«Күһүҥҥү киһи күлбүтүнэн»

Саха сирин олохтоохторо социальнай ситим нөҥүө кэрэхсиир дьарыктарынан, интэриэстэринэн түмсэллэр.  Ол курдук биһиги бүгүҥҥү ыалдьыппыт Мария Аманатова 10 сыл устата оҕуруотчуттар бөлөхтөрүн тэрийэн, сыл ахсын “Күһүҥҥү киһи күлбүтүнэн” диэн көрсүһүүнү ыытар.

Мария Николаевна Аманатова-Сандаара Баат — “Күһүҥҥү киһи күлбүтүнэн” оҕуруотчуттар көрсүһүүлэрин тэрийээччи:

— 2014 сыллаахха “Асчыт оҕуруотчуттар” диэн бассаап бөлөҕү арыйбыппыт. Онно өрөспүүбүлүкэ араас улуустарыттан оҕуруотчуттар киирбиттэрэ. Биһиги бөлөхпүт сыала-соруга — эдэр ийэлэри оҕуруокка сыһыарыы, кэпсэтии, көрсүһүү уонна Саха сиригэр үүнэр араас мастары, отоннору, оҕуруот астарын үүннэриини тэнитии. Түмсүүбүтүгэр бары эгил-тэгил саастаах, орто саастаах далбар хотуттар киирбиттэрэ. Билигин уопсайа 20-чэ улуус кыттыһан олоробут.

Биһиги 2014 сыллаахха бастакы көрсүһүүбүтүн “Күһүҥҥү киһи күлбүтүнэн” диэн ааттаан, Үс Хатыҥ сиригэр “Ил эйгэҕэ” 6 улуустан мустубуппут. Онно бэйэ-бэйэбитин хаһан да көрсүбэтэх, билсибэтэх дьон дуоһуйа сынньанан, астына кэпсэтэн, сүбэ-ама бэрсэн, уопут атастаһан үөрэн-көтөн тарҕаспыппыт.

Онтон ыла сыл аайы көрсөбүт. 2018 сыллаахха атырдьах ыйын 18 күнүгэр бэһис үбүлүөйдээх сылбытын Нам улууһугар тахсан бэлиэтээбиппит. Онно 18 оҕуруотчут кэлэн, Нам улууһун оҕуруотчуттарын кэрийэ сылдьан көрсүбүппүт. Бэйэм олорор Хамаҕаттабар саҥа балаҕаммар киллэрэн, дьиэбэр хоннорон, наһаа үчүгэй тэрээһин буолан ааспыта. Уопут атастаһан, Нам улууһун оҕуруотчуттарын кытта билсэн, бары астынан-дуоһуйан барбыттара.

Бырайыакпыт үлэтэ тохтообот. Быйыл номнуо 10 сыллаах үбүлүөйбүтүн Горнай улууһугар бэркэ бэлиэтээтибит.  Онно Сидорова Степанида Петровнаҕа — бассаап бөлөхпүтүгэр хара маҥнайгыттан сылдьар оҕуруотчут кыыспытыгар бараммыт, кини сүбэтинэн оҥоһуллубут бырагырааманан Бэрдьигэстээх оҕуруотчута Петрова Марфа Николаевнаҕа сырыттыбыт. Кини тэлгэһэтигэр ыалдьыттаан, киһи тыла тиийбэт  кэрэтин көрөн дуоһуйдубут. Черемухата хойуу астанан, ситэн, тупсан турара көрүөхтэн кэрэ. Кэрэ киһибит, хаһаайкабыт Марфа инники ыра санаатын үллэстэн кэпсээбитэ дууһабытын долгутта. Кини билигин кыһыҥҥы оранжерея аһыан баҕарар, онон ол ыра санаата туоларыгар алгыспыт тиийиэхтин.

Ону таһынан Бэрдьигэстээххэ сэдэх дьарыктаах Дьячковскай Валерий Моисеевичка удьурхай мастан чочуйан оҥорбут Олонхо дьоруойдарын, араас оҥоһуктарын көрбүппүт, кыракый музей хоһугар ыалдьыттаабыппыт. Түгэнинэн туһанан, киниэхэ махталбытын тиэрдэбит. Итиэннэ Бэрдьигэстээх кыраайы үөрэтэр музейыгар сылдьыбыппыт, Горнай улууһун историятын билэн-көрөн кэллибит диэн үөрэбит, махтанабыт.

Бу түмсүүбүтүгэр биһиэхэ саамай сүбэһиппит — өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр оҕуруотчут Агафья Семеновна Тарасова. Кини биһиги бөлөхпүтүгэр киирэн, 10 сыл устата арахсыбакка үлэлии, сүбэ-ама биэрэ сыдьар. Быйыл Агафья Семеновна маастар-кылаас ыытта. Манна элбэх сүбэлэрин, этиилэрин ыраас лиискэ сурунан ыллыбыт. Агафья Семеновна элбэх сыллаах клубника, моонньоҕон сиэмэтин бэлэхтээн үөртэ.

Инники былааммытыгар эдэр дьиэ кэргэттэри, ийэлэри оҕуруокка сыһыарыы уонна элбэх сонун отонноох мастары олордуу киирэр. Ону таһынан билигин  биһиги сыл аайы ыытыллар көрсүһүүбүтүгэр олоҕуран,  хаартыскалардаах альбом кинигэни таһаарарга үлэлии сылдьабыт.