08.06.2022 | 20:00

Куйаастан быыһанабыт

Куйаастан быыһанабыт
Ааптар: Айталина Софронова
Бөлөххө киир

Сайын. Куйаас. Хайдах харыстанабыт? Биллэн турар, бэрэбиэркэлэммит ньымалар бааллар — убаҕаһы иһии, инчэҕэй сотторунан соттуу, душ, сөтүө уо.д.а. Бүгүн ааҕааччыларбытыгар атын «сэкириэттэри» сырдатабыт.

Аһыы ас

Соҕуруу дойдулар олохтоохторо куйаастан аһыы ас көмөтүнэн быыһаналларын элбэх киһи билбэт буолуохтаах. Индия, Кытай, Таиланд, Мексика дойдуларыгар аһыы биэрэс араас көрүҥэ баар. Аһыы ас биир сүрүн  кистэлэҥэ – киһи этин температуратын аччатарга көмөлөһөр.

Өҥүрүк куйааска биһиги тугу гынабыт? Үксүн ыраас ууну иһэбит. Оччоҕуна тириппиппит-хоруппуппут арыый ааһыахча курдук буолар да, уубут сотору өссө тиритиннэрэр, тыыҥҥын-быаргын хаайар эбээт! Кырдьык, бу кэмҥэ организм бэйэтин саппааһын аккумуляциялыыр, ол түмүгэр биһиги өссө бууса буһабыт.

Аһыы ас атыннык үлэлиир. Эти-сиини күүһүрдэр, сылытар, ол түмүгэр киһи тиритэр эрээри, бытааннык уу-хаар буолар.

 

Аскытыгар С битэмиини эбиҥ

С битэмиин киһи көлөһүннэрбэтигэр күүскэ көмөлөһөр. Онон күнүскү аһылыккар элбэх С битэмииннээх аһы аһаа.

Быраастар күҥҥэ 65-тэн 90 мг диэри битэмиини иһэргитин сүбэлииллэр. Ити быһа холоон 1-1,5 апельсин буолар. Муҥутуур дозата — 2000 мг (5 кг кэриҥэ апельсин). С битэмиин ордук оҕуруот аһыгар уонна фруктаҕа баар.

 

Кофеин

Кофе эрэ буолбакка, тымныы да, хара да чэйи хааччахтыахха наада. Кофеины элбэҕи иһэр буоллаххына, эт-сиин температурата көрдөрбүтүнэн үрдүүр. Хаан тымырдарын ыгар, сылытар, ол түмүгэр киһи итииргиир. Оттон кыһын хара чэй эти-сиини сылытар.

 

Итии аһылык

Дьиҥэр, үгүс киһи куйааска итии аһылык наада диэҥҥэ итэҕэйбэт буолуохтаах. Ол гынан баран итии аһылык организмы, чахчы, биллэ сөрүүкэтэр эбит.

 

Вентилятортан сэрэхтээх буол

Вентиляторы дьиэ температуратыттан көрөн тутталлар. Биллэрин курдук, термометр остуолбата 35 кыраадыстан үрдүгү көрдөрөр буоллаҕына, төттөрүтүн, вентилятор сылааһынан үрэн, итиини өссө күүһүрдэн биэрэр.

Ону тэҥэ дьиэҕит сииктээх, салгын оонньообот буоллаҕына, ыалдьыаххытын сөп.

 

Мятаны туһаныҥ

Бу оту салаакка, утахха эрэ буолбакка, амтаннаах арыы гынан  туһаныаххытын сөп.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Замполит Александр:  «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Дьон | 12.07.2024 | 12:00
Замполит Александр: «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Бу сурук кэлбитин туһунан миэхэ Уус Алдан улууһун социальнай политика салаатын үлэһитэ, хаһыаппар сырдаппыт, анал байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан үлэлии сылдьар Наталья Охлопкова от ыйын 3 күнүгэр эрийэн, хаһыаккар таһаарыаҥ дуо диэбитин тута сөбүлэспитим. Онон, сурук хайдах баарынан тылбаастаан, ааҕааччыларбар тиэрдиэм, Саха сирэ дьоруойдарын билиэхтээх!   “Наталья, дорообо! Мин аатым Александр. Мин...
Истиҥник санаан
Дьон | 05.07.2024 | 20:38
Истиҥник санаан
(Учууталбар Раиса Реасовна Кулаковскаяҕа ананар)
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Дьон | 04.07.2024 | 16:00
Светлана Дьяконова: «Саҥаттан ыал буолан эрэр курдукпут...»
Быйылгы халаан Хатырык нэһилиэнньэлээх пуунун олох үөйбэтэх өттүттэн ылан, олохтоохтору ууга-уокка түһэрбитин ааһан, уйулҕаларыгар да охсуу ыллылар, күн бүгүн ол содулун туоратыыга күүскэ үлэлииллэр, кэлэн ааспыт иэдээни оһоруналлар.   Светлана Васильевна Дьяконова, Хатырык олохтооҕо, биэнсийэлээх, култуура эйгэтигэр 35 сыл үлэлээн, “Култуура туйгуна” бэлиэлээх үлэ бэтэрээнэ, бүгүн ааҕааччыларга халаан иэдээнин туһунан кэпсиир:...
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Сонуннар | 04.07.2024 | 14:00
Туймаада ыһыаҕын туһунан дьон санаата
Туймаада ыһыаҕа ыһыллар Үс Хатыҥ сирэ-уота куорат кииниттэн төһө да ыраах турдар, норуот уустук айаны, араас мэһэйдэри аахсыбакка, бииргэ мустар үөрүүтүн билээри, алгыс баһын сыалаары, кэлэр сылга күүс эбинээри, быйыл номнуо үйэ чиэппэриттэн ордук саараабакка дьулуһар. Быйылгы ыһыах тэрээһинин туһунан норуот санаатын билсээри, ыйынньыктарынан сирдэтэн, түһүлгэлэринэн хаамтыбыт.   Бастатан туран, оптуобус....