15.12.2020 | 12:20

Чэпчэки атлетика легендата Мария Неустроева

Чэпчэки атлетика легендата  Мария Неустроева
Ааптар: Киин Куорат

Чэпчэки атлетика тыыннаах легендата буолбут Мария Романовна Неустроева сүрдээх элбэх мэтээллэрин остуолга тэлгээн олорор хаартыската интэриниэт ситиминэн киэҥник тарҕаммыта.

Кини  - чэпчэки атлетикаҕа спорт маастара, Арассыыйа хомуур хамаандатын чилиэнэ. Ахсынньы 14 күнүгэр 72 сааһын туолла.

Мария Романовна Мэҥэ Хаҥалас улууһун Төхтүрүгэр олорор, 4 оҕо ийэтэ, 10 сиэн, 2 хос сиэн эбээтэ. Олохтоох кулуупка “Алгыс” үҥкүү ансаамбылыгар, “Сардаана” вокальнай ансаамбылга дьарыктанар, “Оллоон” бөлөххө олоҥхолуур – соторутааҕыта ыытыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэххэ лауреат буолбуттар:

--“Интэриниэккэ тарҕаммыт хаартысканы ким ыытан кэбиспитин билбэппин. Ити мин үйэм тухары мунньубут мэтээллэрим. Барыта бэйэм киэннэрэ. Сорохтор “коллекциялаабыт быһыылаах” диэбиттэр этэ. Былыр сүүрдэххэ мэтээл биэрбэт этилэр, кыракый жетон курдугу уонна грамота туттараллара – олор сүтүтэлээбиттэр. Кэнники сылларга мэтээл биэрэр буолбуттарын мунньан испитим.

Олоҕум устатын тухары чөл олоҕу пропагандалыыбын. 1965 сыллаахтан сүүрүүнэн дьарыктанабын. 2006 сылтан Арассыыйа сборнайыгар киирэн тас дойдуларга уончата тахсан ситиһиилээхтик кыттан кэлбитим. Австрияҕа, Италияҕа, Швецияҕа, Финляндияҕа, Польшаҕа уо. д.а. дойдуларга сүүрбүтүм. Омук сириттэн 25 мэтээли аҕалбыппын олус күндүтук саныыбын. Сахам сирин аатын түһэн биэрбэтэхпиттэн үөрэбин, киэн туттабын.

Элбэх өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэргэ кыайбытым. Аан дойдуга Арассыыйа хамаандатыгар киириэхпиттэн кыттар буолбутум. Кэлэр-барар айаным ороскуотун үксүн бэйэм уйунааччыбын. Бастаан 1-2-тэ спонсордыы сылдьыбыттара. Кэлин аймахтарым, дьүөгэлэрим көмөлөһөллөр. Бэйэм кирэдьиит да ылан күрэхтэһиилэргэ кыттан кэлээччибин.

Ордук табыллан 5-10 км сүүрэбин, полумарафоннарга да барсааччыбын. 2018 сыллаахха Москваҕа ыытыллар марафоҥҥа кыттан, бэйэм саастыылаахтарбар бэһис кэлбитим. Билигин сүүрбэтим кэриэтэ – спортсаалаҕа көҥүллээбэттэр, күрэхтэһиилэр да буолбатылар.

1972 сыллаахха Төхтүргэ кулуупка ананан кэлбитим. Дьиҥэ култуура эйгэтин үлэһитэбин. Араас салааҕа үлэлээн баран, билигин биэнсийэҕэ олоробун. Соҕотох буоламмын хаһаайыстыба эҥин туппаппын, оҕолорбор кыаҕым баарынан көмө буола сатыыбын.

Икки сыллааҕыта, 70 сааспын туолбуппар, Аллараа-Бэстээххэ сир учаастагын бэлэхтээбиттэрэ. Онтукабын билигин да ыла иликпиттэн хараастабын. Умнууга хаалаары гынна быһыылаах. Наар эрийэн санатабын даҕаны, биэрэ иликтэр...” , - диир Мария Романовна.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.