23.07.2021 | 10:15

«Ырыа долгунугар» бырайыак бастакы кэнсиэрэ буолла

Хатас сонуннара
«Ырыа долгунугар» бырайыак бастакы кэнсиэрэ буолла
Ааптар: Наталья РУФОВА

Сахаҕа долгун диэн тыл уу эрэ долгунугар сыһыаннаах буолбатах – олох долгуна, санаа долгуна, ырыа долгуна, хамсааһын долгуна уо.д.а. Долгун күүс эбэр, санааны салгыыр, суккуйа устар, саҥатттан саҥаҕа, сонуҥҥа тиэрдэр. Дьэ итини санаан туран «Тускул» КК ахтар – суохтуур көрөөччүбүт күн бүгүн  интернет ситимин иилиллэн олорон күн аайы куттал, сэрэниҥ, онно умайбыт, манна буруо, итиннэ дьаҥ дьаһах, онтон тутуһума, манна сылдьыма, ол тойон ону атыылаабыт, бу тойон аата-ахса суох байбыт, ону уорбуттар,  итини суох гыммыттар диэн дууһаны аймыыр дьикти-дьиибэ кэмтэн сылайбыт, ыгыллыбыт кэмигэр хайдах гынан көмөлөһөбүт, санааны көтөҕөбүт диэн «Ырыа долгунугар» диэн бырайыагы саҕалаата. Тоҕо чуолаан ырыа? Ырыа биһигини олохпут тухары арыаллыыр, күн сирин көрдүбүт да ийэбит киҥинэйэн ыллыыр ырыатыгар бигэнэбит, мунчаардыбыт да ыллыыбыт, үөрдүбүт да ыллыыбыт…

Сатаммыты-табыллыбыты «ырыа курдук ылбаҕай» диэн тэҥниибит. Баар, буола турар балаһыанньаҕа сөп түбэһэн кыра саала бэлэмнэниэххэ диэн буолбута. Ити эттэххэ дөбөҥ – ол аата уот-күөс, дорҕоон тэрилэ хаттаан, саҥа таҥыллар, ол аата саҥа помост уо.д.а. Истиҥ, иһирэх эйгэни үөскэтэр туһугар көрөөччүгэ муҥутаан туран табыгастаах буолар усулуобуйа олохтонуохтаах.  Сайыммыт наһаа итиитин, сатыылаабыт куйааһы учуоттаан, утах, холкутук-наҕыллык, киэҥник-куоҥнук олороллорун туһугар кыра-кыра остуоллары бэлэмнээтибит, онно аҥаардас арахсыспат аргыспытын телефоннарын да ууралларыгар табыгастаах буоллаҕа… Дьэ уонна бэлэмнэнии үлэтэ күөстүү оргуйда. Үөрүөхпүт, киэн туттуохпут туһугар «Тускул» КК үлэһиттэрэ бары да талбыт курдук талба талааннаах, айар-тутар  эйгэлээхтэр – ким уһанар, ким уоту-күөһү таҥар, ким иистэнэр, ким бастакы кэнсиэр сценарийын суруйар, ким ырыалары таҥар, ким кинигэ бэчээттиир, ким аудио лиискэ оҥоттороору сүүрэр-көтөр. Дьэ санаан көрүҥ иистэнньэҥҥэ төлөө, кинигэ бэчээттээччигэ төлөө, уоту-күөһү оҥорооччуга төлөө уо.д.а. Оччотугар табыллыбат, сатаммат курдук буолуо этэ.


Саҥа бырайыак маҥнайгы кэнсиэрэ «Мин дууһам ыллыыр» диэн аудио диискэ презентациятыгар ананна. Диискэ итинник ааттаах ырыа хомуурунньугар угулунна. Инньэ гынан бу хомуурунньугу атыыласпыт дьон  диискэҕэ киирбит ырыалары кимнээх суруйбуттарын билиэхтэрэ, тэҥҥэ ыллаһалларыгар ырыаларын тыла баар, бэйэлэрэ ыллыахтарын баҕардахтарына «минус» фонограмма (ыллыыр дьон фонограмма үп-харчы хамсааһынын эрэйэрин билэргит буолуо) эмиэ баар. Бэлэмнэнии үлэҕэ ис сүрэҕиттэн үтүөнү баҕаран туран кыттыспыт М.Окороковка ис сүрэхпититтэн махталбытын биллэрэбит. 
Болдьоммут кэмҥэ саалабыт туолбутун көрөн бары да ис сүрэхпититтэн үөрдүбүт, долгуйдубут даҕаны.  Бастакы ырыаттан ыла кэнсиэр түмүк ырыатыгар тиийэ толорооччу, көрөөччү, тэрийээччи да биир тыыҥҥа, биир тэтимҥэ киирэн, балтараа чааһы билбэккэ хааллыбыт. Ырыа барахсан түмэр, сомоҕолуур күүһүн бу да сырыыга туоһулаата! Сырдаабыт сэбэрэлээх, дууһалыын ырааһырбыкка дылы көрүҥнээх, бэл, хамсанардыын түргэтээбит, үөрбүт көрөөччү биһиги туруоруммут сыалбыт ситиһиллибитин мөккүөрэ суох мэктиэтэ буоллаҕа.


