30.08.2020 | 17:19

Кыһыҥҥыга хаһааныҥ

Кыһыҥҥыга хаһааныҥ
Ааптар: Киин Куорат

Күһүммүт чугаһаата. Мантан хаалбыт күҥҥэ-дьылга дьиэ хаһаайкалара, аны оҕуруоттарын үүнүүтүн кэнсиэрбэлиир түбүккэ түстүлэр. Ааһан эрэр сайыммыт быйаҥнаах буолла. Сир аһа да дэлэйдик үүннэ. Бүгүҥҥү балаһабытыгар бэйэтин сүбэтин тиэрдэр Ньурба куоратын олохтооҕо Изабелла Николаевна Андреева.

Түргэнник тууһанар хаппыыста  

2,5 киилэ хаппыыста, 2 моркуоп, 0,5 л оргуйбут уу, 3 остолобуой ньуоска үрдэ суох туус, 1 остолобуой ньуоска толору саахар.

Хаппыыстаны кырбыыгыт, моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, холбоон баран булкуйаҕыт, үс лиитэрэлээх бааҥкаҕа ыга угаҕыт. Уугутун туустуугут, хаппыыстаҕытыгар кутаҕыт. Суукка буолан баран ороһуолун сүөкээн, саахар кутаҕыт, төттөрү бааҥкаҕытыгар хаппыыстаҕытын симэҕит. Бааҥкаҕыт анныгар уута остуолга тохтубатын диэн улахан тэриэлкэтэ ууруҥ. Бириэмэтин көрөн уһун испииссэнэн анньан биэриҥ. Ороһуола тахсыбат буоллаҕына, хаппыыстаҕыт бэлэм буолбут. Холодильникка ууран баран биэс суукканан сиэххитин сөп.

Биэрэстэн сокууска

- 5 кг болгарскай биэрэс, 2 ыстакаан уу, 2 ыстакаан 6 %-наах уксус, 15 лавр сэбирдэҕэ, 15 устуука төгүрүк хара биэрэс, 2 тутум петрушка,1 ыстакаан саахар, 300 гр. чеснок, туус бэйэ сөбүлүүрүнэн.

Чесногу уонна биэрэһи бытархай гына кырбыыгыт. Ууттан, уксустан, саахартан уонна туустан ороһуолу оргутаҕыт, онно төгүрүк биэрэскитин, лавр сэбирдэҕин кутаҕыт. Биэрэһи төгүрүктүү кырбаан баран 4 мүнүүтэ ороһуолга оргутан ылаҕыт. Ол кэннэ ороон баран мас арыытын, чесногу уонна петрушканы кытары булкуйан баран бааҥкаларга угуталыыгыт уонна ыга хаппахтыыгыт. Бааҥкаҕыт стерилизацияламмыт буолуохтаах.

Нууччалыы сокууска

- 1 кг помидор,1 кг моркуоп, 1 кг луук, 5-7 устуука минньигэс биэрэс,1/2 л. мас арыыта, 1 ыстакаан саахар,бэйэ сөбүлүүрүнэн туус.

Моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, луугу уонна помидору бытархай гына кырбыыгыт. Барытын холбоон баран икки чаас устата бытаан уокка булкуйа-булкуйа оргутаҕыт. Бэлэм сокуусканы бааҥкаларга уган хаппахтаан уурталыыгыт.

Оҕуруот астардаах хаппыыста

- 2 кг хаппыыста, 1 кг күөх минньигэс биэрэс,2 кг күөх помидор,1 кг моркуоп,600 г күөх петрушка.

Ороһуола:3,5 л. уу, 1 ыстакаан туус.

Хаппыыстаны уһун синньигэс гына кырбыыгыт, биэрэһи 3 сиринэн дьөлүтэ анньаҕыт, моркуобу бөдөҥ теркаҕа анньаҕыт, петрушканы бытархай гына кырбыыгыт. Хаппыыстаны, моркуобу уонна петрушканы холбоон баран бэлэмнээбит иһиккитигэр ыга угаҕыт, быыһыгар күөх помидордары уонна биэрэһи араҥанан уурталыыгыт. Үрдүн баттатаҕыт, ороһуолу үрдүгэр кутаҕыт.

Мүөттээх биэрэс

- 3 кг болгарскай биэрэс, 3 чеснок өлүүскэтэ, петрушка.

Маринада: 1 л. уу, ыстакаан аҥаара мас арыыта,2 остолобуой ньуоска мүөт,2 остолобуой ньуоска туус,2 остолобуой ньуоска саахар,1 чайнай ньуоска 70 % уксус.

Маринады оргутаҕыт. Уһун синньигэс, кыраһыабай гына быһыллыбыт биэрэһи оргуйа турар маринакка кутан сэттэ мүнүүтэ булкуйа-булкуйа оргутаҕыт, биэрэс бүтүнүү маринакка тимириэхтээх. Стерилизацияламмыт бааҥка түгэҕэр бытарытыллыбыт чесногу (0,5 л бааҥкаҕа 2 өлүүскэ) уонна бытархайдыы кырбаммыт петрушканы (быһа холоон 2 ост. нь) угаҕыт. Биэрэһи бааҥкаларга тарҕатаҕыт, маринаккытын үрдүгэр саба кутаҕыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.