25.03.2020 | 19:04

Степановтар музей балаҕаннаахтар

Степановтар музей балаҕаннаахтар
Ааптар: Киин Куорат

Чурапчы улууһун Одьулуунугар Степановтар дьиэлэрин тиэргэнигэр саха балаҕанын музей оҥостубуттар. Ыал ийэтэ, эбээтэ Христина Исааковна өбүгэ олоҕун туһунан ыччатыгар өйдөтөр үлэни хайдах тобулбутун кэпсиир:

– Биһиги 70 сааспытын ааспыт дьоммут, кырдьаҕас ыалбыт. 6 оҕолоохпут, 10-тан тахса сиэннээхпит. Мин үйэм тухары буҕаалтырдаабытым, кэргэним Иван Иванович ДТ-75 тырахтарыыһынан өргө диэри үлэлээбитэ.

Саха балаҕанын музей оҥорор туһунан санаа Одьулууҥҥа кэлэн барбыт улахан халаан уутун кэннэ үөскээбитэ. Бастаан балаҕаммытыгар бэйэбит олорор дьиэбит этэ. Онтон уу кэлэн барбытын кэннэ балаҕаммыт муостата эҥин барыта өрө сүргүллэн, оһоҕо сууллан түспүтүгэр оҕолорбут көтүрэн кэбиһээри гыммыттара. Онуоха аҕалара “биһиги манна музей тэриниэхпит” диэн тохтоппута. Онон бу музейбыт барыта аҕабыт идеятынан олохтоммута диэххэ наада.

Аҕабыт маһынан уһанар, мин иистэнэбин. Онон илиибитинэн ону-маны син сатыыр дьоммут. Халаан кэннэ балаҕаммытын чөлүгэр түһэрбиппит. Былыргылыы олоҕу көрдөрөр сыаллаах-соруктаах буоламмыт, буор муостанан хаалларбыппыт уонна аҕабыт оҕолорун кытта наара ороннору оҥортообута. Эргэ малы-салы аймахтарбытыттан хомуйбуппут. Ким туохтааҕынан биэрбиттэрэ.

Мындаҕаайыттан Дьөгүөр Дьөгүөрэбис Аммосов диэн убайбын анаан-минээн ыҥыран таһааран, былыргылыы ньыманан симии көмүлүөк оһох оҥорбуппут. Оһох оҥоһуутугар оҕолор, сиэннэр бары илии-атах буолан көмөлөспүт буоланнар, билигин да оһохторун наһаа күндүтүк көрөллөр-истэллэр. Оттон көннөрү көрө кэлэр дьон былыргылыы оҥоһуллубут көмүлүөгү эргиччи тутан-хабан имэрийэ сылдьан сыныйан көрөн бараллар. Наһаа үчүгэй буолар эбит – уоту тардара, сылааһы биэрэрэ, олох буруолаабат.

Ийэм былыргы ыксаабын сөргүтэн, иһити-хомуоһу муспуппут. Эһэлэрэ сиэннэригэр былыргы оҕо оонньуурдарын оҥорбута: талах ынахтартан

саҕалаан, хабылыгы, хаамысканы барытын. Былыр кулунчук атаҕын туйаҕын быалаан аттаах оонньуурун санаан оннугу оҥорбута – бу билигин оҕо аймах саамай сэҥээрэр экспоната буолан хаалла.

Биһиги, эһээлэр уонна эбээлэр, былыргы олохпут укулаатын туһунан аныгы оҕолорго төһө баҕарар элбэҕи кэпсиэхпитин сөп. Ол эрэн оҕолорбут ол кэпсээннэртэн төһөтүн өйдүөхтэрэ биллибэт. Оттон маннык кырдьык баар этэ диэн кэпсээн баран, туттаран, оонньотон көрдөрдөххө, өссө туһалаах буолара биллэр. Эһиги өбүгэлэргит бу иһиккэ уу баһаллара, маннык чугууҥҥа эт буһарынарбыт, хатараанньыга лэппиэскэ буһара, маннык таҥнарбыт-саптарбыт о.д.а. көрдөрө-көрдөрө кэпсиир наһаа үчүгэй. Оттон сиэннэрбит бу балаҕаммытынан Москваҕа тиийэ научнай-практическай конференцияларга ситиһиилээхтик кытталлар. Балаҕаммыт – биһиги саха ыччатын иитиигэ кыракый кылааппыт буолла диэн астына саныыбыт. Ким баҕалаах, Одьулууҥҥа кэлбит-барбыт ыалдьыт барыта кэлэн босхо көрөн барыан сөп.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Сонуннар | 17.06.2021 | 18:30
Киин куоракка коррупцияны утары научнай-практическай конференция ыытыллар
Дьокуускайга бэс ыйын 16-17 күннэригэр коррупцияны утары судаарыстыбаннай политика тыын боппуруостарыгар научнай-практическай конференция буола турар.  Конференция онлайн көрүҥүнүнэн барар. Дискуссионнай балаһааккаҕа судаарыстыбаннай былааска уонна олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарыгар коррупцияны уонна сокуону кэһиини сэрэтэр сыаллаах салаалар бэрэстэбиитэллэрэ Уһук Илин регионнарыттан кытталлар. Конференцияҕа кыттаары Дьокуускайга РФ Президенин Управлениетын уонна РФ Президенин Уһук...