05.03.2021 | 04:48

Терапевтан 10 сүбэ

Терапевтан 10 сүбэ
Ааптар: Киин Куорат

Терапевт быраас Виктория Макарова (@terapevt_ykt) доруобуйаны харыстыырга уонна организм аһы буһарар кыаҕын тупсарарга анаммыт 10 сүбэтин туһаныҥ:

1. Күҥҥэ 3-4 төгүл аһааҥ. Бытааннык, хас биирдии куһуоччугу 10-15 сөкүүндэ ыстыы-ыстыы. Үлэлии олорон үрдүттэн ыксалынан  аһаамаҥ, ону тэҥэ тэлэбиисэр көрө, социальнай ситимнэри хасыһа олорон аһыыр сатаммат – аралдьытар ону-маны көрө олорон эһиги организмҥыт төһөнү аһыан баҕарарын өйдөөбөккүт, топпуккутун билбэккэ да хаалыаххытын сөп. Ол түмүгэр наадата суоҕу аһара аһаан кэбиһэҕит.

2. Буортулаах астары уонна гаастаах утахтары аһылыккыт рационуттан суох гыныҥ. Сибиэһэй, натуральнай бородуукталарынан астаныҥ. Рафинированнай астары кыччатыҥ. Фрукта, оҕуруот аһын, бобовай култууралары аһылыккытыгар киллэриҥ. Бу барыта оһоҕос үлэтин тупсарар.

3. Үүттэн оҥоһуллар аһыйбыт астары сиэҥ – оһоҕос микрофлоратыгар үчүгэй дьайыылаахтар. Туһалаах бактериялар организм араас ыарыыларга утарылаһар күүһүн, иммунитетын бөҕөргөтөллөр.

4. Күннээҕи аһылыккытыгар арыы арааһын туһана сатааҥ. Сыалаах кислоталар киһи доруобуйатыгар хайаан да наада буолаллар. Саамай туһалаахтар – лен арыыта, кунжут арыыта, оливка, грецкэй эриэхэ  уонна виноград уҥуохтарыттан ыгыллыбыт арыылар.

5. Углеводтары аҕыйатыҥ. Араас минньигэстэн уонна бурдук астан киирэр саахардар киһи организмыгар глюкоза таһымын түргэнник үрдэтэллэр. Ол эрэн бу тахсыбыт глюкоза түргэн үлүгэрдик түһэн хаалар, ол аата сотору эмиэ аччыктыыгыт.

6. Ыраас ууну ыймахтыы сылдьыҥ. Кофе, араас минньигэс утахтар, чэй – ууну солбуйар кыахтара суох. Организмҥа уу тиийбэт буоллаҕына киһи хойуута хаайтарар, оччоҕуна оһоҕоско хойуу маасса мустан организм интоксикациялаан барар.

7. Туускутун аҕыйатыҥ. Биир сууккаҕа 5 граммтан элбэх тууһу сиир наадата суох. Көннөрү аһылыкка туттуллар повареннай туускутун муора тууһугар эбэтэр гималайскай тууска уларытыҥ. Повареннай тууска икки эрэ эттик баар – натрий уонна хлор. Оттон муора тууһугар араас микроэлемент үгүс. Туус элбэх киирэр буоллаҕына эккит-сииҥҥит дарбайар, хааҥҥыт баттааһына үрдүүр.

8. Аскытын сөпкө астаныҥ. Төһөнөн кылгастык буһараҕыт да, соччонон ас битэмииннэрэ хаалаллар. Организмҥытын химиянан ноҕуруускалаамаҥ. Хаһан баҕарар органическай аһылыгы талыҥ, пластик иһиккэ аскытын сылытымаҥ, ыһаарылыы сатаамаҥ – ыһаарыламмыт ас оһоҕоско куһаҕаннык буһар.

9. Бэйэ күүһүн чөлүгэр түһэрэ сылдьыҥ. Уугутун хана утуйуҥ, кэмигэр сынньаныҥ. Хамсаныы-имсэнии ас буһарар уорганнар үлэлэригэр олус туһалаах. Ол эрэн ханнык баҕарар эт-хаан дьарыга организмҥа улахан ноҕорууска буоларын умнумаҥ.

