16.08.2020 | 19:07

Ыйга 10 уһаакка 2-3 төгүл уу куттарабын

Ыйга 10 уһаакка 2-3 төгүл уу куттарабын
Ааптар: Киин Куорат

Киин куораппытыгар чааһынай дьиэлээх хаһаайкалар тэлгэһэлэригэр эҥинэ бэйэлээх сибэкки арааһын, үүнээйи эгэлгэтин олордоллор. Кинилэргэ ыалдьыттыы кэлбит дьон кэрэ көстүүттэн сөҕөн-махтайан, дуоһуйууну ылан бараллар.

Валентина Ивановна Багынанова, Дьокуускай куорат олохтооҕо:

– Куоракка дьиэ туттан олорбутум 10-тан тахса сыл буолла. Сирим барыта кутуу кумах буолан, үүнээйи үүннэрэргэ эрэйдээх. Хара буор ханан да суох. Бастаан олбуору сэлэлии мас арааһын олордор баҕалааҕым. Онон киэҥ соҕус дьаамалары хаһан, онно буор, кумах, ноһуом булкуйан хатыҥнары, сирени, облепиханы, хаппырыаһы барытын олордубутум. Мастарбын күһүн олордубутум, саас ыам ыйыгар тахсан, тиллэн иһэннэр, бары буомуран хаалан хомоппуттара.

Онтон ыла мас олордор санаам уостубута. Онон оҕуруот аһын, сибэкки үүннэрэн барбытым. 3*6 урукку сэбиэскэй саҕаттан куруук бэйэбин кытта көһө сылдьар икки улахан тэпилииссэлээхпин. Бииригэр 50-ча ук оҕурсу, бииригэр 70-ча ук биэрэс хас да көрүҥүн, уонна хас да аһаҕас кирээккэлэргэ 70-ча ук араас суортаах помидордары олордобун.

Онон аймах дьоҥҥо барыларыгар тиксэр ас өлгөм үүнүүтэ кэлэр. Ону таһынан кабачок, моркуоп, укуруоп үүннэрэбин.

Тэлгэһэм 6 эрэ суотайдаах. Онно 8*12 икки этээстээх, 6*6 улахан күүлэлээх дьиэ, омуна суох тиэргэним чиэппэрин ылан турар. Онон миэстэм олох кэмчи буолан, атыны үүннэрбэппин.  Ол оннугар тиэргэммин кэрэ көстүүлээри, ордор сирбэр барытыгар дьэрэкээн сибэкки эгэлгэтин олордобун.

Ол курдук, хризантема, астра, бакопа, петуния арааһа, флокс, анютины глазки, сальвия, рудбекия, шафран, бархатцылар, сыттаах табах, клеома, никандра, бальзамин, георгин, шток-роза, амарант, эустома, лобелия, подсолнух, гайлардия, левкой, львиный зев, онтон да атыттары үүннэрэбин. Быйыл “Чудо дерево мексиканское” диэни биллэриинэн арассаадатын булан олордубутум, улахан кэрэ көстүүлээх кустарник буолан үөртэ. Сыл аайы туох эмит саҥаны булан олордор интэриэһи үөскэтэр ээ. Куорат иһигэр олорор эрээри, уум хааччахтааҕа хомотор.

Уу баһар массыынанан ыйга 10-нуу уһаат ууну 2-3 төгүл куттарабын.

Ол быыһыгар ардах көмөлөһөр. Онон сайын устата 6-7 тыһыынча солкуобай ууга барар да буоллар, онтон хомойбоппун. Арассаадабын улахан аҥаарын бэйэм олордобун. Аҕыйах сибэккини атыылаһабын. Уопсайынан, 500-600 кэриҥэ арассаада бэйэм киэнэ буолар. Олунньуттан саҕалаан, балаҕан ыйыгар диэри дьарыгым ол. Онон 7-8 ыйы быһа үүнээйинэн үлүһүйэбин. Бу дьарыкпын наһаа сөбүлүүбүн. Сыл аайы миэстэтин, көстүүтүн уларытан, тупсаран, кэҥэтэн иһэбин.

Кыһыҥҥы өттүгэр тиэргэммин эмиэ киэргэтэр идэлээхпин. Күтүөт оҕом Айаал Николаев (Үөһээ Бүлүү) тарбаҕар талааннаах уус бэрдэ. Кыһын хаарынан дьыл бэлиэтин оҥорооччу уонна Аал Луук Мас оҥорон уоттаан-күөстээн биэрбитэ туох да оһуобай кэрэ көстүү.

