08.06.2022 | 20:00

Куйаастан быыһанабыт

Куйаастан быыһанабыт
Ааптар: Айталина Софронова

Сайын. Куйаас. Хайдах харыстанабыт? Биллэн турар, бэрэбиэркэлэммит ньымалар бааллар — убаҕаһы иһии, инчэҕэй сотторунан соттуу, душ, сөтүө уо.д.а. Бүгүн ааҕааччыларбытыгар атын «сэкириэттэри» сырдатабыт.

Аһыы ас

Соҕуруу дойдулар олохтоохторо куйаастан аһыы ас көмөтүнэн быыһаналларын элбэх киһи билбэт буолуохтаах. Индия, Кытай, Таиланд, Мексика дойдуларыгар аһыы биэрэс араас көрүҥэ баар. Аһыы ас биир сүрүн  кистэлэҥэ – киһи этин температуратын аччатарга көмөлөһөр.

Өҥүрүк куйааска биһиги тугу гынабыт? Үксүн ыраас ууну иһэбит. Оччоҕуна тириппиппит-хоруппуппут арыый ааһыахча курдук буолар да, уубут сотору өссө тиритиннэрэр, тыыҥҥын-быаргын хаайар эбээт! Кырдьык, бу кэмҥэ организм бэйэтин саппааһын аккумуляциялыыр, ол түмүгэр биһиги өссө бууса буһабыт.

Аһыы ас атыннык үлэлиир. Эти-сиини күүһүрдэр, сылытар, ол түмүгэр киһи тиритэр эрээри, бытааннык уу-хаар буолар.

 

Аскытыгар С битэмиини эбиҥ

С битэмиин киһи көлөһүннэрбэтигэр күүскэ көмөлөһөр. Онон күнүскү аһылыккар элбэх С битэмииннээх аһы аһаа.

Быраастар күҥҥэ 65-тэн 90 мг диэри битэмиини иһэргитин сүбэлииллэр. Ити быһа холоон 1-1,5 апельсин буолар. Муҥутуур дозата — 2000 мг (5 кг кэриҥэ апельсин). С битэмиин ордук оҕуруот аһыгар уонна фруктаҕа баар.

 

Кофеин

Кофе эрэ буолбакка, тымныы да, хара да чэйи хааччахтыахха наада. Кофеины элбэҕи иһэр буоллаххына, эт-сиин температурата көрдөрбүтүнэн үрдүүр. Хаан тымырдарын ыгар, сылытар, ол түмүгэр киһи итииргиир. Оттон кыһын хара чэй эти-сиини сылытар.

 

Итии аһылык

Дьиҥэр, үгүс киһи куйааска итии аһылык наада диэҥҥэ итэҕэйбэт буолуохтаах. Ол гынан баран итии аһылык организмы, чахчы, биллэ сөрүүкэтэр эбит.

 

Вентилятортан сэрэхтээх буол

Вентиляторы дьиэ температуратыттан көрөн тутталлар. Биллэрин курдук, термометр остуолбата 35 кыраадыстан үрдүгү көрдөрөр буоллаҕына, төттөрүтүн, вентилятор сылааһынан үрэн, итиини өссө күүһүрдэн биэрэр.

Ону тэҥэ дьиэҕит сииктээх, салгын оонньообот буоллаҕына, ыалдьыаххытын сөп.

 

Мятаны туһаныҥ

Бу оту салаакка, утахха эрэ буолбакка, амтаннаах арыы гынан  туһаныаххытын сөп.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Үлэҕэ ыыппытым, состоруулаах кэллэ
Сынньалаңңа | 22.09.2022 | 18:00
Үлэҕэ ыыппытым, состоруулаах кэллэ
Биһиги ыал буолан олорбуппут 20-тэн тахса сыл буолла. Кэргэммин хас хамсаныытын, тыынарын, атаҕын тыаһын, оннооҕор ааны арыйан киирэриттэн настарыанньата уларыйбытын олох ончу курдаттыы билэбин. Ол курдук чугастыыбыт, ол курдук бэйэ-бэйэбитин билсэн, биир сыалай буолбуппут ыраатта. Оннооҕор биир түүлү түһээн турааччыбыт, киэһээҥҥи аһылыкка тугу астыахтаахпытын, тугу сиэхпитин баҕарарбытын тэҥинэн этэн кэбиһэн...
Үлэни, дьиэ кэргэни өрө-тутан – үйэ аҥаара бииргэ
Дьон | 22.09.2022 | 10:00
Үлэни, дьиэ кэргэни өрө-тутан – үйэ аҥаара бииргэ
Быйыл балаҕан ыйыгар Дьокуускайга Саха АССР 100 уонна киин куорат төрүттэммитэ 390 сылларыгар анаммыт «Трудовые династии города Якутска» кинигэ сүрэхтэммитэ. Кинигэни Саха сирин бэчээтин туйгуна Юрий Троев таһаарда, ааптар-хомуйааччы – Матрена Кондратьева.
Үтүө үөрүйэх уонна практикаҕа таба туһаныы
Сонуннар | 22.09.2022 | 11:22
Үтүө үөрүйэх уонна практикаҕа таба туһаныы
Дьокуускай куорат спортивнай үҥкүүгэ тренердэрэ анал үөрэхтээһини көхтөөхтүк ааһаллар уонна бэйэлэрин сатабылларын үрдэтэллэр. Балаҕан ыйыгар ыытыллыбыт үөрэх бу сылга номнуо иккиһин буолла. Тустаах тосхол 2021 сыллаахха бигэргэниэҕиттэн 5 маастар- кылаас ыытылынна.
Саныахха бу ааспыт сайыны
Сынньалаңңа | 23.09.2022 | 18:00
Саныахха бу ааспыт сайыны
Сайыммыт элэс гынан ааспытын өйдөөбөккө да хааллыбыт. Харах далыгар сылдьар дьоммут сынньалаҥнарын хайдах атаардылар? Ким тугу ситистэ, ханна сырытта? Ол туһунан биһиги “сулус” доҕотторбутуттан сурастыбыт.