24.06.2020 | 10:38

Дистанционнай үөрэх эбэтэр "Һуу, хата, биир күн бүттэ!"

Дистанционнай үөрэх эбэтэр "Һуу, хата, биир күн бүттэ!"
Ааптар: Киин Куорат

Арай оонньоон  диэн биир хостоох дьиэҕэ үс оҕолоох ыал баар үһү. Детсад, алын уонна үрдүкү кылаас. Сарсыарда орто кыыс баттаҕын өрөн, үөһээ өттүгэр булууһа кэтэрдэн ( абытай, дьиэ итии, аллараа туруусуктаах да олордун, көстүбэт) көмпүүтэр иннигэр олордубуттар. Ийэлээх аҕа этиһэ-этиһэ “Дискорд” диэннэрин чааһы быһа талкыйан булларбыт курдук буоллулар. Кыра уолларын көмпүүтэри былдьаспатын диэн аралдьытаары көбүөргэ оонньуур тэлгэттилэр. Улахан уол игровой ноутбугун бэйэтэ эрэ билэр, ийэлээх аҕатын – “динозаврдары” чугаһаппат. Сураҕа, кинилэр кылаастарыгар интэриниэт платформалары оҕолор таах сатыыллар, хата, учууталлар сатаабакка эрэй бөҕө үһү. Оннук бөҕө буоллаҕа, подростоктар бары да уора-көстө компьютернай “генийдэр” ини. Бастаан утаа, сорох учууталлар микрофоннарын сатаан холбообокко , балык айах буолан үөрэтэн дьоллоно туралларыттан күлэн кычыгыраһаллар этэ, сорох уолаттар үөрэх кэмигэр оонньуу да олорор түгэннэрэ баара. Чэ, ол хааллын. Бириэмэтэ буолан, дьэ дьиэ иһэ оскуолаҕа кубулуйда. Ийэлээх аҕа истэригэр таҥараҕа үҥэн, үстэ кириэстэнэн баран, кыра кыыстара тугу эмит сатаабакка ыҥырдаҕына, тута ыстанан тиийэргэ бэлэмнэнэн күүрэн аҕай олордулар.

Тик-так, тик-так. Саҕаланна! Дискорд, РЭШ, Учи ру, Яндекс учебник, Сетевой город, бассаап - барыта умайан олорор. Ыксаабыт кыыс барытын ситиһэ сатыыр, учуутал саҥата сүтэ-сүтэ кэлэр, сороҕор отой да робот курдук саҥарар. Экран эмиэ барар-кэлэр, харар. Тэҥҥэ маахай курдук бииргэ үөрэнэр оҕолорун  –  35 оҕо саҥата дьиэ иһин ылан кэбистэ.  Кыыс, ол да буоллар, тугу эрэ суоттаан дьоллонор. Арай, доҕоор, эргэ муоста  дьигиһийэн, тыас-уус бөҕө буолла. Бу 180 см уһуннаах 10 кылааска үөрэнэр улахан уоллара онлайн физкультуралаан дьигиһитэн эрэр. Ону кытта тэбис-тэҥҥэ физрук эрчимнээх саҥата дьиэ иһин ылан кэбистэ: "Раз, два! Ноги выше! Спина прямая! Колени не сгибаем! А теперь куврок назад, вперед, пробежка по кругу! Ити аайы уһун синньигэс уол уҥуоҕун тыаһа лачыгыраан олорор. Аттыгар кыра балта математика суоттаан тиритии-хорутуу. Айдаан быыһынан кэлэ-кэлэ барар учууталын саҥатын истэ сатаан кулгааҕа даллайыар диэри кыһаллыбыт.