Ону таһынан балкоммун, дьиэм таһын  дюралайынан сахалыы оһуор оҥорон киэргэппитэ. Хараҥа киэһэлэргэ холбоон баран, таһырдьа олорон сынньанар бэйэтэ биир туспа дуоһуйуу. Икки сыл куорат дьаһалтата ыытар Саҥа дьыллааҕы куонкурустарыгар кыттан, иккиэннэригэр бириистээх миэстэлэргэ тиксэн турардаахпыт. Куоракка көҕөрдүү уонна тупсарыы үлэтэ ыытылларын билэбит. Онон чааһынай дьиэлээх дьоҥҥо сайыҥҥы өттүгэр тэлгэһэни көҕөрдүүгэ анаан куонкурус ыыталлара буоллар диэн баҕа санаалаахпын.

Биһиги уулуссабыт таһын эмиэ күөх үүнээйинэн киэргэтэбит. 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Хоһоон ааҕыытыгар аһаҕас күрэс
Сонуннар | 24.11.2021 | 16:00
Хоһоон ааҕыытыгар аһаҕас күрэс
Саха АССР төрүттэммитэ 100 сылын кѳрсѳ, Ньурба оройуонун Малдьаҕар нэhилиэгин В.И. Максимов аатынан орто оскуолата 100 сылынан, Малдьаҕар  нэhилиэгин бастакы учуутала,  Дьокуускайдааҕы учительскай семинария бастакы выпускнига (1914-1917с.с)., Ньурба улууһун исполнительнай комитетын бэрэссэдээтэлэ, бэрэссэдээтэл солбуйааччыта (1924-1927 с.с)., Бүлүү уеһын общественнай куттала суох буолуутун комитетын чилиэнэ, продовольственнай уонна сир управаларын бэрэссэдээтэлэ (1923...
«Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» бэстибээл саҕаланна
Сонуннар | 26.11.2021 | 11:00
«Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» бэстибээл саҕаланна
«Кыһын Саха сириттэн саҕаланар» куорат таһымнаах бырааһынньыктан саҕалаан киэҥ далааһыннаах тэрээһиҥҥэ кубулуйбут бэстибээл быйыл онус төгүлүн ыытыллар үбүлүөйдээх сыла. Сарсыҥҥыттан, сэтинньи 26 күнүттэн, киин куорат олохтоохторун уонна ыалдьыттарын кыһыны көрсүү бырааһынньыгар ыҥырабыт. Быйылгы тэрээһиннэр, биллэн турар, онлайн уонна оффлайн ыытыллаллар.   «Бэстибээл аан бастаан 2011 сыллаахха Айсен Николаев көҕүлээһининэн, кини Дьокуускай...
Саҥа 2022 сылы көрсөргө бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 04.12.2021 | 12:07
Саҥа 2022 сылы көрсөргө бэлэмҥин дуо?
Күүтүүлээх-кэтэһиилээх 2022 сылбыт үүнэрэ ыйы кыайбат эрэ кэм хаалла. Дьиэни хайдах киэргэтэбит, тугу таҥнабыт, астыыбыт диэн ыйытыылар элбэх киһини долгутар буолуохтаахтар. Онон биһиги эрдэттэн бэлэмнэнэ, толкуйдуу сылдьыҥ диэн күндү ааҕааччыларбытыгар сүбэ-ама бэчээттииргэ быһаарынныбыт.   Кэлэр сыл бэлиэтэ – Халлаан күөх өҥнөөх Баабыр. Кинини манньытар, киниэхэ ис буолар инниттэн, сылбыт ситиһиилээх ааһарын...
COVID-19 Реабилитация элбэҕи быһаарар
Сонуннар | 27.11.2021 | 12:00
COVID-19 Реабилитация элбэҕи быһаарар
СӨ Национальнай библиотеката уонна Дьокуускайдааҕы медицинскэй колледж куйаар ситиминэн ыытыллар туһалаах лекциялары ыытан саҕалаатылар. “Коронавирус кэннэ чөлгө түһүү” лекцияны Медколледж 1-кы категориялаах преподавателэ Марианна Ивановна Атласова зум-платформаҕа ыытта. Бэлиэтээн эттэххэ, СӨ Национальнай библиотеката пандемия саҕаланыаҕыттан онлайн тэрээһиннэри көхтөөхтүк ыытар, араас эйгэ экспертэрин ыҥыраллар, интэриэһинэй тиэмэлэри таарыйаллар, ким баҕалаах кыттыан, ыйытыыларга...