27.12.2019 | 09:12

ЭЛБЭХ ҮБҮ БАРААБАККА, ДЬИЭБИТИН КИЭРГЭТЭБИТ

ЭЛБЭХ ҮБҮ БАРААБАККА, ДЬИЭБИТИН КИЭРГЭТЭБИТ
Ааптар: Киин Куорат

Саҥа сыл үүнүүтэ – дьикти алыптаах кэм. Бу бырааһынньыгы дьон бары долгуйа кэтэһэр, эрдэттэн бэлэмнэнэр.

2020 сыл бэлиэтэ – сиэрэй кырыыса. Бу кыыл хараактырын сүрүн уратыта – өһөс буолуу, кырдьык туһугар туруулаһыы уонна ханнык баҕарар уустук түгэҥҥэ сөптөөх быһаарыныылары ылынан иһии. Кырыыса санаатын табар туһугар дьиэ хаһаайкалара быйыл тугу гыныахтаахтарый?

Саҥа дьыллааҕы муода сыллата уларыйар. Европа диэки номнуо кэлэр 2020 сылга ханнык өҥнөр муодунай буолуохтарын быһаарбыттар.

Кырыыса санаатын маҥан, сиэрэй, тимир уонна үрүҥ көмүс кылабачыгас өҥнөр табыахтара үһү. Онон бу өҥнөр 2020 сылга саамай муодунай буолар чинчилээхтэр.

Маҥан, үрүҥ көмүс өҥнөрү кытта дьиэ ис барааныгар бордовай, хара, хараҥа халлаан күөх, бороҥ, хараҥа от күөх өҥнөрү кытта дьүөрэлиэххэ сөп диэн дизайнердар суруйаллар.

Кэлэр сыл хаһаайката кылабачыйар өҥнөрү наһаа сөбүлүүр. Араас өҥүнэн күлүмнүүр гирляндалары, чүмэчини, мишураны хото туһаныахха сөп.

Дьиэбит саҥа дьыллааҕы киэргэтиитин хайаан да сыаналааҕы атыылаһан ылан буолбакка, туһаттан тахсыбыт маллары туһанан бэйэбит илиибитинэн оҥоруохпутун сөп.

ЧҮМЭЧИ УУРАР

Холобур, өстүөкүлэ бааҥкалартан бэртээхэй чүмэчи уурар тахсар. Кыраасканан тас өттүттэн уруһуйдуурбутугар иһигэр уруһуйдаах кумааҕыны угабыт. Киистэнэн уонна ханнык баҕарар өҥнөөх кыраасканан курдат көстөр уруһуйу хатылыыбыт. Араас тесьманан, көмүһүнэн, лиэнтэнэн, ойууртан хомуллубут эриэхэнэн киэргэтиэххэ сөп.

Суон чүмэчилэри саҥа дьыллааҕы декорга туһанар наһаа үчүгэй. Оттон көннөрү маҥан чүмэчини маннык баайан таҥыннаран кэбистэххэ, көстүүтэ тупса түһэр.

Мастан остуолга уурар подсвечник маннык эмиэ буолуон сөп. Киэргэтиитигэр дьиҥнээх харыйа лабааларын туһаннахха, дьиэҕэ айылҕа сыта тунаарар.

САҤА ДЬЫЛЛААҔЫ ВЕНОК Ороһооспоҕо омук сирдэригэр дьиэлэрин ааныгар хайаан да венок оҥорон иилэллэр. Ол аата бу дьиэҕэ саҥа сылы көрсөллөр,  дьол-соргу олорор диэн буолар. Маны таһынан төгүрүк венок оҥорон саҥа дьыллааҕы остуолбутун киэргэтиэхпитин сөп. Венок төгүрүк быһыыта олох быстыбат эргиирин бэлиэтэ буолар.

Хортуону төгүрүк быһыылаан кырыйабыт уонна араас кээмэйдээх эргэ тимэхтэри килиэйдиибит. Маннык веногу кырааскалыахха, харыйа оонньуурдарынан киэргэтэн биэриэххэ сөп.

Хортуонунан эбэтэр боробулуоханан төгүрүк ии оҥорон баран, таҥаһы баайан киэргэтэбит. Ханнык баҕарар таҥас барсар. Араас өҥнөөх кырадаһыннартан да таҥан таһаарыахха сөп. Килиэйигэр ордук итии бистэлиэтинэн кутуллар килиэй барсар.

