27.09.2021 | 18:22

Сахалыы чэй арааһа

Сахалыы чэй арааһа
Ааптар: Наталья Кычкина

Кэнники сылларга, ордук дьаҥ-дьаһах, пандемия кэмигэр дьон ордук сахалыы-махалыы, бэйэ аһын аһыыр, чэйин иһэр буоллулар. Кырдьыга даҕаны, хомуйан, хатаран хаһааммыт чэйиҥ ордук туһалааҕа биллэр. Буолаары буолан төрөөбүт дойдугуттан хомуллубут от-мас ордук эккэр-хааҥҥар, туруккар үчүгэйи, туһалааҕы оҥорор, доруобуйаҕын тупсарар.
Сорохтор “ассорти” чэй оҥорор буолбуттар. Ол курдук биир дьүөгэм отонноох үүнээйи сэбирдэхтэриттэн саҕалаан хонууга, алааска үүнэр эмтээх оттору, кучу чэйи хомуйан, хатаран булкадаһык чэй оҥороро олус минньигэс буолар. Онно эбии дьиэтин таһыгар күөх чэйи, мятаны, бергамоту үүннэрэр уонна кыра-кыралаан эбэр-сабар. Бэртээхэй амтаннаах чэй бэлэм буола түһэр. 
Сахалыы чэйдэ элбэхтик иһиҥ. Эккэ-сииҥҥэ, искэ-үөскэ туһалаах. Чэйдии олорон эмтэниҥ. 
1. Тиит мас хатырыгын (пилораматтан ылан) чаанньыкка хаалаан, күн аайы оргутан иһэ сылдьыҥ. Хааны ыраастыыр, уҥуоҕу кытаатыннарар, мэйиини бөҕөргөтөр, куту-сүрү күүһүрдэр. Сүрдээх үчүгэйдик барар. Биир кутуу элбэхтэ оргутуллар. Амтана астык! Тиит мас элбэххэ туһалыырын бэйэҕит да билэҕит. 
2. Кыа ото эмиэ бэрт хойуу, үтүө амтаннаах чэй бэрдэ. Уоскутар, сылаанньытар, утутар. 
3. Бэс иннэтэ, хатырыга бэртээхэй "күөх чэй". Сырдык дьүһүннээх чэй. Төбөҕө, мэйиигэ, умнубат буолууга туһалаах. 
4. Дөлүһүөн чэйи бары бэркэ билэҕит. 
5. От сыата – бэрт бардарыылаах чэй ааттааҕа. Оһоҕоско, хаайтарыыга, ис ыарыытыгар туһалаах. 
6. Хаптаҕас, моонньоҕон, дьордьомо, хатыҥ сэбирдэхтэрэ хатарыллыбакка сырдык дьүһүннээх, минньигэс амтаннаах чэйдэр. Туга-ханныга биллибэт, туохтан оҥоһуллубуттара көстүбэт, атын дойду бакыат чэйдэриттэн туттунуҥ.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Ырыанан аата тилиннэ
Дьон | 05.05.2022 | 11:00
Ырыанан аата тилиннэ
Ааспыт үйэ 60-70 сыллара... Эдэркээн киһи бэйэтин хоһооҥҥо холонор... Тыа сирин муҥкук, сэмэй уола оччотооҕуга хантан билиэ, сэрэйиэ баарай, инники олоҕун оҥкулун...   Олох диэн дьикти. Өлбүт да кэннэ иккистээн тиллэр, олох олорор диэн баар буолар эбит. Кини орто дойду олоҕуттан арахсыбыта быданнаабытын кэннэ... ол хоһооннорун нөҥүө тилиннэ, бэйэтэ суруйан хаалларбытыныы,...
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьон | 06.05.2022 | 15:00
«Күөх Ньурба»: айылҕа эмтиир күүһүн туһанан
Дьоҥҥо-сэргэҕэ үтүөнү оҥорор баҕа санааны олоххо киллэрэн, Ийэ айылҕабыт биэрэр сүдү күүһүн таба туһаныахха, онно эбии билиини-көрүүнү, сатабылы дьүөрэлээн, бизнес эйгэтигэр бэйэ суолун-ииһин булуохха сөп. Бүгүҥҥү дьоруойдарбыт тустарынан аҕыйах тылынан билиһиннэрдэххэ, итинник.      Дмитрий, Дайаана Саввиновтар 2013 сылтан дьиэ кэргэнинэн ыҥырыа иитиитинэн дьарыктаналлар. Бастаан ыал ийэтин дойдутугар – Сунтаарга үлэлээн саҕалаабыттар....
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Сонуннар | 04.05.2022 | 16:24
Бэртээхэй да идэ — бэтэринээр
Муус устар 30 күнүгэр Бэтэринээр күнэ буолан ааста.  Бу идэ биһиэхэ, сүөһүлээх-сылгылаах сахаларга, олус чугас. Биһиги Хатаспатыгар былыр-былыргыттан бэтэринээрдэр баар буоланнар, устуоруйаҕа киирбит аймалҕаннаах, элбэх сүтүктээх бруцеллез, сэллик курдук сыстыганнаах ыарыылар суох буолбуттара. Ама да ааспытын иһин, улахан хоромньуну таһаарбыт ыарыыны суох гынаары, саҥа атахха туран кэҥээн-тэнийэн эрэр хаһаайыстыбалары эһэн,...