30.03.2022 | 16:34

Өймөкөөн – доҕордоһуу туоната

Өймөкөөн – доҕордоһуу туоната
Ааптар: Маргарита СТЕПАНОВА (Акимова)
Бөлөххө киир

Саха АССР төрүттэммитэ 100 сыллаах өрөгөйдөөх үбүлүөйэ буолара лоп курдук биир ыйын бэлиэтээн, кулун тутар бүтэһик күннэригэр ахсыа буоламмыт икки массыынанан Дьокуускай - Өймөкөөн - Дьокуускай хайысханан айаннаан кэллибит. Биһиги – 1985 сыллаахха Саха АССР араас оскуолаларын бүтэрбит выпускниктар.

Автодесаммыт сыала-соруга – ыраах Өймөкөөн улууһугар олорор үөлээннээхтэрбитигэр былырыын ыытыллыбыт «Үтүө дьыала Кубога” хамсааһыммыт туһунан «Киин куорат» хаһыакка тахсыбыт ыстатыйалары билиһиннэрии, ол түмүгүнэн устубут документальнай киинэбитин көрдөрүү, ырыа хомуурунньугар Өймөкөөнтөн киирбит доҕотторбутун кытта атах тэпсэн олорон билсиһии, «Выпуск-85» түмсүүбүт иһинэн тахсыбыт биэс кинигэбитин билиһиннэрии, олохтоох оскуолаҕа профориентационнай практическай көмөнү оҥоруу. Уонна, биллэн турар, туристар быһыытынан, Томпо, Өймөкөөн хайаларын, тоҥмот уулаах сирдэрин, аатырбыт Халыма трассатын билэ-көрө.

Ол курдук, «Киин куорат» хаһыаппытын олохтоох музейга, библиотекаҕа, оскуолаҕа бэлэхтээтибит, Томтор нэһилиэгин үөрэнээччилэрин, учууталларын кытта көрсүһүүнү тэрийдибит. Оҕолор бэйэлэрин санааларын аһаҕастык этинэн, икки өттүттэн сэргэх кэпсэтии буолан ааста. Үөрэххэ туттарсыыга практическай көмөнү Лилиана Ивановнаттан ылбыттарын ордук астынан бэлиэтээтилэр. Оскуоланы бүтэрэн да баран маннык түмсүүлээх буолуохха сөбүн сөхпүттэрин этиннилэр. Томтор оскуолатын иһинэн үлэлиир музейга Өймөкөөн оройуонун историятын билистибит.

Аан дойду араас муннугуттан кэлбит туристар тохтоон, өрөөн, сынньанар ааһар сирдэригэр – Ыалдьыт дьиэтин тумнубатыбыт. Хаһаайка Тамара Егоровна сылаас, минньигэс аһынан көрүстэ. Киэһэ олохтоох кулуупка 1985 сыллааҕы олохтоох выпускниктары кытта көрүстүбүт. Түмсүүбүт бастакы күннэриттэн саҕалаан, зодиагынан бөлөхтөр, Кубокпыт үлэтин, флешка, кинигэлэр уонна икки документальнай киинэбит туһунан иһитиннэрии оҥордубут. Олохтоохтортон бэйэбит үөлээннээхтэрбит мелодист Любомир Кондаков ырыаларын, выпускпут кыыһын оҕотун толоруутугар хомус дьүрүскэн тыаһын иһиттибит. Автодесант кыттыылааҕа Хаҥаластан Изабелла сахалыы оһуохайы оройуттан тутта.

Олохтоох үөлээннээхтэрбит остуол хотойорунан тарпыт астарын тула кэпсэтии, күлсүү, үөрүү, үҥкүү үктэлинэн дьоро киэһэ буолан ааста. Сарсыарда бары тутуспутунан Индигир хомотун тоҥмот үрэҕин үрдүгэр шашлык, тоҥ быар кэһиилэринэн күндүлэтэн,  салгыы атын бөһүөлэккэ тэрийбит быыстапкаларын сэргии көрдүбүт. Детсадка сылдьар саастаах кырачааннарга сөптөөх Өймөкөөн сирин уратытын көрдөрөр комплект көстүүмнэрин, онон оҥорбут халандаардарын сөҕө-махтайа көрдүбүт.

Салгыы бааһынай хаһаайыстыбаҕа сылдьан саҥа төрөөбүт саха ынаҕын оҕотун, далга көҥүл сүүрэн мотохоччуйар кулунчугу, эйэргэһэ көрсүбүт ыттары көрүү – туһунан ураты. Өймөкөөн сирэ-уота дьоннуун, дьиэ кыылларыныын кытта сылаастык,  сымнаҕастык көрүстэ. Дьөһөгөй ыйын бэлиэлэрэ сыспай сиэллээх мааны, тот көрүҥнээх сылгы үөрэ кытта атааран, төттөрү Томторго кэллибит.

