26.03.2024 | 16:18

Ийэ дойдуга бэриниилээх буолууга иитии, төрүт үгэстэри бөҕөргөтүү – култуура эйгэтин сүрүн соруга

Ийэ дойдуга бэриниилээх буолууга иитии, төрүт үгэстэри бөҕөргөтүү – култуура эйгэтин сүрүн соруга
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Сыл ахсын кулун тутар 25 күнүгэр дойду үрдүнэн Култуура үлэһитин күнэ бэлиэтэнэр.
СӨ Ил Дархана Айсен Николаев бэлиэтээбитинэн, федеральнай уонна региональнай өйөбүллэр көмөлөрүнэн өрөспүүбүлүкэ култууратын эйгэтэ тэтимнээхтик сайдарын култуура тэрилтэлэригэр 2019 сылтан 1,8 төгүл элбэх киһи сылдьар буолбута, аҥаардас 2023 сылга өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтэ 21,6 мөл. төгүл култуура тэрээһининэн хабыллыбыта туоһулуур. 
«Биһиги өрөспүүбүлүкэбит хатыламмыт култуурата – саҥа саҕахтары, сонун санаалары сомсор, ийэиилэри ылар бараммат баайбыт. Ол иһин биһиги төрүт сыаннастарбытын, өбүгэбит култууратыгар харыстабыллаахтык сыһыаннаһабыт»,– диэн бэлиэтиир Айсен Николаев.


Саха Өрөспүүбүлүкэтэ билигин дойду үһүс бөдөҥ киинэ оҥорор регионун аатын сүгэр. 2023 сыллаахха саха киинэлэрэ 100 мөл. солк суумалаах рекорднай көрдөрүүнү ситистилэр. «Экстра Синема» технологиятынан өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар 17 киинэ саалата арыллан үлэлиир. 2023 сыл ыам ыйыгар бу бырайыак дойду баһылыга Владимир Путин биһирэбилин ылан, Арассыыйа атын муннуктарыгар тарҕанар.
Владимир Путин көҕүлээһининэн олоххо киирэр «Култуура» нацбырайыагынан култуура тэрилтэлэрин инфраструктуратын тупсарыыга киэҥ далааһыннаах үлэ ыытыллар. Ол курдук биэс сыл иһигэр 54 култуура эбийиэгэ үлэҕэ киирдэ, ол иһигэр аҥаардас  2023сылга – 6 эбийиэк. 
2024 сылга 17 эбийиэк, ол иһигэр өрөспүүбүлүкэни төрүттэспит улуу дьоммут төрөөбүт-үөскээбит дойдуларыгар Нам улууһун Хатырыгар, Таатта улууһун Чөркөөҕөр, Үөһээ Бүлүү Харбалааҕар үлэҕэ киирээри турар. Владимир Путин дьаһалынан Бэс Күөл бөһүөлэгэр элбэх функциялаах киини тутуу түмүктэнээри турар. 


Чугастааҕы сылларга өрөспүүбүлүкэҕэ Арктикатааҕы эпос уонна искусство киинин, Музыка үрдүкү оскуолатын, киинэ павильонун дьиэлэрэ тутуллуохтара.
2021 сылтан «Пушкин каартата» бырагыраама кыттыылаахтарыгар 1,5 тыһыынча култуурунай тэрээһин ыытылынна, бырагырааманан туһанааччы ахсаана 71 тыһыынчаны куоһарда. 
Дойду баһылыга быйылгы Туһулааһыныгар «Пушкин каартата» бырагырааманы кэҥэтэр уонна саҥа «Земскэй култуура үлэһитэ» бырагырааманы олоххо киллэрэр туһунан иһитиннэрбитэ. 
Култуура тэрилтэлэрэ анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр араас хабааннаах өйөбүлү оҥороллор, ол иһигэр байыаннай чаастарга уонна госпиталларга кэнсиэртии бараллар. 


Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр уопсайа 1242 култуура тэрилтэтэ үлэлиир, ол иһигэр 11 тыйаатыр, 89 музей, 489 култуурунай-арылдьытар тэрилтэ, 504 библиотека, 4 кэнсиэр тэрийэр тэрилтэ, 4 орто анал үөрэх кыһата, 1 цииркэ, 130 оҕо искусствотын доскуолата, 51 киинэ тыйаатыра уонна киинэ саалата бааллар. Оттон култуура эйгэтигэр 10 000 тыһыынчаттан тахса киһи үлэлиир, диэн иһитиннэрэр Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба пресс-сулууспата.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Сири иилии эргийиэм!
Дьон | 12.04.2024 | 18:00
Сири иилии эргийиэм!
Кэбээйи Арыктааҕыттан төрүттээх Иннокентий Ноговицын бэлисипиэтинэн аан дойдуну биир гына айанныыр хоббилааҕын туһунан хас да сыллааҕыта суруйан турабыт. Иннокентий киһини кытта кэпсэтэригэр элбэх ууну-хаары эрдибэккэ, аҕыйах тылынан чуо ыйытыыга эрэ хоруйдуурун  билэр буоламмын, Кытайга тиийбититтэн саҕалаан, бассаабынан элбэх да элбэх ыйытыыларбынан көмөн туран, наадалаах информациябын хостоон ыллым. Кинини ыра санаатын...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Сонуннар | 11.04.2024 | 18:00
«Доҕордоһуу» — оҕо саас ыллыга
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэҕэ бастакынан тэриллибит “Доҕордоһуу” оҕо үҥкүү норуодунай ансаамбыла 55-с сылын бэлиэтээтэ. Өрөспүүбүлүкэ үҥкүүтүн эйгэтигэр суолу тэлбит ансаамбыл үөрүүлээх тэрээһинин туһунан санаа атастаһыыларын ааҕыҥ.
Нэһилиэстибэ тула
Тускар туһан | 11.04.2024 | 12:00
Нэһилиэстибэ тула
Киһи бу олохтон барыыта, ыал арахсыыта, төрөппүтэ суох хаалыы – орто дойду сокуоннара. Онуоха биһиги сорох ардыгар хойутаан нэһилиэстибэни оҥотторор түгэммит баар. Өскөтүн кэргэниҥ, ийэҥ, аҕаҥ, чугас киһиҥ суох буоллаҕына, кини нэһилиэстибэтин алта ыйынан сокуонунан оҥотторуохтааххын.   Билэр чугас дьонум аҕалара орто дойдуттан барбытын кэннэ хас да сыл буолан баран биирдэ...