06.05.2022 | 17:54

Өйдүүбүт, саныыбыт, үйэтитэбит

Өйдүүбүт, саныыбыт, үйэтитэбит
Ааптар: Наталья РУФОВА
Бөлөххө киир

Хатас нэһилиэгэр 70 уулусса баарыттан, 22-тэ Хатас дьонун-сэргэтин аатын сүгэр. Бу дьон туһунан тэттик роликтары оҥорон, кюар-код көмөтүнэн кэпсиир-ипсиир, билиһиннэрэр табличкалар ыйаныахтара.

Бүгүн, ыам ыйын 6 күнүгэр, маннык өйдөбүнньүк Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Хатас нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Саха АССР саастыыта Афанасий Дмитриевич Андреев оҕо-уруу төрөтөн, дьиэ-уот туттан, олох олорон ааспыт тэлгэһэтигэр ыйанна. Оттон аҕыйах хонугунан, ыам ыйын 9 күнүгэр, кини аатын сүгэр переулокка кюар-кодтаах табличка туруоруллуоҕа.

Афанасий Дмитриевич 1922 сыллаахха Хатаска Хамыйахтаах диэн учаастакка күн сирин көрбүт. Ас-таҥас  кэмчитинэн, олорор сирэ ырааҕынан, 4 эрэ кылаас үөрэхтэннэр даҕаны, кыһалҕатын быһаарсар, ааҕар, суоттуур, суруйар эбит. Сытыы-хотуу, элэккэй, туох да үлэттэн толлон турбат буолан, кими баҕарар кытта тапсан, ханна да сырыттар, үлэһит үтүөтэ, киһи киэнэ кэрэмэһэ дэттэрбит. 
Сэриигэ 1942 сыллаахха ыҥырыллан, анал түргэтиллибит кууруһу баран, уоттаах сэрии хонуутугар киирбит. Манна кини сэрии биир саамай хаан тохтуулаах, үгүс сүтүктээх Ржев куорат туһугар кыргыһыыга түбэһэр. Сэрии кэмин Аҕа дойду сэриитин 2-с истиэпэннээх уордьана, Маршал Г.К. Жуков мэтээлэ, үбүлүөйдээх сыллар мэтээллэрэ туоһулууллар. Сэрии туһунан кэпсиирин олох сөбүлээбэтэ үһү. Ол эрэн Ржев куорат иһин кыргыһыыга маршал Г.К. Жуков тыл этэн, санаабытыгар санаа, күүспүтүгэр күүс эбиллибитэ диэн махтана ахтар эбит. 

Сэрииттэн бааһыран кэлэн, 1944 сыллаахха Анастасия Филипповна Кривошапкиналыын холбоһон, 7 оҕону күн сирин көрдөрбүттэрэ. Үлэтигэр үрдүк көрдөрүүлэрин, ситиһиилэрин иһин үгүс элбэх наҕарааданан бэлиэтэммититтэн аҕыйаҕы ааттыыр буоллахха, 1965 сыллаахха «САССР Бастыҥ бостууга», 1970 сыллаахха САССР тыатын хаһаайыстыбатын министиэристибэтин «Сүөһү иитиитин бастакы кылаастаах маастара» мэтээллэр, түөскэ иилиллэр бэлиэлэр хаһаайыннара. Тыа хаһаайыстыбатыгар уопсайа олоҕун 50 сылын анаабыта. 

Бүгүн кини аатын норуот хаһаайыстыбатын араас эйгэтигэр үлэлии-хамсыы сылдьар ыччаттара ааттаталлар – эмчиттэр, учууталлар, баан, айылҕа харыстабылын тутаах үлэһиттэрэ, оҕо уһуйаанын салайааччылара, күөх төлөнүнэн дьону-сэргэни, тэрилтэлэри хааччыйар исписэлиистэр, ыраах айаҥҥа сылдьар, спорду сайыннарар, бибилэтиэкэҕэ үлэлиир уо.д.а. хаан-уруу дьоно.