Аҕалара бүтэһик  ньиэрбинэй килиэккэтин тобоҕунан  көмпүүтэр диэки талаһар кыракый уолун тустуу приёмунан көбүөргэ тиэрэ баттаан тутан сытар. Аҥаар илиитинэн часкыйар оҕотун айаҕын бүөлүү сатыыр. Оҕо барахсан көмпүүтэргэ бараары часкыыр кылас, мэктиэтигэр сирэйэ уот кыһыл буола кытарбыт. Ити үлүгэр куу-хаа быыһынан ийэлэрэ эрэйдээх, Аҕа дойду сэриитин разведчигын курдук, көмпүүтэрдээх остуоллар анныларынан, камераларга көстүмээри, куукунаҕа сыыллан ааһар. Ол сыыллан иһэн, аҥаар хараҕынан бассаабын кыҥыыр. “Родительскай чат” сүүһүнэн сообщениетын быыһыттан, “не дай бог” наадалаах информацияны көтүттүҥ, оҕоҥ кылааһыгар хаалыах курдук! Күн аҥаара буолуута, учуутал дабылыанньата тахсан, уруок эрдэ бүттэ. Онон кыратык "һуу" гынан ийэлэрэ буһарбыт мохоруонун хабыалыы түстүлэр.  Мантан киэһэ “РЭШ смэш, Учи ру, Яндекс мандекс и, конечно, Сетевой город - Город бесконечных домашних заданий! Тесты, диктанты, поём по музыке на диктофон, потом делаем  пингвина из капусты, рисуем памятник Кулаковского, по математике 25 задач, по физре реферат о пользе спорта во время коронавируса...”

Һуу, хата, биир күн бүттэ! Бары оронноругар охтоот, муннулара хаһыҥыраата... Сарсын саҥа күн! Үөрэх, билии – дьол!

Любовь ГОТОВЦЕВА

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Педиатр Елена ИВАНОВА:  «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Дьон | 21.09.2021 | 12:00
Педиатр Елена ИВАНОВА: «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Бүгүн “Яннамед” медицинскэй клиника педиатр бырааһа Елена Владимировна Иванова ыалдьыттыыр. Кинини кытта оҕо доруобуйатын туһунан кэпсэтиибитин сэргээн ааҕыҥ.   Быраас анала – Кыра оҕо туга ыалдьарын сатаан кэпсээбэт, уопсайынан, кырачаан дьону кытта үлэлиир ыарахан. Педиатрияны тоҕо талбыккыный? Үлэҥ уратытын туһунан кэпсиигин? –  Мин оҕолору кытта үлэлиэм диэн эрдэттэн быһаарыммытым. Эдьиийим...
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Куорат олоҕо | 12.09.2021 | 10:00
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Сахабыт сирин килбэйэр киинэ, тапталлаах куораппыт 389 сааһын томточчу туоларынан барыгытын эҕэрдэлиибит. Биһиги ааҕааччыларбытыттан Дьокуускай куорат дьон олороругар туох үчүгэйдээҕин уонна мөкү өрүттэрдээҕин ыйыталастыбыт.   Маргарита, 29 саастаах, маҕаһыын атыыһыта: Куорат кытыытынааҕы оройуоннары тоҕо сайыннарбаккыт? Куорат киинигэр түргэнник кэлэр-барар уустук. Уопсастыбаннай тырааныспары  уларытыахха уонна сайыннарыахха наада. Биһиги ааспыт үйэ 70-с...
Киин куорат  мураллара
Куорат олоҕо | 11.09.2021 | 13:17
Киин куорат мураллара
Кэнники аҕыйах сылга Дьокуускай дьиэлэрэ стрит-арт көмөтүнэн улаханнык уларыйдылар. Олохтоох уонна тас дойду худуоһунньуктара олус чаҕылхай, киһи өйүгэр хатанар ойууларынан куорат тас көстүүтүн киэргэттилэр. Хаһыаппыт бу нүөмэригэр 2016 сылтан Дьокуускайга оҥоһуллубут мураллары сырдатабыт.  Мурал – дьиэ эркинигэр эбэтэр иһигэр уруһуйданар уустук ойуу.   «Айыыһыт» Ханна баарый? Лермонтов уул., 56, Щорс...
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Дьон | 14.09.2021 | 13:30
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Хаһыаппытыгар дөрүн-дөрүн ураты дьоҕурдаах, айдарыылаах дьону тиһигин быспакка сырдатабыт. Манна даҕатан эттэххэ, кинилэр бэйэлэрин талааннарын кэмэ кэллэҕинэ эрэ биирдэ кэпсииллэр. Бүгүҥҥү дьоруойбун кытта бу кыһын кэпсэтиэхтээх этибит да, кэмэ илик буолан, соннук хаалан хаалбыта. Тамара Прокопьевна Верхоцевалыын төлөпүөнүнэн сэһэргэстим. - Дорообо! Саха дьонун сиэринэн кэпсэтиибитин бэйэҕин билиһиннэрииттэн саҕалыахха... - Үөһээ...