Талаҕынан эмиэ киэргэл тахсыан сөп. Тоҥ талаҕы дьиэҕэ хоннорон ириэрэр ордук. Үчүгэйдик ирбит талах имигэс буолар. Талаҕы бэйэтин сүүмэхтии тутан, эрийэ тардан туттаран иһэбит. Кэлгиччи баайан эбэтэр килиэйдээн баран, хайдах баҕарар киэргэтэбит.

ТЫМНЫЫ МОРУОС ОҔОННЬОР

ТҮННҮКПҮТҮН КИЭРГЭППИТ

Түннүктэр – эһиги дьиэҕит харахтара. Хас биирдии уоттаах түннүк нөҥүө дьон дьылҕата салаллар, олох уруйданар...

Быйылгы саҥа дьылга түннүктэргитин киэргэтэн көрүҥ! Саҥа дьыллааҕы настырыанньа тута көтөҕүллүөҕэ. Түннүк киэргэлэ оҕо илиитинэн боростуой оҥоһуга эбэтэр дьиэлээх хаһаайка мындырдаабыт кэрэ көстүүлээх киэргэлэ буолуон сөп.

Түннүккэ уруһуйу түһэрэргэ тиис суунар пааста олус барсар. Кэлин сууйарга да чэпчэки буолар.

Кумааҕынан араас фигуралары, моһуоннары кырыйыахха сөп. Маныаха маҥан илиискэ бастаан боростуой харандааһынан эскизтээн баран, резагынан быһабыт, онтон харандааспыт суолун ластигынан сотон кэбиһэбит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ыһыах оптуобустарын сырыылара
Сонуннар | 22.06.2022 | 19:00
Ыһыах оптуобустарын сырыылара
Автовокзалтан хоҥнор оптуобустар: Автовокзал — Цииркэ — Сельхозтехникум — Акварель —Кулаковскай аат. култуура дьиэтэ — Банковскай — Архыып — ЯКСМК — Якутская — Столичнай ырыынак — Кольцевой — Гараастар — Севастопольскай — Новопортовской — Гагарин скверэ — «Белое озеро» ырыынак — Полиция 3-с отдела — Пост ГАИ — Таһаҕас тиэйэр...
Өрөспүүбүлүкэтээҕи «Туймаада ыһыаҕа-2022» бырааһынньык бырагыраамата
Сонуннар | 21.06.2022 | 17:49
Өрөспүүбүлүкэтээҕи «Туймаада ыһыаҕа-2022» бырааһынньык бырагыраамата
Буолар сирэ: «Үс Хатыҥ» этнографическай комплекс Ыытыллар күнэ-дьыла: 2022 сыл, бэс ыйын 25-26 күннэрэ
Саха төрүт култууратын өйүүр Ыйаахха илии баттанна
Сонуннар | 20.06.2022 | 12:40
Саха төрүт култууратын өйүүр Ыйаахха илии баттанна
Ил Дархан Айсен Николаев Саха өрөспүүбүлүкэтин эпоһын харыстыыр уонна бөҕөргөтөр ыйаахха илии баттаата. Үөһээ Бүлүүгэ ыытыллар Олоҥхо Ыһыаҕын аһыллар үөрүүлээх күнүгэр  «Олоҥхо дьиэлэрин биир кэлим ситимин уонна олоҥхоһуттары, оһуохайдьыттары, уустары – төрүт култуураны илдьэ сылдьар дьону судаарыстыба өйүүрүн туһунан» ыйаах олоххо киирдэ.   “Бу ыйаах өбүгэлэрбит хаалларбыт нэһилиэстибэлэрин харыстыырга уонна көлүөнэттэн...
Ыһыахха оптуобуһунан барар табыгастаах
Сонуннар | 19.06.2022 | 10:51
Ыһыахха оптуобуһунан барар табыгастаах
Үс Хатыҥ архитектура уонна этнография комплексыгар Туймаада Ыһыаҕар бэлэмнэнии тэтимирдэ.  Бэс ыйын 18 күнүгэр СӨ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Дмитрий Садовников оробуочай мунньаҕы ыытта. Мунньахха Дьокуускай баһылыгын солбуйааччы Антон Алексеенко, тустаах тэрилтэлэр үлэһиттэрэ, бэдэрээттээх тэрилтэлэр кытыннылар.  Антон Алексеенко иһитиннэрбитинэн, Нам суолугар бара турар өрөмүөнүнэн сибээстээн ыһыахха айаны хайдах тэрийэллэрин ырыттылар. Үлэ...