13.05.2020 | 09:27

Сир атыылаһааччылар болҕомтолоругар

Сир атыылаһааччылар болҕомтолоругар
Ааптар: Киин Куорат

Саас, сайын үүнэрин саҕана Саха сирин үгүс олохтоохторо сир атыылаһар туһунан толкуйданар буолуохтаахтар. Саас хаар ирбитин, сайын айылҕа силигилээбитин кэннэ киһи илэ хараҕынан көрөн сири атыылаһара ордук. Сир атыылаһарбытыгар былыр-былыргыттан ууттан чугаһы тала сатыыр үгэстээхпит – сирбитигэр күөл, көлүччэ, үрүйэ, үрэх баар буоларын ордоробут.

Өлүөнэ бассейнын уутун управлениетын Уу хаһаайыстыбатын отделын специалистара сир атыылаһааччыларга сүбэлииллэр:

- Бүтэһик кэмнэргэ дьон бэйэтэ билбэтиттэн уул ылар сиригэр дьиэ-уот туттара элбээтэ. Халаан уута тахсар сирэ уратытык туһаныллар сир быһыытынан докумуоҥҥа киирэр. Нэһилиэнньэлээх пуун сайдыытын былааныгар ол барыта киирэ сылдьар буолар.

Маннык сирдэргэ, бастатан туран, дьиэни-уоту туттуу бобуллар. Халаан түмүгэр баай-дуол хоромньутун таһынан киһи өлүүтэ тахсыан сөп. Ол иһин уу ыларыттан инженернэй харысхал туруоруллар.

Халаан уутун хоромньутун аҕыйатар сыаллаах, 2014 сыллаахха муус устар 18 күнүгэр РФ Бырабыыталыстыбатын  «Об определении границ зон затопления, подтопления» диэн уурааҕа тахсыбыта. Барыллаан суотааһыҥҥа олоҕуран, 100 сылга биирдэ ууга барар сирдэр, ууга барар зоналар диэн олохтоммуттара.

Саха сиригэр уопсайа 128 нэһилиэнньэлээх пуун ууга барар зонаҕа киирэр. Испииһэк ЛБВУ (lbvu.ru) сайтыгар баар. Испииһэк оҥоһулларыгар ЫБММ, Экология министиэристибэтин дааннайдара олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарын үлэлэрэ туһаныллыбыттара. Салҕыы ЫБММ, Росприроднадзор, Росгидромет, Росреестр сөбүлэҥин ааспыттара.

Өлүөнэ бассейнын уутун управлениета бу дааннайдары судаарыстыбаннай уу  росреестрыгар киллэрэр. Онтон ЕГРН киирэр гына Росреестрга ыытар.

Билиҥҥи кэмҕэ Саха өрөспүүбүлүкэтигэр 71 нэһилиэнньэлээх пуун ууга былдьанар кыраныыссата чуолкайданан киирдэ. Нам, Таатта, Чурапчы, Амма, Мэҥэ Хаҥалас, Хаҥалас улуустарыгар, Дьокуускайга халаан уутугар барар сирдэр киирдилэр.

 РФ Уу кодексатыгар олоҕуран, бу зоналарга территориялары былааннааһын, тутууну ыытыы докумуоннарыгар киирэллэр. Бу сирдэргэ нэһилиэнньэлээх пууннары тэрийэр, хапытаалынай тутууну ыытар бобуулаах.

Нэһилиэк баһылыктара уонна олотоохтор, тутууну былаанныыр, сир атыылаһар саҕана бу боппуруоска болҕомтолоох буолалларыгар ыҥырабыт.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Педиатр Елена ИВАНОВА:  «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Дьон | 21.09.2021 | 12:00
Педиатр Елена ИВАНОВА: «Улаатар оҕоҕо — ураты болҕомто»
Бүгүн “Яннамед” медицинскэй клиника педиатр бырааһа Елена Владимировна Иванова ыалдьыттыыр. Кинини кытта оҕо доруобуйатын туһунан кэпсэтиибитин сэргээн ааҕыҥ.   Быраас анала – Кыра оҕо туга ыалдьарын сатаан кэпсээбэт, уопсайынан, кырачаан дьону кытта үлэлиир ыарахан. Педиатрияны тоҕо талбыккыный? Үлэҥ уратытын туһунан кэпсиигин? –  Мин оҕолору кытта үлэлиэм диэн эрдэттэн быһаарыммытым. Эдьиийим...
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Куорат олоҕо | 12.09.2021 | 10:00
Дьокуускай куорат мин харахпынан
Сахабыт сирин килбэйэр киинэ, тапталлаах куораппыт 389 сааһын томточчу туоларынан барыгытын эҕэрдэлиибит. Биһиги ааҕааччыларбытыттан Дьокуускай куорат дьон олороругар туох үчүгэйдээҕин уонна мөкү өрүттэрдээҕин ыйыталастыбыт.   Маргарита, 29 саастаах, маҕаһыын атыыһыта: Куорат кытыытынааҕы оройуоннары тоҕо сайыннарбаккыт? Куорат киинигэр түргэнник кэлэр-барар уустук. Уопсастыбаннай тырааныспары  уларытыахха уонна сайыннарыахха наада. Биһиги ааспыт үйэ 70-с...
Киин куорат  мураллара
Куорат олоҕо | 11.09.2021 | 13:17
Киин куорат мураллара
Кэнники аҕыйах сылга Дьокуускай дьиэлэрэ стрит-арт көмөтүнэн улаханнык уларыйдылар. Олохтоох уонна тас дойду худуоһунньуктара олус чаҕылхай, киһи өйүгэр хатанар ойууларынан куорат тас көстүүтүн киэргэттилэр. Хаһыаппыт бу нүөмэригэр 2016 сылтан Дьокуускайга оҥоһуллубут мураллары сырдатабыт.  Мурал – дьиэ эркинигэр эбэтэр иһигэр уруһуйданар уустук ойуу.   «Айыыһыт» Ханна баарый? Лермонтов уул., 56, Щорс...
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Дьон | 14.09.2021 | 13:30
Тамара Верховцева: «Куһаҕаны, үчүгэйи барытын кэпсиибин»
Хаһыаппытыгар дөрүн-дөрүн ураты дьоҕурдаах, айдарыылаах дьону тиһигин быспакка сырдатабыт. Манна даҕатан эттэххэ, кинилэр бэйэлэрин талааннарын кэмэ кэллэҕинэ эрэ биирдэ кэпсииллэр. Бүгүҥҥү дьоруойбун кытта бу кыһын кэпсэтиэхтээх этибит да, кэмэ илик буолан, соннук хаалан хаалбыта. Тамара Прокопьевна Верхоцевалыын төлөпүөнүнэн сэһэргэстим. - Дорообо! Саха дьонун сиэринэн кэпсэтиибитин бэйэҕин билиһиннэрииттэн саҕалыахха... - Үөһээ...