10.05.2021 | 17:26

Саха сирин 4 өрүһүгэр ураты бэлэмнээх буолуу эрэсиимэ биллэрилиннэ

Саха сирин 4 өрүһүгэр ураты бэлэмнээх буолуу эрэсиимэ биллэрилиннэ
Ааптар: Киин Куорат

Өлүөнэ өрүскэ муус күүскэ барыыта Иркутскай уобаласка бэлиэтэнэр. Саха сирин кыраныыссатыгар чугаһыыра 407 км хаалбыт. Дьокуускайдааҕы күнү-дьылы кэтээн көрөр сулууспа билгэлээһининэн, Саха сиригэр муус ыам ыйын 12-13 күннэригэр чугаһыаҕа. Ленскэй уонна Өлүөхүмэ оройуоннарыгар уу таһыма сууккаҕа 20-240 см эбиллэр. Билиҥҥи туругунан уу таһыма нуорма иһинэн. 


Өлүөнэ өрүс хаҥас тардыытыгар Нүүйэ өрүскэ муус хамсааһына сэдэх, уу таһыма 345 см, нуорма иһинэн. 
Өлүөхүмэ өрүскэ муус хойуутук устар, алын уонна үөһээ кытыылара Куду Күөл нэһилиэнньэлээх пууҥҥа бэлиэтэнэр. 100 км усталаах хамсааһын сууккаҕа 100 км сыҕарыйбыт.  
Алдан өрүскэ уонна кини тардыыларыгар уу таһыма эбиллэн иһэр, ол курдук сууккаҕа 10-80 см үрдээбит. Уҥа тардыытыгар муус бара турар.   
Амма өрүс мууһа Алдан уонна Амма оройуоннарыгар күүскэ хамсыыр. Устар муус уһуна 423 км. Аны 1-2 суукканан муус Амма, Чурапчы оройуоннарынан ааһыаҕа. Аллараа тардыытыгар, Таатта улууһун Төрүт гидропуоһугар 2-3 суукканан муус хамсыыра күүтүллэр. 
Бүлүү өрүскэ уу эбиллэ турар, таһыма сууккаҕа 10-65 см үрдээбит. Сунтаар учаастагар Бүлүү өрүс мууһа ыам ыйын 12-17 күннэригэр хамсыыра сабаҕаланар. 


Дьааҥы, Индигиир уонна Халыма өрүстэргэ уу таһыма сууккаҕа 3-13 см эбиллибит. 
«Халаан уутун кэмэ саҕаламмытынан сибээстээн РСЧС Саха сиригэр Ленскэйдээҕи, Амматааҕы, Өлүөхүмэтээҕи уонна Алданнааҕы салаалара ураты бэлэмнээх буолуу эрэсиимигэр киирэн үлэлииллэр. Муус харарыгар бэлэмнэнэн 30 туонна дэлби тэбэр эттиктэр саппаастара хараллан сытар. Ону ыытар 2 хамаанда үлэлииргэ бэлэм», – диир СӨ Ыксаллаах быһыыга-майгыга министиэристибэтин Кылаабынай управлениетын начаалынньыга Павел Гарин.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Дьон | 18.06.2021 | 19:46
Төлөн: «Кэрэни туойарбыттан дуоһуйабын»
Бу күннэргэ балаһабар дьоруой көрдөөн биир дойдулаахпар, буолаары буолан ийэм төрөөбүт сириттэн төрүттээх, Өнөр Эбэтэ дуо дэппит Уус Алдан улууһун биир кэрэ-мааны айылҕалаах, дьэдьэн, хаптаҕас силигилии үүнэр, сардаана сибэккинэн симэммит алаастардаах, лэһигирэс көмүс хатырыктааҕынан аатырбыт Өнөртөн төрүттээх киһини дьүөгэм булан биэрдэ. Онон, билсиҥ, хоһоон хонуутугар хорутуулаахтык суруйар, оһохчут быһыытынан улууһугар...
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Дьон | 07.06.2021 | 18:45
Маһы ыллатар уус, ырыаһыт, үҥкүүһүт, артыыс...
Хатас олохтооҕо Андрей Лукич Малышев-Толлуман – “Эр Бэрдэ” балаһабыт бүгүҥҥү ыалдьыта. Кини Горнай улууһуттан төрүттээх. СӨ култууратын туйгуна, “Уус – уран оҥоһуктар” бэлиэ хаһаайына, мас ууһа, столяр идэлээх. Хоһоон суруйар, ырыа айар, үҥкүүлүүр. Хатастааҕы норуодунай театр солбуллубат артыыһа. Барыга-бары дэгиттэр талааннаах эр бэрдэ. Кини тугу сатаабатаҕа баарай... Маһы ыллатар уус,...
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Спорт | 11.06.2021 | 10:24
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта
Станислав Свинобоев Бухарестка уһаарыллыыта Мэҥэ Хаҥаластан төрүттээх, 18 саастаах Станислав Свинобоев саас Иркутскайга 21-гэр диэри саастаахтарга көҥүл тустууга  Арассыыйа чемпиона буолбута. Итинник түһүлгэттэн кыһыл көмүс мэтээл кэлбэтэҕэ 11 сылыгар  эбиитин орто ыйааһыҥҥа  70 кг аҕалыыта уонна атырдьах ыйыгар Башкортостан киинигэр Уфаҕа ыытыллыахтаах аан дойду 21-гэр диэри саастаахтарга чемпионатыгар Арассыыйа чиэһин...
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Тускар туһан | 09.06.2021 | 19:59
Абитура чугаһаата! Бэлэмҥин дуо?
Абитура чуһаата. Эмиэ биир эппиэттээх, тиритиилээх-хорутуулаах, сүүрүүлээх-көтүүлээх кэм тиийэн кэллэ. Быйылгы үөрэххэ туттарсааччылар тугу билиэхтээхтэрий? Докумуоннары тутар киин  хамыыһыйа хайдах үлэлиирий? Туттарсыыга туох докумуоннар ирдэнэллэрий? Бу уонна атын да ыйытыыларга хоруйу мантан аллара ааҕыҥ. Бэлиэтээн эттэххэ, Дьокуускай куорат оскуолаларын быйыл 11 кылааһы уопсайа 2180 оҕо бүтэрэр. Онтон 205 выпускник «Үөрэххэ...