 Бу киэһэ саханы саха дэппит өлбөт-сүппэт айымньылардаах К. Онуфриева, Д. Михайлов, В. Андросов, В. Никаноров, Г. Шахурдина, А. Барашкова, А. Калининскай мелодияларыгар, Н. Ефремов, Д. Васильев, М. Алексеева - Арылы Дуйдаах, И. Федосеев – Доосо, П. Соловьев, И. Нуолур, О. Колесова, И. Гоголев – Кындыл, Н. Харлампьева, В. Кулачикова, Х. Горохов тылларыгар ырыалар ылланнылар. Ырыа аранжировкаларын  Степан Афанасьев, Александр Уваровскай, И. Наумов, Д. Готовцев оҥордулар, ырыалар бары Степан Афанасьев студиятыгар уһулуннулар. Бу мин толорооччу быһыытынан уонунан сылларга үлэм түмүгэ буолар. Аныгыскы маннык кэнсиэрбит атырдьах ыйыгар буолуоҕа. Толорооччу эмиэ долгуйа бэлэмнэнэр, көрөөччү саҥа көрсүһүүнү эрэнэ кэтэһэр. 
Суруйуум түмүгэр тэрээһин буола турар балаһыанньа бары ирдэбилигэр толору сөп түбэһэн ыытыллыбытын бэлиэтээн этэбин.  Этэргэ дылы, көрсүһүөххэ диэри, күндү доҕоттор!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Спорт | 14.01.2022 | 20:42
«Sakhalifting» тардынааччылара сөхтөрөллөр
Ханна да тиийдэххэ, физкультуранан уонна спордунан утумнаахтык дьарыктанааччылар бааллар.  Хамсык ыарыы өрө турбут кэмигэр дьарыктанааччылар ахсааннара эбиллэ турара үөрдэр. Онлайн ситимин нөҥүө көхтөөхтүк дьарыктыыллар. Балтараа сыллааҕыта тэриллибит “Финанс” РИК гендириэктэрэ Дмитрий Захаров салайааччылаах “Sakhalifting”-турникка тардыныы бассаап-бөлөх ааспыт сылы дьоһуннук түмүктээтэ. Кэккэлэрэ да хаҥаан иһэр, көрдөрүүлэр да тупсаллар. 13 саастаах оҕотуттан...
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Сонуннар | 11.01.2022 | 12:00
«Инникигэ хардыы» конференцияҕа Дьокуускайтан 263 үөрэнээччи кыттар
Тохсунньу 8 күнүгэр «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция үөрүүлээхтик арылынна. Манна 34 оройуонтан 1 700 тахса үөрэнээччи бэйэлэрин научнай-чинчийэр  үлэлэрин түмүгүн билиһиннэрэллэр.  «Шаг в будущее» – «Инникигэ хардыы» XXVI өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай конференция куораттааҕы түһүмэҕэр 2021 сыл сэтинньи 10 күнүттэн ахсынньы 16 күнүгэр диэри дистанционнай форматынан...
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Сонуннар | 11.01.2022 | 16:00
Дьокуускай салалтата крематорий тутуутун көҥүллээтэ
Олохтоох дьаһалта «Быдан Эргиир» ХЭТ киин куоракка колумбарийдаах крематорий тутарыгар көҥүлү биэрдэ. Ити туһунан куорат баһылыгын нэдиэлэтээҕи планеркатыгар этиллиннэ диэн иһитиннэрдэ  Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата.  Куораты тутууга уонна тырааныспар инфраструктуратыгар Департамент информациятынан, 2021 сыл кулун тутар ыйыгар «Национальная мемориальная компания» ХЭТ диэн Арассыыйа территориятыгар кремациялыыр комплекстары тутуу операторыттан коммерческай этии киирбит....
Окружной шоссеҕа саҥа светофордар
Сонуннар | 11.01.2022 | 14:00
Окружной шоссеҕа саҥа светофордар
Олохтоох дьаһалта тырааныспарга уонна суол инфраструктуратыгар Управлениетын информациятынан, Окружной шоссеҕа суолга куттал суох буолуутун хааччыйар сыаллаах икки светофор холбоммут. Кинилэр суол икки өттүнэн – Окружной шоссе быһа охсуһуутуттан уонна Космонавтар  уулуссаларыттан чугас тураллар. Бу туһунан Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.  Светофордар суол икки өттүнэн барар тырааныспары тэҥҥэ тохтотор гына оҥоһуллубуттар. Оччоҕо...