27.12.2019 | 09:12

ЭЛБЭХ ҮБҮ БАРААБАККА, ДЬИЭБИТИН КИЭРГЭТЭБИТ

ЭЛБЭХ ҮБҮ БАРААБАККА, ДЬИЭБИТИН КИЭРГЭТЭБИТ
Ааптар: Киин Куорат

Саҥа сыл үүнүүтэ – дьикти алыптаах кэм. Бу бырааһынньыгы дьон бары долгуйа кэтэһэр, эрдэттэн бэлэмнэнэр.

2020 сыл бэлиэтэ – сиэрэй кырыыса. Бу кыыл хараактырын сүрүн уратыта – өһөс буолуу, кырдьык туһугар туруулаһыы уонна ханнык баҕарар уустук түгэҥҥэ сөптөөх быһаарыныылары ылынан иһии. Кырыыса санаатын табар туһугар дьиэ хаһаайкалара быйыл тугу гыныахтаахтарый?

Саҥа дьыллааҕы муода сыллата уларыйар. Европа диэки номнуо кэлэр 2020 сылга ханнык өҥнөр муодунай буолуохтарын быһаарбыттар.

Кырыыса санаатын маҥан, сиэрэй, тимир уонна үрүҥ көмүс кылабачыгас өҥнөр табыахтара үһү. Онон бу өҥнөр 2020 сылга саамай муодунай буолар чинчилээхтэр.

Маҥан, үрүҥ көмүс өҥнөрү кытта дьиэ ис барааныгар бордовай, хара, хараҥа халлаан күөх, бороҥ, хараҥа от күөх өҥнөрү кытта дьүөрэлиэххэ сөп диэн дизайнердар суруйаллар.

Кэлэр сыл хаһаайката кылабачыйар өҥнөрү наһаа сөбүлүүр. Араас өҥүнэн күлүмнүүр гирляндалары, чүмэчини, мишураны хото туһаныахха сөп.

Дьиэбит саҥа дьыллааҕы киэргэтиитин хайаан да сыаналааҕы атыылаһан ылан буолбакка, туһаттан тахсыбыт маллары туһанан бэйэбит илиибитинэн оҥоруохпутун сөп.

ЧҮМЭЧИ УУРАР

Холобур, өстүөкүлэ бааҥкалартан бэртээхэй чүмэчи уурар тахсар. Кыраасканан тас өттүттэн уруһуйдуурбутугар иһигэр уруһуйдаах кумааҕыны угабыт. Киистэнэн уонна ханнык баҕарар өҥнөөх кыраасканан курдат көстөр уруһуйу хатылыыбыт. Араас тесьманан, көмүһүнэн, лиэнтэнэн, ойууртан хомуллубут эриэхэнэн киэргэтиэххэ сөп.

Суон чүмэчилэри саҥа дьыллааҕы декорга туһанар наһаа үчүгэй. Оттон көннөрү маҥан чүмэчини маннык баайан таҥыннаран кэбистэххэ, көстүүтэ тупса түһэр.

Мастан остуолга уурар подсвечник маннык эмиэ буолуон сөп. Киэргэтиитигэр дьиҥнээх харыйа лабааларын туһаннахха, дьиэҕэ айылҕа сыта тунаарар.

САҤА ДЬЫЛЛААҔЫ ВЕНОК Ороһооспоҕо омук сирдэригэр дьиэлэрин ааныгар хайаан да венок оҥорон иилэллэр. Ол аата бу дьиэҕэ саҥа сылы көрсөллөр,  дьол-соргу олорор диэн буолар. Маны таһынан төгүрүк венок оҥорон саҥа дьыллааҕы остуолбутун киэргэтиэхпитин сөп. Венок төгүрүк быһыыта олох быстыбат эргиирин бэлиэтэ буолар.

Хортуону төгүрүк быһыылаан кырыйабыт уонна араас кээмэйдээх эргэ тимэхтэри килиэйдиибит. Маннык веногу кырааскалыахха, харыйа оонньуурдарынан киэргэтэн биэриэххэ сөп.

Хортуонунан эбэтэр боробулуоханан төгүрүк ии оҥорон баран, таҥаһы баайан киэргэтэбит. Ханнык баҕарар таҥас барсар. Араас өҥнөөх кырадаһыннартан да таҥан таһаарыахха сөп. Килиэйигэр ордук итии бистэлиэтинэн кутуллар килиэй барсар.

Талаҕынан эмиэ киэргэл тахсыан сөп. Тоҥ талаҕы дьиэҕэ хоннорон ириэрэр ордук. Үчүгэйдик ирбит талах имигэс буолар. Талаҕы бэйэтин сүүмэхтии тутан, эрийэ тардан туттаран иһэбит. Кэлгиччи баайан эбэтэр килиэйдээн баран, хайдах баҕарар киэргэтэбит.

ТЫМНЫЫ МОРУОС ОҔОННЬОР

ТҮННҮКПҮТҮН КИЭРГЭППИТ

Түннүктэр – эһиги дьиэҕит харахтара. Хас биирдии уоттаах түннүк нөҥүө дьон дьылҕата салаллар, олох уруйданар...

Быйылгы саҥа дьылга түннүктэргитин киэргэтэн көрүҥ! Саҥа дьыллааҕы настырыанньа тута көтөҕүллүөҕэ. Түннүк киэргэлэ оҕо илиитинэн боростуой оҥоһуга эбэтэр дьиэлээх хаһаайка мындырдаабыт кэрэ көстүүлээх киэргэлэ буолуон сөп.

Түннүккэ уруһуйу түһэрэргэ тиис суунар пааста олус барсар. Кэлин сууйарга да чэпчэки буолар.

Кумааҕынан араас фигуралары, моһуоннары кырыйыахха сөп. Маныаха маҥан илиискэ бастаан боростуой харандааһынан эскизтээн баран, резагынан быһабыт, онтон харандааспыт суолун ластигынан сотон кэбиһэбит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Дьон | 07.06.2021 | 18:45
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Хатас олохтооҕо Андрей Лукич Малышев-Толлуман – “Эр Бэрдэ” балаһабыт бүгүҥҥү ыалдьыта. Кини Горнай улууһуттан төрүттээх. СӨ култууратын туйгуна, “Уус – уран оҥоһуктар” бэлиэ хаһаайына, мас ууһа, столяр идэлээх. Хоһоон суруйар, ырыа айар, үҥкүүлүүр. Хатастааҕы норуодунай театр солбуллубат артыыһа. Барыга-бары дэгиттэр талааннаах эр бэрдэ. Кини тугу сатаабатаҕа баарай... Маһы ыллатар уус,...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...