16.12.2020 | 17:20

«Саха суруйааччылара оҕолорго» электроннай сыһыарыы

«Саха суруйааччылара оҕолорго» электроннай сыһыарыы
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Билигин  олох-дьаhах  уларыйа,  сайда  турар  кэмигэр, нууччалыы эттэххэ «информационнай эпохаҕа”, дьон-сэргэ  өйө-санаата,  дьулуура,  олохтон  дуоhуйуута  тосту  уларыйда.  Онон,  алын кылаас оҕотун  үөрэтии  лаппа  уларыйда. Ити  барыта  олох  ирдэбилэ  буолар.

Билиҥҥи  оскуола   сүрүн  соруга – оҕону  наука  төрүттэригэр үөрэтии  уонна  иитии.  Билиҥҥи  оҕону  иитии, үөрэтии  уустугурбут  кэмигэр  сүрүн  оруолу  учуутал  толорор.  Ханнык  баҕарар уруокка  учуутал  ИКТ туттан үлэлиир  эрэ  буоллаҕына,  үлэтин  көдьүүhэ  үрдүүр,  ситиhиилэнэр. 

Бары билэрбит курдук, нуучча тылын уруоктарыгар эрэ буолбакка, атын да предметтэргэ ананан оңоһуллубут мультимедийнай уруоктар, электроннай босуобуйалар уонна сыһыарыылар элбэхтэр. Онтон алын кылаас учууталыгар төрөөбүт тылы, ааҕыыны үөрэтиигэ бэлэм электроннай сыһыарыыны  туттара  наадалааҕа көстөр. Ол курдук, аныгы олоҕу кытта тэңңэ хардыылыыр  учуутал үлэтигэр учебнигынан эрэ муҥурдаммакка,  бэйэтин кыаҕынан презентация оҥорон,  интэриниэттэн матырыйаал хомуйан уруоктарга туһанар. ИКТ көмөтүнэн оңоһуллубут уруок алын кылаас үөрэнээччилэригэр ордук өйдөнүмтүө, тиийимтиэ буолар.

Онон, алын кылааска ааҕыы уруогар аҥаардас учебнигынан үөрэтии улахан көдьүүhэ суох буолар. Мантан  сиэттэрэн ааҕыы уруоктара оҕолорго интэриэhинэй, тиийимтиэ, өйдөнүмтүө буоларын иннигэр, биhиги бэйэбит «Саха суруйааччылара оҕолорго» диэн көмө сыһыарыы оҥордубут.

Бу электроннай сыһыарыыбытын 2 уонна 4 кылаас учебниктарыгар киирбит суруйааччылар айымньыларыгар олоҕуран оҥордубут: Л.В. Захарова, Л.К. Избекова «Саhарҕа» уонна Л.К. Избекова «Ньургуhун».

Иккис кылааска – биэс саха суруйааччыларын, төрдүс кылааска – сэттэ суруйааччыны  киллэрдибит. Хас биирдии суруйааччыга хаартыскаларын, кылгас биографиятын, айар үлэтин, айымньыларын, сорох суруйааччылар айымньыларыгар викториналары оҥорон, киинэттэн быhа тардан киллэрдибит.   

Холобур, биир суруйааччыны ылан көрдөххө:

Бастакынан, хаартыскалаах биографията. Бу иккис кылаас үөрэнээччилэригэр анаммыт презентация, онтон төрдүс кылаас оҕолоругар суруйааччы биографията арыый кэҥээн киирэр. Учуутал талан наадалаах этиилэрин уhултарыан сөп.

Иккиhинэн, айар үлэтэ. Суруйааччы айар үлэлэригэр биллэр айымньыларын ааттарын уонна хаhан суруллубутун информация быhыытынан киллэрдибит.

Үсүhүнэн, айымньылара. Манна суруйааччы айымньылара хронологическай таблица быhыытынан киирэр, сорох айымньыларыгар аудиозапись уонна уруhуйдары, хаартыскалары оҕолорго тиийимтиэ буоллун диэн киллэрэн биэрдибит.