Бүгүҥҥү тэрээһиҥҥэ Афанасий Дмитриевич ыччаттарын кытта ыкса ыаллара Андреевтар, Мордовскойдар, «Сардаҥа» түөлбэ салайааччыта Н.М. Андросов о.д.а. кыттыыны ыллылар. Оҕолорун аатыттан педагогическай үлэ бэтэрээнэ, билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор Наталья Афанасьевна, олохтоох дьаһалта салайааччыта Евгений Пермяков Евгений уо.д.а. тыл эттилэр. 

Бу тэрээһин Хатастааҕы «Тускул” КК «Узнай свою улицу» диэн бырайыагын чэрчитинэн Хатас нэһилиэгин түмэлин, Хатас нэһилиэгин дьаһалтатын, бэтэрээннэр сэбиэттэрин, Афанасий Андреевич Андреев оҕолорун, сиэннэрин көмөлөрүнэн ыытылынна. 2021 сыл балаҕан ыйыгар, Куорат күнүн көрсө, маннык тэрээһин Р.Ф. Николаев аатынан уулуссаҕа буолбута.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дьоҕур-талаан арыллыыта
Спорт | 26.01.2023 | 18:00
Дьоҕур-талаан арыллыыта
Дьиҥинэн, Орто дойдуга кэлбит киһи барыта туохха эрэ дьоҕурдаах, талааннаах. Дьэ, ол арыллара, туттуллара дэбигис кыаллыбат. Ону үрдүк үөһээ айыыларбыт бэйэлэрэ быһааран эрдэхтэрэ. Биллэн турар, улаханнык сыраластахха, күнү-дьылы бараатахха, сүрэхтээх-бэлэстээх, туруу үлэһит, айылҕаттан айдарыылаах буоллахха эрэ дьоҕур, талаан кэлиэн сөп. Дьөгүөр Картузов, дьэ, кырдьык, айылҕаттан хатаҕаламмыт киһи. Тыа киһитин сиэринэн...
Сардаана Токоемова:  «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Дьон | 28.01.2023 | 16:00
Сардаана Токоемова: «Иистэн дуоһуйууну ылабын...»
Иис сахаларга урут-уруккуттан хааммытыгар баар. Билигин биһиги ортобутугар талааннаах иистэнньэҥнэр, норуот маастардара аҕыйаҕа суохтар. Кустуктуу субуллар оһуор быысапкалары, сахалыы тыынынан илгийэр кылтан, сиэлтэн оҥоһуктары, туостан көбүөрдэри, сэлээппэлэри, халадаай былаачыйалары, оноолоох соннору, хаһыаччыктары о.д.а. саха дьахталлара ис сүрэхтэриттэн тигэллэр. Бу тигиилэргэ төһөлөөх дууһа сылааһа ууруллубута буолуой диэн киһи сөҕө эрэ саныыр....
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Куорат олоҕо | 01.02.2023 | 17:00
«Прометей» оскуолатыгар сахалыы иитиини туруорсар төрөппүт кэккэтэ кэҥиир
Дьокуускай куорат историятыгар аан бастаан 990 миэстэлээх улахан оскуола аны күһүн үлэҕэ киириэхтээх.  990 миэстэ диэн бырайыактаммытынан уйунар кыаҕа буоларын өйдүөххэ наада. Киин куораппытыгар миэстэ тиийбэт кыһалҕата баарын тухары оскуолаларбыт 2-3 төгүл ноҕоруускалаах, иккилии симиэнэнэн үлэлии олоруохтара турдаҕа. Онон бу саҥа оскуолаҕа балтараа тыһыынчаҕа тиийэ оҕо үөрэнэрэ буолуо диэн барыллаан...
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Дьон | 03.02.2023 | 12:00
Көмө мүнүүтэ да тохтообот
Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр Саха сирин дьоно-сэргэтэ төһө да тыһыынчанан килэмиэтиринэн ыраах олордоллор, өйдөрө-санаалара Кыайыы эрэ туһугар сытара. Биир дойдулаахтарбыт харчынан, облигациянан, үрүҥ көмүһүнэн, кыһыл көмүһүнэн, балыгынан, күндү түүлээҕинэн о.д.а. көмөнү хара көлөһүннэрин тоҕон туран фроҥҥа ыыппыттара. Ийэлэрбит, эбэлэрбит ыарахан үлэлэрин быыһыгар төһөлөөх кээнчэни, үтүлүгү тигэн ыыппыттарай! Дэлэҕэ сэрии...