15.07.2022 | 14:00

БАРЫАННЬА БАРАХСАН

БАРЫАННЬА БАРАХСАН
Ааптар: Киин Куорат

Кивиттэн джем

Кивини лааппыттан атыылаһан сиирбитин сөбүлүүбүт. Бу отон С битэмиининэн олус баай, ону тэҥэ калий, магний, никотиновай кислота баар – бу мэйии битэмииннэрэ. Күҥҥэ биир кивини сиэтэхпитинэ, сууккаҕа ылыахтаах битэмииммит нуорматын толоробут. Хат дьахталларга уһулуччу туһалаах фрукта быһыытынан биллэр.

Көннөрү кивини аһыырҕатар буоллахпытына, барыанньа оҥостон сиэхпитин сөп. Маныаха сымнаабыт киви кытта барсар.

Кивибитин хахтыыбыт, кыра-кыра гына кырбыыбыт. Саахардаан баран кыра уокка тэптэрэн буһарабыт. Сылаастыы бааҥкаларга кутан кэбиһэбит. Кыратык желатиннаатахха, барыанньабыт хойуу буолар. От күөх өҥнөөх барыанньаны ордук оҕо аймах сөбүлүүр.

Моркуоптан барыанньа

Моркуобу сымныар диэри оргутабыт уонна бытархай гына кырбыыбыт.

Саахары кыратык уулаан сироп оҥоробут. 400 г моркуопка 200 г саахар сөп буолар. Салҕыы моркуобу саахар сиробугар буһарабыт.

Кылгас уонна суон моркуоп салаакка, соуска, маринадка туттуллар. Оттон уһун астаах моркуобу буһаран баран туттар табыгастаах. Моркуобу чараас гына быһаҕынан хахтаатахха хараарбат. Сибиэһэй моркуобу хахтаныллыбат, кирин суокканан аалан ыраастыыбыт.

Банантан барыанньа

Банан сыаната билигин чэпчээн турар. Сылааска банан түргэнник буортуйар, холодильникка кытта харааран барар. Ол иһин барыанньа оҥостуохха сөп.

1 киилэ хахтаммыт банаҥҥа 2 ыстакаан саахар, 1 ыстакаан уу, 1 ч.нь. аҥаарынан лимон кислотата туттуллар. Бананы халбаһы курдук төгүрүктүү кырбыыбыт. Бу биэриэмэҕэ уулаах саахарбыт оргуйа турар. Банаммытын оргуйбут сиропка быраҕабыт, 1 чаас устата кыра уокка буһарабыт. Бааҥкаларга кутуохпут иннинэ лимон кислотатын эбэн биэрэбит.

Бааҥкаларбытын 100 кыраадыска духуопкаҕа уган стерилизациялаатахпытына, барыанньабыт өссө өр хараллар.

Арбуз хаҕыттан барыанньа

Сайын арбуһу элбэхтик сиибит. Арбуз хаҕыттан бэртээхэй барыанньа тахсар.

Биһиэхэ наада: 600 г ыраастаммыт арбуз хаҕа, 800 мл уу, 2 ыстакаан саахар.

Арбуһу от күөх халыҥ хаҕыттан ыраастыыбыт, барыанньаҕа маҥана эрэ барсар. Онтон кубиктыы кырбыыбыт. Сироппутун бэлэмниибит – ууну, саахары бииргэ оргутабыт.

Арбузпут хаҕын сироппутугар кутабыт. Оргуйбутун кэннэ өссө 15 мүнүүтэ буһара түһэбит.  Бастакы буһарыыбыт кэннэ арбузпут хаҕа дьэҥкир буола охсор.

Барыанньабытын буспут иһитигэр ыга хаппахтаан, 12 чаас туруорабыт. Бу сироп арбуз хаҕыгар иҥэрин туһугар оҥоһуллар. Иккис буһарыыбытыгар эмиэ 15 мүнүүтэ устата тэптэрэбит. Онтон эмиэ күн аҥаара туруора түһэн баран, үһүстээн буһарабыт. Стерилизацияламмыт бааҥкаларга кутабыт, оргутуллубут, сойбут хаппахтарынан ыга хаппахтаан кэбиһэбит. Кыһын устата дьикти минньигэс амтаннаах, сайыҥҥы күнү санатар көмүс өҥнөөх барыанньаны амсайабыт.

Малина эбэтэр дьэдьэн хаптаҕаһы кытта

2 киилэ дьэдьэни эбэтэр малинаны бааҥкаҕа толору кутабыт. Хаптаҕас суогун 400 гр ыган баран, онно 600 г саахары суурайабыт. Бааҥкалаах отоммутугар кутан кэбиһэбит. Бааҥкабытын 20 мүнүүтэ стерилизациялаан ылабын.

Сарбынньахтан желе

Бу барыанньаҕа сарбынньах (рябина) уонна саахар пропорцията тэҥ буолуохтаах.

Отоммутун сууйан баран, 2-3 мүнүүтэ оргуйбутунан уунан саба кутан туруора түһэбит. Онтон 10-ча мүнүүтэ тымныы уунан сууйан сойутабыт. Маныаха отону киистэтигэр хаалларыахха эбэтэр биир-биир араартаан кэбиһиэххэ сөп.

Кып-кыра ууга буһарабыт. Онтон ньыһыйан кэбиһэбит. Саахар эбэн баран, 5-7 мүнүүтэ тэптэрэн ылабыт. Бааҥкаларга кутарбытыгар үрдүгэр биирдии ньуоска водка кутабыт, хаппахтаан баран тымныы хараҥа сиргэ харайабыт.

Сарбынньахтаах дьаабылыка сироба

1 кг дьабылыканы ыраастыыбыт, тэбис-тэҥ өлүүлэргэ араарабыт. Биир суукка саахарынан таммалатан сытыара түһэбит.

Ууланан тахсыбытын сүөкээн ылабыт, дьаабылыкатын барыанньалаан кэбиһэбит.

Сууйуллубут, куурбут сарбынньах отонугар дьаабылыкаттан тахсыбыт сироппутун кутабыт уонна эмиэ хонноробут. Сарсыарда бу маассабытын 5 мүнүүтэ оргутан ылабыт. Бааҥкаларга кутан сөрүүн сиргэ харайабыт.

Дөлүһүөн барыанньата

1 кг дөлүһүөн аһын отуттан, сиэмэтиттэн ыраастыыбыт. 2 мүнүүтэ кыра ууга бланшируйдуубут.

1-1,2 кг саахары кыратык уулаан сироп оҥоробут. Дөлүһүөммүтүн сиропка кутан 3-4 чаас туруорабыт. Онтон 5 мүнүүтэ оргутан ылабыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.