Томторго литературнай-краеведческай музейга үөлээннээхпит Айталина уурбут-туппут курдук сааһылаан сэһэргиирин биир тыынынан иһиттибит.

Бу дойдуга үктэммит эрэ барыта Чысхаан резиденцията диэн ытык хайа анныгар баар сири таарыйбакка ааспат. Бу ханна да суох ураты тэрилтэ салайааччыта биһиги үөлээннээхпит Айталина буоларынан киэн тутуннубут. Кыыспыт сиртэн тэйэрдии чэпчэки-чэпчэкитик дугунан хаамара, аргыый-наллаан хамсанара, номоҕон дьүһүнэ, эйэҕэс эйээркэй куолаһа барыбыт куппутун тутта. Аан дойду тымныыта эһиилгэ диэри бу хайа иһигэр эһэ тириитинэн харабылланан хараллар эбитин биллибит. Аан дойду Тымныы оҕонньотторо тымныыларын уораанын манна Чысхааҥҥа аҕалан туттаралларын  иһиттибит.

Бу кэмҥэ бөһүөлэккэ уот суох буолан, чахчы да, цивилизацияттан арахсан, остуоруйа дойдутугар сырыттыбыт. Манна Выпуск-85 хомус тыаһын уонна сахалыы тойугу туристартан бастакынан иһитиннэриибит эмиэ дьикти түгэн буолла.

Ыраах санаабынан эрэ тиийэр Сахабыт сирин биир ытык сиригэр үктэнэр дьоллоох күннэри бэлэхтээбит Өймөкөөҥҥө олохтоох үөлээннээхтэрбитигэр махтал мааныта буоллун! Иилээн-саҕалаан, түмэн, быһааран, көҕүлээн сырытыннарбыт Лилианабытыгар, төрөөбүт дойдутун устун ытыс үрдүгэр ыалдьыттаппыт Аннабытыгар, утуйар ууларын умнан туран сыыдам айаны хааччыйбыт эр хоһууттарбытыгар Евгенийга, Радиславка, өбүгэ үйэлээх ырыатын уоһуттан түһэрбэккэ илдьэ сылдьар Изабеллаҕа, ханнык баҕарар айаны алгыһынан айхаллыыр Лизаҕа, көмүс түгэннэри мүлчү түһэрбэккэ түһэрэн ылар Валяҕа биирдии бэйэҕитигэр махтанабын.

Чэгиэн, чөл туруктаныҥ! Чугас дьоҥҥут, үлэҕит, хаһаайыстыбаҕыт, айар үлэҕит, саныыр санааларгыт барыта санааҕыт хоту буолан үүнэ, чэчирии, сайда турдун!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Былатыан Эверстов:  «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Дьон | 06.06.2024 | 10:00
Былатыан Эверстов: «Элбэх дьоҥҥо сонуну кэпсиир кыахтаах буолар — дьол»
Хас сир аайы ураты дьон баар буолар. Кинилэр олохторун хара маҥнайгыттан атыннык олоро сатыыллар. Барыларыгар баар курдук нус-хас дьылҕаҕа дураһыйбаттар. Оннук дьикти киһинэн Дьааҥы улууһугар олорор эрээри, өрөспүүбүлүкэ, дойду, аан дойду үгүс бэлиэ спортивнай түгэннэрин көтүппэккэ хамнаһа суох сырдатар суруналыыс, киэҥ сырыылаах айанньыт, коллекционер, фотограф, спортсмен, норуот тапталын ылбыт Платон...
Татьяна Гоголева:  «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
Дьон | 13.06.2024 | 10:00
Татьяна Гоголева: «Төрөөбүт тылын билбэт ыччат ханна да сыаналаммат»
«Хотугу сулус» оҕо телерадиоакадемиятын төрүттээбит, үгүс көлүөнэ талааннаах ыччаты көччөх гынан көтүппүт Татьяна Гоголева, чахчы, Саха сиригэр тыыннаах номох буолбут киһи. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын, социальнай эйгэтин туйгуна, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына олоҕун тухары оҥорбута, айбыта-туппута, үйэтиппитэ үгүс.   Кини туһунан бу иннинэ сурулунна ини, суруллубата ини. Ол эрээри...
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
Сонуннар | 06.06.2024 | 16:00
Элбэх оҕолоохторго — ураты болҕомто
2024 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр ыытыллыбыт Ил Түмэн сэттис (уочараты таһынан) пленарнай мунньаҕар норуот дьокутааттара «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр элбэх оҕолоох ыал статуһун туһунан» өрөспүүбүлүкэ сокуонугар уларытыылары киллэриини өйөөтүлэр.   Санатан эттэххэ, дойду баһылыга Владимир Путин 2024 сыл тохсунньу ыйыгар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэттэр статустарын болдьоҕо суох оҥорбута. Ол эбэтэр үс уонна...