Көннөрү суруйааччыны кытта билсиhии буолбакка викторина, таайбараҥ эбии киллэрдибит. Маннык сорудахтар оҕо толкуйдуур дьоҕурун сайыннараллар. Учуутал бу үлэни бэйэтэ көрөн уруокка сөптөөх, туhалаах диэтэҕинэ киллэриэн сөп, эбэтэр кылаас таhынан ааҕыы уруоктарыгар туттуон сөп.

Бу электроннай сыһыарыыны ааҕыы уруоктарыгар туhанан оҕо билиитэ үрдүүрүгэр, сайдарыгар учебнигынан эрэ муӊурдаммакка, эбии матырыйаалы, аудиозапиhы туhаннахха үөрэнээччи  билэрэ-көрөрө кэӊиир, төрөөбүт литературатын  үөрэтэригэр  интэриэhэ үрдүүр, көдьүүстээх, туhалаах  буолар  дии саныыбыт.

Евдокия Афанасьева,

Дьокуускай куорат

26-с №-дээх оскуолатын учуутала

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Дьон | 16.05.2024 | 14:00
Дрону күрдьэҕинэн суулларбыт саха буойуна
Нэдиэлэ аайы саҥаттан саҥа киһини билсэр, салгыы кинини кытта сибээһи тутар, суруйсар суруналыыс идэлээх киһи үлэтин биир эмиэ интэриэһинэй өрүтэ. Мин анал байыаннай дьайыыга сылдьар суруйбут, ааҕааччы киэҥ эйгэтигэр таһаарбыт уолаттарбын үгүстэрин билсэбин, ыйыталаһабын, ханна тиийбиттэрин, сылдьалларын сураһабын, хомойуох иһин, сорохторун сүтэрэбин...   Хачыгаардыы сылдьан бэбиэскэ туппутум Анал байыаннай дьайыыга мобилизация...
Татьяна Иванова:  «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Дьон | 16.05.2024 | 16:00
Татьяна Иванова: «Дьол уйатын ытыктабыллаах сыһыан эрэ тутар»
Арассыыйаҕа Дьиэ кэргэн сылынан уонна Дьиэ кэргэн аан дойдутааҕы күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, таптал кыымыттан саҕыллан биэс уон биэс сыл бииргэ олоруу дьолун билбит Татьяна, Петр Ивановтар дьиэ кэргэн туһунан сырдатабын.   Киһи төрүүрүгэр олоҕо барыта үөһэттэн суруллан кэлэр ыйаахтаах, ол  сиэринэн оҕо, ыччат буола үүнэн, сирдээҕи тапталы көрсөн, ийэ, аҕа дьолун...
Дьиэҕин куортамныыгын дуо?
Сонуннар | 10.05.2024 | 14:00
Дьиэҕин куортамныыгын дуо?
Дьиэни-уоту бас билээччилэр кыбартыыраларын куортамҥа биэрэн дохуот ылаллар, оттон нолуогу төлүөхтэрин баҕарбаттар. Нолуок уорганнара кыбартыыраны сокуону кэһэн туран куортамҥа туттарбыттарын туһунан хайдах билиэхтэрин уонна 2024 сылга ыстараап ылбат туһугар туох дьаһаллары ылыахтарын сөбүн  туһунан Mail.ru “Советник- центр” МК адвоката Александр Шиманскай кэпсээтэ. “Нолуок кодексатын быһыытынан, дьиэни-уоту куортамҥа туттарартан киирэр дохуоттан...
Бэс ыйыгар Ленин болуоссата тутуллан бүтүөҕэ
Сонуннар | 13.05.2024 | 13:58
Бэс ыйыгар Ленин болуоссата тутуллан бүтүөҕэ
Ленин болуоссатыгар сотору муусукалаах, араас өҥнөөх фонтаннар, түүҥҥү уоттаах сцена, 13 миэтэрэ үрдүктээх сэргэлэр о.д.а. баар буолуохтара диэн суруйан турабыт. Бу күннэргэ фонтан эркинин оҥоруу бүтэн, түгэҕин бастакы араҥа билиитэлэрин кута сылдьаллар. Ол курдук, «Сэттэ» тутуу хампаанньатын маастара Иван Кузьмин иһитиннэрэринэн, технологическай тутуу эркинин оҥоруу бүтэн, билигин фонтан түгэҕин бастакы...