18.12.2019 | 10:27

ИЛИИ ТУТУУРДААХ, ӨТТҮК ХАРАЛААХ

ИЛИИ ТУТУУРДААХ, ӨТТҮК ХАРАЛААХ
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Саха киһитэ ханна да бардын-кэллин, куруук илии тутуурдаах, кэһиилээх сылдьара былыр-былыргыттан суруллубатах сокуон буолар. Ыалга кураанах, илиигин сиэпкэр уктан кэлэриҥ хайдах эрэ сатаммат курдук. Оннооҕор куорат ыаллара биирдэ эмит аймахтарбытыгар, доҕотторбутугар күүлэйдии барарбытыгар хайаан да дьоммутугар, оҕолордоох буоллахтарына оҕолоругар кэһиилэнэбит.

Оттон тыа дьоно төһө кэһиилэнэллэрий? Ол туһунан аҕыйах киһи санаатын этэр.

Татьяна, Өлөөн улууһа:

- Мин ыраах улуустан сылдьар буоламмын куоракка түһэр аймахтарым суохтар. Онон бииргэ үөрэммит дьүөгэбэр куруук кэлэбин. Кинилэргэ ийэм, кыыһым эмиэ сылдьаллар. Кэһиини хайаан да илдьэ кэлэбит, ону таһынан кыһын суол аһылынна да эбэһээт балык, таба этэ, хоту дойду кэһиитин ыытабын. Биирдэ дьүөгэбэр махтанан тыс этэрбэс бэлэхтээбитим. Мин маны киһиргээн кэпсээбэппин, биһиги хоту дойду дьоно сүрдээх элэккэйбит, махтанары сатыыбыт уонна ыалдьытымсахпыт. Дьүөгэм суоҕа буоллар, гостиницаҕа ыйы-ыйдаан, өссө ийэбинээн эҥин кэллэхпинэ төһөлөөх харчы барыа биллибэт. Дьүөгэм аах өссө кэргэнинээн биһигини портка атааран, көрсөн биэрэллэр. Ону хайдах да махтаммакка сылдьарбыт биһиэхэ сатаммат.

Валентина, Уус-Таатта:

- Мин биирдэ эмит хоно-өрүү кэлэбин. Хаһаайыстыбалаах буоламмыт, үксүн күнүнэн сылдьааччыбыт. Ол да буоллар син биир кэһии тутан кэлэбит. Сүөһүлээх, астаах буоламмыт сүөгэй, үрүҥ ас, ону таһынан барыанньа, сороҕор бэрэски, алаадьы да астаан аҕалабын. Сүрдээҕин үөрээччилэр, ытыс үрдүгэр түһэрэллэр. Оннук эн-мин дэсиһэн, өйөһөн сылдьар билиҥҥи олохпутугар олус наадалаах.

Розалия Ивановна, Хаҥалас:

  • Мин бастаан куоракка оҕо сылдьан кэлэн баран оптуобуска хатааһылыырбын наһаа астыммытым. Оччолорго Ньурбаҕа олорорбут. Тутуһан сатаан турбакка, мөҕүллүмээри ол куттала этэ. Билигин Хаҥаласка кийииттээн олорбутум отучча сыл буолла. Оҕолорум манна бааллар. Урут-уруккуттан, биллэн турар, кэһиилэнэбит. Сүөгэй, хортуоппуй эбэһээт аҕалааччыбыт. Хайа киһи ыалга кэһиитэ суох кэлиэй? Оҕолорбор, сиэннэрбэр дьиэтээҕи бурдук ас, тоҥ эт, минньигэс аҕаллахпына, туох да наһаа үөрэллэр.

Дьэ, ити курдук тыа дьоно барахсаттар суохтарын-баардарын куорат дьонугар кэһиилэнэллэр, таксинан да ыыталлар. Маннык хардарыта сибээс баара олус үчүгэй. Аны куорат ыала тыа дьонугар тахсан сир астыа, отоннуо, оттоһуо турдаҕа. Онно эмиэ кэһиилэнэн, куорат сонун аһын илдьэн үөрэ-көтө, бэйэ-бэйэлэрин өйөһөн олороллоро билиҥҥи олохпутугар олус биһирэнэр.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Дьон | 04.04.2024 | 09:00
Саха сирин саамай эдэр хапытаана - Дүпсүнтэн сыдьааннаах!
Өрүскэ, муораҕа, акыйааҥҥа да буоллун, араас идэ барыта баар, ол эрээри саамай биллэр уонна ааттаах-суоллаах – биллэн турар, хапытаан. Кинилэр хорсун сырыыларын, бэйэлэригэр эрэллээхтэрин, ыраах айаннарын туһунан төһөлөөх элбэхтэ аахпыппыт, киинэҕэ көрбүппүт буолуой.
Тустууга уларыйыылары күүтэллэр
Дьон | 30.03.2024 | 12:00
Тустууга уларыйыылары күүтэллэр
Хаһыаппыт бүгүҥҥү ыалдьыта – ССРС көҥүл тустууга аан дойду кылаастаах бүтэһик спорт маастара, Улуу Коркин сүмэлээх сүбэтин истибит, Таилиҥҥа тиийэ тренердээбит Михаил Протопопов. Михаил  Егорович «Киин куорат» хаһыат ааҕааччыларын кытта уһуйуллубут тренердэрин, көбүөргэ умнуллубат киирсиилэрин туһунан, тустууну сайыннарыыга тус көрүүлэрин үллэстэр.   – Михаил Егорович, үтүө күнүнэн! ССРС саҕана тыа сирин...
«Эн эмиҥ аттыгар үүнэр...»
Дьон | 30.03.2024 | 10:00
«Эн эмиҥ аттыгар үүнэр...»
Светлана Ивановна Попова – Нам улууһун Хатырык нэһилиэгин олохтооҕо, түөрт оҕо иһирэх ийэтэ, элбэх сиэн эйэҕэс эбэтэ. Кини Максим Аммосов төрөппүт кыыһа Лена Аммосованы, эдьиийэ Наталья Кировна кыыһа Мария Охлопкованы кытта өр сыллаах истиҥ сыһыаннарын сэһэргээтэ. 80-гар чугаһаабыт ытык кырдьаҕастан Саха сирин эмтээх үүнээйилэрин хомуйар ураты дьарыгын эмиэ туоһуластыбыт, ааҕааччыларбытыгар...
Зоя Желобцова:  «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
Дьон | 11.04.2024 | 10:00
Зоя Желобцова: «Олох толору үөрүүтүн, кэрэтин билэн сылдьабын»
«Үчүгэй киһи» диэн хайдах киһини ааттыылларый? Арааһа, бастатан туран, дьоҥҥо эйэҕэс, аламаҕай, үөрэ-көтө сылдьар, барыга-бары кыһамньылаах, үлэһит киһини ааттыыр буолуохтаахтар. Дьэ, оччотугар, биһиги дьүөгэбит Зоя Константиновна Желобцова онуоха сүүс бырыһыан эппиэттэһэр. Киһи киһитэ буоллаҕа биһиги Зоябыт!   Оттон киһи барахсан мутугунан быраҕар муҥур үйэтигэр дьонугар-сэргэтигэр, ыччаттарыгар хайдах суолу-ииһи, ааты, өйдөбүлү хаалларара...