кутаҕыт.

Мүөттээх биэрэс

- 3 кг болгарскай биэрэс, 3 чеснок өлүүскэтэ, петрушка.

Маринада: 1 л. уу, ыстакаан аҥаара мас арыыта,2 остолобуой ньуоска мүөт,2 остолобуой ньуоска туус,2 остолобуой ньуоска саахар,1 чайнай ньуоска 70 % уксус.

Маринады оргутаҕыт. Уһун синньигэс, кыраһыабай гына быһыллыбыт биэрэһи оргуйа турар маринакка кутан сэттэ мүнүүтэ булкуйа-булкуйа оргутаҕыт, биэрэс бүтүнүү маринакка тимириэхтээх. Стерилизацияламмыт бааҥка түгэҕэр бытарытыллыбыт чесногу (0,5 л бааҥкаҕа 2 өлүүскэ) уонна бытархайдыы кырбаммыт петрушканы (быһа холоон 2 ост. нь) угаҕыт. Биэрэһи бааҥкаларга тарҕатаҕыт, маринаккытын үрдүгэр саба кутаҕыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Икки герой-ийэ уонна кинилэр сыдьааннара
Дьон | 05.06.2021 | 21:21
Икки герой-ийэ уонна кинилэр сыдьааннара
Бу сырыыга рубрикабыт “Ыалдьыт” оннугар “Ыалдьыттар” диэн буолла. Суруйуубун ааспыт Оҕо көмүскэлин күнүгэр саҕалаатым уонна кэлэн иһэр Дьиэ кэргэн күнүгэр аныыбын.   Кырдьыбаттар   Икки улахан геройбут 90-ча саастаахтар. Норуот ааттыырынан,  Ылдьааналаах  Өлөксөөс кыыстаах уоллара холбоһуохтарыттан хардарыта сылдьыһаллар, сотору-сотору төлөпүөннэһэллэр.  Сэрии, сут, көһөрүллүү кыһалҕаларын ааспыт Чурапчы ытык кырдьаҕастара. Билиҥҥэ диэри көхтөөх...
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Дьон | 07.06.2021 | 18:45
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Хатас олохтооҕо Андрей Лукич Малышев-Толлуман – “Эр Бэрдэ” балаһабыт бүгүҥҥү ыалдьыта. Кини Горнай улууһуттан төрүттээх. СӨ култууратын туйгуна, “Уус – уран оҥоһуктар” бэлиэ хаһаайына, мас ууһа, столяр идэлээх. Хоһоон суруйар, ырыа айар, үҥкүүлүүр. Хатастааҕы норуодунай театр солбуллубат артыыһа. Барыга-бары дэгиттэр талааннаах эр бэрдэ. Кини тугу сатаабатаҕа баарай... Маһы ыллатар уус,...
Пандемия кэмэ:  ырыаһыт, үҥкүүһүт туох тургутууну ааста?
Дьон | 06.06.2021 | 16:50
Пандемия кэмэ: ырыаһыт, үҥкүүһүт туох тургутууну ааста?
Биллэр ырыаһыттар, үҥкүүһүттэр пандемия кэмигэр атын туох сонун дьарыктаах буоллулар? Бу хааччах кэмигэр туох кыһалҕаны көрүстүлэр?  Киинэ аартыгын арыйдым Валентина Романова – Чыскыырай, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа, эстрада ырыаһыта: – Аан дойдуну атыйахтаах уу курдук аймаабыт дьаҥ кэмигэр туох дьарык баар буолуоҕай. “Выживание” курдук. Ол эрэн санаабытын түһэрбэккэ, бу күҥҥэ...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...