05.03.2021 | 04:35

Сэбиргэхтэтиини түргэнник быһаарар кыахтаахпыт

Сэбиргэхтэтиини түргэнник быһаарар кыахтаахпыт
Ааптар: Киин Куорат

«Якутия» технопарк резиденнэрэ COVID-19 вируснай пневмонияны быһаарар бырагырааманы оҥордулар. SCIBERIA тэрилтэ 2019 сыл тохсунньутуттан үлэлиир. Манна уопуттаах быраастар уонна программистар хамаандалара бары биир санаанан салайтараллар. Хампанньа РКТ, МРТ курдук рентгеннэри ырытыыга уонна аныгы медицина технологиятын туһаныыга үлэлэһэр.

Бу күннэргэ эдэр учуонай  быраастар искусственнай өй уонна автоматизированнай килиэккэлэр уорганнарын компьютернай томографияларын чинчийэр, алгоритмынан хааччыйар бырагырааманы оҥордулар. Ол олоххо киирэригэр аан дойдуну аймаабыт пандемия тирэх буолла.

–IRIS (интеллектуальнай радиологическай информационнай систиэмэ) –  РКТ, МРТ, рентгеннэри харайар систиэмэ. Искусственнай өй көмөтүнэн үлэлиир.

Билигин быһаарыы 5 чаастан турар: рентгени харайар систиэмэ (IRIS PACS), COVID-19 вирус модула, тыҥа баттааһынын тромбоэмболиялара, LungRADS стандартынан тыҥа модула.

Нейрон ситимин модула 96% чуолкайдык көстөр уонна атын тииптэртэн уратылаах. Ыарыһахтары КТ 0-4 диэн араарар, ону тэҥэ улаханнык сэбиргэхтэппит тыҥа патологическай уларыйыыларын бырыһыаннарын чуолкайдык быһаарар. Онон быраас ноҕурууската аҕыйыыр, процесстары автоматизациялааһын суотугар уонна биир чинчийиини ырытар бириэмэни аҕыйах мүнүүтэҕэ диэри кыччатар кыаҕы биэрэр” – диэн кэпсиир SCIBERIA тэрилтэ иһитиннэрэр-биллэрэр эйгэни кытта үлэлэһэр исписэлииһэ Юриянна Захарова.

SCIBERIA Саха сирин 15 медицинскэй тэрилтэтигэр пилотнай бырайыак быһыытынан ситиһиилээхтик үлэтин ыытар. Бу кэмҥэ диэри 10 000-тан тахса чинчийии ырытыллан оҥоһуллубут уонна 1 500-тан тахса вируснай сэбиргэхтэтии (пневмонияны) булуллубут.

Юриянна уустук быһыыны-майгыны учуоттаан, бырагырааманан хааччыйыы, COVID-19 модуллара медицинскэй тэрилтэлэргэ босхо туттарылларын бэлиэтиир. Бу биһиги коронавирус дьаҥын утары охсуһууга кыра кылааппыт диэн түмүктээтэ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Николай Винокуров:  «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
Дьон | 19.11.2022 | 18:00
Николай Винокуров: «Дойдубар этэҥҥэ эргиллэн кэллим...»
«Боотур» этэрээт байыастарын ортотугар биһиги биир дойдулаахпыт Алаһыай нэһилиэгиттэн төрүттээх Николай Винокуров баарын истэн, кэпсэтиэхпин баҕардым. Ол эрэн сэһэргэһиибин хайдах-туох саҕалыахпын тобуларбар олус ыарахан этэ. Бу үлэ, үөрэх, сайдыы, тэрээһин туһунан суруйуу, кэпсэтии буолбатах... Бу — олох, дьылҕа, тыын былдьаһыы, өлүү-сүтүү, инники олох иһин охсуһуу туһунан сэһэргэһии. Николай тута хоруйдаабытыгар...
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьон | 25.11.2022 | 10:20
Халбаакыттан — Олоҥхо тыйаатырыгар
Дьокуускайга саха тылын учууталларын сийиэстэрин сэргэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо декадата ыытылла турар. Оттон чулуу айымньыбыт баай философиятын кэлэр ыччакка тиэрдэр биир бэртээхэй ньыманан тыйаатыр буолар. Бу дьыл сэтинньитигэр Олоҥхо тыйаатыра «Дьорҕостой Бэргэн» куукуланан испэктээк туруоран сүрэхтээбитэ. Режиссер Гаврил Мэҥкээрэп Николай Калинович Шамаев-Чопчухаан (Үөһээ Бүлүү) олоҥхотунан туруоруутун Дьокуускай куорат хас да уһуйааныгар...
Мария Матвеева:  «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Дьон | 26.11.2022 | 10:00
Мария Матвеева: «Дьоҥҥо үтүөнэн эрэ сырыттахха, олорорго чэпчэки»
Тыа сиригэр көмүс куоластаахтар, үҥкүүһүттэр, айар, суруйар дьон баалларын куруук кэрэхсии, сэргии истэбит. Ханна да сырыттарбын талааннаах дьону кытта билсэрбин, санаа атастаһарбын туохтааҕар да ордоробун.
Элэгэнтэй Адамов:  «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Дьон | 20.11.2022 | 11:00
Элэгэнтэй Адамов: «Сиэрдээх өй-санаа төрүт дьарыкка эрэ баар»
Бүгүҥҥү нүөмэргэ Чурапчы улууһун Чакыр нэһилиэгин олохтооҕо Элэгэнтэй Адамовы кытта тыа сирин олоҕун, итэҕэл, уус идэтин, сайдыы, норуот дьылҕатын, кэскилин туһунан сэһэргэстибит. Дьоҕурдаах киһи анаарыыта киэҥэ, этэр тыла оруннааҕа сөхтөрдө.