04.05.2021 | 19:11

Илиинэн суруйуу – эмтэнии биир көрүҥэ

Илиинэн суруйуу – эмтэнии биир көрүҥэ
Ааптар: Айыына ДОНСКАЯ

Билиҥҥи көмпүүтэр үйэтигэр илиинэн суруйарбыт улам аҕыйаан иһэр.  XX үйэ 80-с сылларыттан саҕалаан «суругунан эмтэнии» ньымата киэҥник сайдыбыта.  

Киһи күн аайы 15-30 мүнүүтэ устата бэйэтин ис туругун, тугу этиэн баҕарарын илиинэн суруйара олус туһалааҕын учуонайдар дакаастаабыттар. Бу дьарык кини доруобуйатыгар бары өттүнэн үчүгэйдик дьайар эбит. Санаа түһүүтэ суох буолар, утуйар уу нуорматыгар түһэр, бэл диэтэр, иммунитет бөҕөргүүр. 
Тоҕо оннук буоларый? Тоҕо диэтэххэ, илиинэн суруйарга мэйиигэ баар иэнийии (эмоция) учаастагын таһыгар баар нейроннар кытталлар эбит. Оттон көмпүүтэргэ бэчээттээтэххэ, олох атын учаастактар үлэлииллэр диэн быһаарбыттар. Киһи туохтан эмит долгуйдаҕына, кыыһырдаҕына «Мин холкубун» диэн этиини 20 төгүл суруйдаҕына уоскуйар үһү. 
Илиинэн суруйарга, холобур, үөрэтэр матырыйаалыҥ өйгөр ордук хатыыгын, болҕомтолоох буолаҕын уонна толкуйуҥ кэҥиир диэн учуонайдар быһаараллар. Итиннэ үлэлэһэр нейроннар билгэ уорганнарын (органы чувств), ону кытта хамсанар, саҥарар уо.о.д.а. уобаластары кытта ситимнээхтэр. 
Үчүгэй уонна чуолкай буочарынан суруйуу (каллиграфия) Кытайга, Японияҕа, Америкаҕа уонна да атын сирдэргэ улахан сэҥээриини ылар. Пекиннээҕи институт доцена Юань Пу «Каллиграфия уонна доруобуйа» ыстатыйатыгар каллиграфияны цигун гимнастикаҕа холуур. Бу дойдуларга илиинэн үчүгэйдик уонна чуолкайдык суруйуу киһи доруобуйатын бөҕөргөтөр, мэйии үлэтин күүһүрдэр, оннооҕор олоҕун уһатар дииллэр. 
Санкт-Петербург куоракка энтузиастар мэйии өттүнэн доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолору бастаан 15 мүнүүтэттэн саҕалаан каллиграфиянан дьарыктаабыттар. 7 кылааска киирэллэригэр үгүс оҕо математикаҕа, поэзияҕа, искусствоҕа дьоҕура сайдан барбыт. Сорохторо оннооҕор инбэлиит учуотуттан уһуллубуттар. 
Итинник каллиграфияҕа сыһыаннаах хас да холобуру аҕалыахха сөп. 
Иллэҥ кэммитигэр уруучуканан элбэхтэ суруйуохха. Бу дьарык туһатын бэйэбит эппитинэн-хааммытынан билиэххэ. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Сынньалаңңа | 12.05.2022 | 12:30
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Аныгы үйэ киһитэ ньургуһунан хайдах эмтэниэн сөбүй? Бу туһунан айылҕаттан айдарыылаах норуот эмчититтэн туоһуластыбыт. Юлия Юрьевна Николаева – норуот эмчитэ, “Арчы дьиэтин” иһинэн үлэлиир өбүгэ үгэһин, сиэрин-туомун дьоҥҥо тарҕатар,...
Дьокуускайга саҥа сквер баар буолуоҕа
Сонуннар | 08.05.2022 | 09:01
Дьокуускайга саҥа сквер баар буолуоҕа
Саха АССР Конституциятын уонна Декларациятын бэлэмниир хамыыһыйа кыттыылааҕа Георгий Семенович Ефимов быйыл төрөөбүтэ 130 сылын туолла. Г.С. Ефимов 1892 сыл муус устар 10 күнүгэр Дьааҥы Бастакы Дьуhаал (билиҥҥи  Дулҕалаах) нэһилиэгэр Семен Васильевич Ефимов-Дьуhаал Сэмэн дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Дьэкиимэп аҕа ууhуттан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Дьааҥы биллэр баайдара, меценаттара, үөрэхтээхтэрэ, улуус кулубалара үөскээбиттэрэ....
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Куорат олоҕо | 14.05.2022 | 15:00
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Кэлэр сэрэдэҕэ, ыам ыйын 18 күнүгэр, аан дойдуга Музей күнэ бэлиэтэнэр. Быйыл Таатта улууһугар кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 77 сыла.   Музей тэриллиитэ норуодунай худуоһунньук И.В. Попов аатын кытта ыкса ситимнээх. Дэгиттэр дьоҕурдаах, хас да экспедицияҕа сылдьыбыт (бастакы Сибиряковскай экспедиция 1894-96 сс.), баай матырыйаалы муспут буолан да буолуо, 1938 с. саҕалаан...