28.02.2024 | 16:25

Баһылык М.К. Аммосов аатынан ХИФУ устудьуоннарын уонна үлэһиттэрин иннигэр отчуоттаата

Баһылык М.К. Аммосов аатынан ХИФУ устудьуоннарын уонна үлэһиттэрин иннигэр отчуоттаата
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Олунньу 26 күнүгэр куорат баһылыга 2023 сыл түмүгүнэн М.К. Аммосов аатынан ХИФУ устудьуоннарын уонна үлэһиттэрин иннигэр отчуоттаата. Кини Дьокуускай куорат 2030 сылга диэри сайдыахтаах маастар-былаанын бэрэсидьиэн Владимир Путин өйөөбүтүн туһунан кэпсээтэ.

Киин куоракка биэс национальнай бырайыак үлэлиир – «Үөрэхтээһин», «Култуура», «Куттала суох уонна хаачыстыбалаах суоллар», «Демография», «Олорор дьиэ уонна куорат эйгэтэ». Кэнники кэмҥэ Дьокуускайга нэһилиэнньэ ахсаана улааппыта бэлиэтэнэр – 5 сыл иһигэр олохтоохтор 47 тыһ. киһинэн эбиллибиттэр, куорат олохтооҕун орто сааһа – 34. Олохтоох бүддьүөт 2023 сылга 30 млрд солкуобайтан таҕыста. Куорат дохуота 31 млрд солкуобайга тэҥнэстэ, ороскуот – 32 млрд солкуобай, итинтэн нолуоктан киирэр бэйэ дохуота 11 млрд солкуобайга тэҥнэстэ. Дьокуускайга дьоҕус уонна орто урбаанынан дьарыктанааччылар ахсааннара – 20 602 тыһ. субъект.

«Олорор дьиэ уонна куорат эйгэтэ» национальнай бырайыак чэрчитинэн киин куоракка эргэ, хаарбах туруктаах дьиэлэртэн көһөрүүгэ өрөспүүбүлүкэтээҕи уонна муниципальнай бырагыраамалар үлэлииллэр. 2019 сылтан саҕалаан 4692 киһи көһөрүлүннэ, 43 дьиэ көтүрүлүннэ. 2023 сылга хаарбах дьиэттэн 2160 киһи көһөрүлүннэ. Былырыыҥҥы сыл устата 339 тыһ. кв. м саҥа дьиэ үлэҕэ киирдэ.

Үс сыллаах тупсарыы сылын чэрчитинэн Дьокуускайга 128 тиэргэн өрөмүөннэннэ, «100 тиэргэн» федеральнай бырайыак көмөтүнэн тупсаран оҥоруу тэтимэ үрдээтэ уонна 13 уопсастыбаннай туона өрөмүөннэннэ.

«Тупсаҕай куорат эйгэтин оҥоруу» бырагырааманан 2023 сылга Р.М. Дмитриев аатынан кытыл, Сайсары күөл кытылын өрөмүөннэрэ, Ленин болуоссатын уонна Култуура уонна сынньалаҥ пааркатын уларытан оҥоруу саҕаланна.

2024 сылга Дьокуускайга куорат баһылыга биллэрбит, 2026 сылга диэри ыытыллыахтаах Инфраструктура сайдыытын үс сыла саҕаланна. Бу сыллар тухары куоракка уопсастыбаннай тырааныспар систиэмэтэ саҥардыллара, сылаас тохтобуллары тутуу, социальнай гаастааһын салҕаналлара былааннанар, уулусса сырдатыыта куораты бүттүүнүн хабыахтаах, куорат ханаала харгыһа суох сүүрүүтэ хааччыллыахтаах.

Итирдэр утахтары утары охсуһар политика чэрчитинэн 26 алкотуочука сабылынна, 3 тэрилтэ үлэтин хайысхатын уларытта, 1647 лиитэрэ итирдэр утах былдьанна, ыстараап суумата 1949,5 тыһ. солкуобайга тэҥнэстэ.

ХИФУ үлэһиттэрэ Евгений Григорьевка Сайсары күөлгэ хайыһар уонна тыы киинин тутуутун, Пединститутка тус сыаллаах миэстэлэргэ үөрэнэр устудьуон ахсаанын, «100 магистр» бырагырааманы, Красильников уул., 4/3 дьиэтигэр кыбартыыраны бас билиигэ көһөрүү уонна «Харысхал» СОТ-ка уот ситимин холбуур туһунан ыйыталастылар. Итиэннэ сир аннынааҕы суолу туоруур сирдэри оҥоруу, үрдүк үөрэх кыһатын устудьуоннарын уопсастыбаннай тырааныспарга чэпчэтиилээх тарыыпка көһөрүү уонна тохтобуллар нууччалыы-сахалыы ааттарын туһунан ыйытыылар киирдилэр.

