07.10.2020 | 17:39

Бэлисипиэтинэн умнуллубат айан

Бэлисипиэтинэн умнуллубат айан
Ааптар: Киин Куорат

Өрөбүл күннэри  киһи сынньанаары, сиппэтэҕин ситэрээри, санаатын сааһылаары кэтэһэр. Ол курдук, биһиги, велосканди бөлөх кыргыттара: Яковлева Нюргустана Павловна, Яковлева Мария Егоровна, Петрова Домна Егоровна сааскыттан ыра санаа оҥостубут биир идеябытын олоххо киллэрдибит. Ол курдук, Ньурба-Түүкээн хайысханан бэлисипиэтинэн  айаннаан кэллибит.

Халлааммыт туран  биэрэн, суолбут тупсан, айанныырга үчүгэй, харгыһа суох сырыттыбыт. Ньурбаттан сарсыарда 6 чааска хоҥнубуппут. Чаппанда, Дьаархан, Марха муостатыгар, бэлиэ сирдэргэ тохтоон, сирбитин-уоппутун аһатан, айылҕа кэрэ көстүүлэрин хаартыскаҕа түһэрэн, Хаҥаласка эбиэккэ тиийбиппит.

Нюргустана дьонугар, саха сайдам ыалыгар Афанасьевтарга ыалдьыттаабыппыт. Сатабыллаах хаһаайка Афанасьева Маргарита Иннокентьевна көрсөн, кучу чэйинэн, араас морсунан, оҕуруот дэлэгэй аһынан, сир аһын араас көрүҥүн барыанньатынан, сибиэһэй сүөгэйинэн, арыылаах алаадьынан күндүлээбитэ.

Хаҥаластар бэрт интэриэһинэй музейдаахтар диэни истибиппит да, көрө илик этибит. Ыал  аҕа баһылыга Ариан Афанасьев бэрт түргэнник музей дириэктэрин кытта кэпсэтэн, көрө барар буолбуппут. Варвара Андреевна Петрова аатынан краеведческай музей дириэктэрэ Зинаида Васильевна үөрэ-көтө  көрсүбүтэ.

Бары ытыктыыр киһибит Варвара Андреевна олоҕун кэпсиир экспонаттары, хаартыскалары, үлэлээн ааспыт сылларын кэпсиир ахтыылары, бу дьоҕус гынан баран, олус суолталаах музейга сэргээбиппит. Уу чуумпуга Зинаида Васильевна наҕыллык, хас биирдии экспонат туһунан истиҥник кэпсээбитэ. Хос хос туһунан тематикалаах. Манна – Сата уустара урут тутта сылдьыбыт тэриллэрэ, оҥоһуктара, туттубут иһиттэрэ. Биһиги билбэтэхпитин билэн, история кэрэһитэ буолан турар урукку тэриллэри, иһиттэри, оһуордары сөҕө-махтайа көрбүппүт. Айаннаан иһэрбитин да умнан ылбыппыт.

Норуоттар икки ардыларынааҕы "Фестиваль Вудфордской печи" тимир уустарын онлайн бэстибээлин кыттыылааҕа, элбэх куонкурус кыайыылааҕа, призера Ариан Васильевич Афанасьев оҥоһуктарын, оҕолор үлэлэрин кэрэхсээбиппит. Хомустара,  эчи, нарынын, оһуордара намчытын. Быһахтара сытыытын! Эр киһи курун оһуора туспа кэпсиир суолталааҕын бэркэ интэриэһиргээбиппит.

Ариан Васильевич уус кыһатыгар оҕолору эбии үөрэтэр, дьарыктыыр эбит. Оҕолор улахан киһиттэн итэҕэһэ суох олус мындыр  оҥоһуктаахтар. Харах хайгыы эрэ көрөр. Аны таһырдьа тахсан Ариан Васильевич тимири уһаарар оһоҕу көрдөрбүтэ, соторутааҕыта буолан ааспыт тимир уустарын бэстибээлин туһунан кэпсээбитэ.

Истиҥ кэпсэтии, талааннаах дьоннуун алтыһан, үлэлэрин көрөн, ситиһиилэрин кэрэхсээн, санаабытыгар, өссө күүс-уох эбинэн айаммытын салҕаабыппыт.

Хаҥаластан тахсыыбытыгар мохсоҕол көтөр олорорун көрбүппүт. Айаммыт мэлдьи аргыстаах буолар диэн үөрбүппүт.