10. Табахтаамаҥ, арыгылаамаҥ.

Умнумаҥ:

- Кэмиттэн кэмигэр стоматолог бырааска көрдөрүнүҥ;

- Сыл аайы диспансеризацияны, профилактическай чинчийиилэри ааһыҥ;

- 40-нарын ааспыт дьон 2 сылга биирдэ онкоскрининг быһыытынан хойууларын анаалыһын туттарыахтаахтар;

- 50 саастарын ааспыт дьон 5 сылга биирдэ колоноскопияны оҥорторуохтаахтар.

Киһи аһы буһарар уорганнарын үлэтиттэн олус элбэх тутулуктааҕын умнумаҥ. Чэгиэн буолуҥ, бэйэҕитин харыстана сылдьыҥ!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
Сонуннар | 18.05.2022 | 15:00
Оҕуруот аһын олордооччуларга саҥа субсидия көрүллүөҕэ
«Развитие овощеводства и картофелеводства» саҥа федеральнай бырайыак чэрчитинэн субсидия бэриллэр буолуоҕа. Манан дьоҕус уонна орто предпринимателлэр, маны сэргэ, “самозанятайдар” уонна кэтэх хаһаайыстыбалаах дьон эмиэ туһаныахтарын сөп. Ол курдук, судаарыстыба хортуоппуйу уонна да атын оҕуруот аһын олордуунан дьарыктанар оҥорон таһаарааччылары өйүүр миэрэлэри кэҥэтиэҕэ. Бу туһунан уураахха Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин...
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Сынньалаңңа | 12.05.2022 | 12:30
Ньургуһуну эмкэ туһаныы
Тоҥ буору тобулан тахсар хорсун сибэкки ньургуһун барахсан олоххо тардыһыытынан, кэрэ көстүүтүнэн эрэ буолбакка, араас ыарыыны эмтиир кыахтааҕынан өбүгэ саҕаттан аатырар. Аныгы үйэ киһитэ ньургуһунан хайдах эмтэниэн сөбүй? Бу туһунан айылҕаттан айдарыылаах норуот эмчититтэн туоһуластыбыт. Юлия Юрьевна Николаева – норуот эмчитэ, “Арчы дьиэтин” иһинэн үлэлиир өбүгэ үгэһин, сиэрин-туомун дьоҥҥо тарҕатар,...
Дьокуускайга саҥа сквер баар буолуоҕа
Сонуннар | 08.05.2022 | 09:01
Дьокуускайга саҥа сквер баар буолуоҕа
Саха АССР Конституциятын уонна Декларациятын бэлэмниир хамыыһыйа кыттыылааҕа Георгий Семенович Ефимов быйыл төрөөбүтэ 130 сылын туолла. Г.С. Ефимов 1892 сыл муус устар 10 күнүгэр Дьааҥы Бастакы Дьуhаал (билиҥҥи  Дулҕалаах) нэһилиэгэр Семен Васильевич Ефимов-Дьуhаал Сэмэн дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Дьэкиимэп аҕа ууhуттан өрөбөлүүссүйэ иннинэ Дьааҥы биллэр баайдара, меценаттара, үөрэхтээхтэрэ, улуус кулубалара үөскээбиттэрэ....
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Куорат олоҕо | 14.05.2022 | 15:00
Тааттаҕа музей тэриллиитэ
Кэлэр сэрэдэҕэ, ыам ыйын 18 күнүгэр, аан дойдуга Музей күнэ бэлиэтэнэр. Быйыл Таатта улууһугар кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 77 сыла.   Музей тэриллиитэ норуодунай худуоһунньук И.В. Попов аатын кытта ыкса ситимнээх. Дэгиттэр дьоҕурдаах, хас да экспедицияҕа сылдьыбыт (бастакы Сибиряковскай экспедиция 1894-96 сс.), баай матырыйаалы муспут буолан да буолуо, 1938 с. саҕалаан...