Көрсүһүү кыттыылаахтара кыһалҕалаах боппуруостары көтөхтүлэр: Строителлэр уулуссаларыгар баар алкомаркет уонна «Колобок» маҕаһыын үлэлэрин; оптуобус тохтобулларын уонна эргэ оптуобустары техническэй көрүү-истии, тохтобулларга баар электроннай табло үлэтэ; 14-с №-дээх оптуобус сырыытын «Стерх» дьоҕус оройуоҥҥа диэри тириэрдии; Сайсары оройуонугар ДЮСШ тутуута.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Замполит Александр:  «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Дьон | 12.07.2024 | 12:00
Замполит Александр: «Эр санаалаах боотурдары төрөтөр Саха сиригэр сүгүрүйэбин»
Бу сурук кэлбитин туһунан миэхэ Уус Алдан улууһун социальнай политика салаатын үлэһитэ, хаһыаппар сырдаппыт, анал байыаннай дьайыы саҕаланыаҕыттан үлэлии сылдьар Наталья Охлопкова от ыйын 3 күнүгэр эрийэн, хаһыаккар таһаарыаҥ дуо диэбитин тута сөбүлэспитим. Онон, сурук хайдах баарынан тылбаастаан, ааҕааччыларбар тиэрдиэм, Саха сирэ дьоруойдарын билиэхтээх!   “Наталья, дорообо! Мин аатым Александр. Мин...
Мария Мигалкина:   «Кэлии сиэмэлэринэн үлүһүйүмэҥ»
Дьон | 19.07.2024 | 10:00
Мария Мигалкина: «Кэлии сиэмэлэринэн үлүһүйүмэҥ»
Мин бүгүн ааҕааччыларбар, ордук хаһаайкаларга, 35 сыл үлэлээбит уопуттаах агроном, билигин биэнсийэлээх, дойдутугар сайылыы сылдьар Мария Семеновна Мигалкинаны кытта тэлгэһэтигэр тиийэн, үүнээйитин, сибэккитин көрө-көрө, дуоһуйа, астына кэпсэттим.   Сибэккигэ уоҕурдууну хото туттабын Бастатан туран ааҕааччыларга циния диэн сибэкки туһунан кэпсиэҕим. Урут биһиги “Циния обыкновенная” диэни олордор этибит, билигин “Циния кустовая” диэн...
Дьулустаан Ноговицын: ДЬУЛУС! ТУЛУС! КЫАЙ!
Дьон | 11.07.2024 | 10:00
Дьулустаан Ноговицын: ДЬУЛУС! ТУЛУС! КЫАЙ!
«Киин куорат» хаһыат бүгүҥҥү ыалдьыта – Туймаада туонатын Үрүҥ Тунах ыһыаҕын «Дыгын оонньуулара» күөн-күрэһин Таас Боотура, быйылгы күрэх муҥутуур кыайыылааҕа Дьулустаан Ноговицын.   Дьулустаан Ноговицын: – Дьокуускай куорат 1№-дээх баһаарынай чааһын байыаһа, төрөппүттэригэр соҕотох уол, эдьиийигэр быраат, тапталлаах кэргэн, үс оҕо амарах аҕата; – Мас тардыһыытыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин, Арассыыйа уонна аан...
Изабелла Попова: Сүрэхпэр сөҥөрбүт дьүөгэлэрим
Дьон | 19.07.2024 | 12:00
Изабелла Попова: Сүрэхпэр сөҥөрбүт дьүөгэлэрим
Арассыыйа үөрэҕириитин туйгуна, Саха сирин үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, хас да кинигэ ааптара Изабелла Ильинична Попова бүгүн өрөгөйдөөх үбүлүөйүн көрсө өссө биир кинигэтин сүрэхтиир. Дьэ, кырдьык, сүрэхтиир... Сүрэҕин сылааһын иҥэрбит кинигэтин!   Ахтар-саныыр дьүөгэлэрим, Аламаҕай сэгэрдэрим, Саһарҕалаах сарсыардабын Сандаарытар куоларым!   Сүр... Сүрэх, сүрдээх, сүрэхтиир... Сахабыт тыла барахсан тугун бэрдэй! Биир тылтан силистэнэн-мутуктанан...