Бэлисипиэппит көлүөһэтэ сыыйыллан тыаһыыра эрэ иһиллэрэ. Кыргыттарым харахтарыгар сөҕүү, киэн туттуу... Суолбут ырааҕын, онон-манан оллур-боллур да түһүүлээҕин-тахсыылааҕын билбэккэ, Хаҥаластан Түүкээҥҥэ диэри бэрт түргэнник айаннаабыппыт.

Бу айаммыт дьоһун-мааны дьоннуун билсиһиини бэлэхтээтэ, кинилэр талааннарыгар өссө сүгүрүйдүбүт. Ариан Васильевич, талааныҥ өссө арыллан истин, ситиһии кынаттан!

Санаа... Киһини кынаттыыр, сырдыкка, кэрэҕэ угуйар сүдү күүстээх. Уһун айаммытыгар бииргэ сылдьыбыт, биир санаанан салайтарбыт кыргыттарбар махтанабын. Биһиги чугастааҕы дэриэбинэлэргэ тиийэн, тыыммытын эрчийэн, тапталлаах Куочайбытыгар көнүл бэлисипиэттээн, эрдэттэн дьарыктаах буолан, сыалбытын ситистибит.

Дьэ, итинник айаннаан икки улууһу ситимниир Түүкээммит саҥа муостатыгар тиийэ сырыттыбыт.

Домна Петрова, Ньурба

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Эссетэ суруй – смартфонна сүүй!
Сонуннар | 13.05.2021 | 10:59
Эссетэ суруй – смартфонна сүүй!
1991-1992 сылларга бүттүүн норуот өйө-санаата уһуктуутунан кынаттанан тахсыбыт национальнай оскуолалары саҥардыы Концепцията бигэргэтиллэн олоххо киирэн барбыта. Оччотооҕу Национальнай Концепция быйыл 30 сылын туолла. Концепцияттан үгүс чаҕылхай ыччат, сайдам санаалаах дьон үүннүлэр. Национальнай Концепция үбүлүөйдээх сылын көрсө, “Киин куорат” хаһыат уонна “Ийэ тыл кэскилэ” түмсүү ЭССЕ КҮРЭҔИН биллэрэллэр.  Концепция аҕалбыт туһатын,...
Оҕону сахалыы иитэр ньыма — алтыһыы уонна эйгэтин тэрийии
Дьон | 10.05.2021 | 20:34
Оҕону сахалыы иитэр ньыма — алтыһыы уонна эйгэтин тэрийии
Виталий Архипович Слепцов “Ийэ тыл кэскилэ” түмсүү быйыл Төрөөбүт тыл күнүгэр ыыппыт сэргэх тэрээһинигэр дьиэ кэргэниниин кэлэн кыттыбыттарын олус хайгыы көрбүтүм. Онно Виталий “Аҕа биһигэ” диэн бэйэтин ийэтэ айбыт олус истиҥ ырыатын киһини уйадытардыы толорбутун көрөөччү бары сэҥээрбитэ. Түмүгэр өссө “Аҕалар оҕо иитиититтэн туора турумуоҕуҥ!” диэн ис хоһоонноох ыҥырыытын, оруннаах...
Уус идэтэ киһини тардар ураты күүстээх
Дьон | 10.05.2021 | 09:26
Уус идэтэ киһини тардар ураты күүстээх
Ютубка кэргэннии Сыромятниковтар “Сардаана: сахалыы канал” диэн дьоҥҥо-сэргэҕэ олус туһалаах биэриилэрин көрбүт буолуохтааххыт. Бүгүн “Эр бэрдэ”  балаһабытыгар, сайдам санаалаах сайаҕас ыал аҕа баһылыга Иван Сыромятников ыалдьыттыыр. Сытыы харахтаах, сымса туттуулаах Кини Анаабыр улууһуттан төрүттээх, хоту дойду хоһуун уолана. Омугунан эбэҥки. – Иван Алексеевич, үтүө күнүнэн! Кэпсэтиибитин төрүттэргиттэн саҕалыах. – Аҕам...
Ырыа күнэ киэҥ далааһыннаахтык бэлиэтэниэҕэ
Сонуннар | 12.05.2021 | 21:55
Ырыа күнэ киэҥ далааһыннаахтык бэлиэтэниэҕэ
Бүгүн, ыам ыйын 12 күнүгэр, СӨ Мелодистарын ассоциацията тэриллибитэ 30 сылынан Ырыа күнүн ыытыы туһунан СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Ю.С. Куприянов 229-ОД №-дээх бирикээһэ таҕыста.  Онно олоҕуран, 2021 сыл ыам ыйын 21 күнүгэр СӨ Мелодистарын ассоциацията тэриллибитэ 30 сылынан Ырыа күнэ онлайн көрүҥүнэн ыытыллыаҕа. Бу күнү үрдүк таһымҥа...